Кіріспе

Бастауыш мектептегі ойын,

осы аттас карта ойыны.

"Басты жоғары, жеті жоғары" (кейде "Басты төмен" немесе "Басты төмен, саусақты жоғары" деп те аталады) – ойын барысында таңдалған қатысушылар қолдарын көтеріп тұрып, кім өз басына тигенін ашуға тырысады. Бұл ойын көбінесе бастауыш мектептерде ойналады.

Ойын процесі

Ойынды бастау үшін жеті немесе басқа да адамдар таңдалып, бөлменің алдына шығады. Таңдалған ойыншы: «Басты төмен, бас бармақты жоғары!» немесе «Барлығы басты төмен!» дейді. Орындарында отырған қатысушылар көздерін жауып, бір бас бармақтарын жоғары көтеріп, басын үстелге/партаға қояды. Таңдалған «жетілік» балалар бөлмеде айналып, әрқайсысының бас бармағын жасырын түрде басып, содан кейін бөлменің алдына қайта оралады. Тағы бір нұсқасы – адамды жай ғана доғарған (тигізу). Ойынның бұл бөлігі шамамен бір минутқа созылады. Сосын таңдалған ойыншы: «Жетілік, басты көтер!» немесе «Барлығы, тұрыңдар!» деп дауыстайды. Барлық қатысушылар бастарын көтереді, ал бас бармағы басылған қатысушылар тұрады. Әрқайсысы өз кезегімен бас бармағын басқан немесе басын доғарған адамды атайды. Егер дұрыс таба алса, ол сыныптың алдына бас бармақ басушының орнына өтеді, ал бас бармақ басушы өз орнына қайта оралады. Егер бас бармағы басылған адам дұрыс таба алмаса, отырып қалады. Ойын қайта басталады. «Жетілікте» кейінірек ойнаған қатысушылардың үстемдік етуі мүмкін, әсіресе бір немесе бірнеше таңдаушылар іріктелген болса. Ойынды әділ ету үшін мұғалім қатысушыларды шақыру ретін әр уақытта өзгерте алады (мысалы, сыныптың алдынан артқа, солдан оңға немесе басқа да тәртіппен).

Тарих

Бұл американдық мектептердегі бастауыш сыныптарда ойналатын ойынның тамыры кем дегенде 1950 жылдарға, тіпті одан да бұрынғы кездерге дейін жетеді.

Медиада

Squid Game: The Challenge 9-шы эпизодта, "Серіктестік шеңбері" атты бөлімде Heads Up Seven Up ойынының басқаша түрін көрсетті.