Кіріспе

Австриядағы, әсіресе Венадағы қоғамдық тұрғын үй ғимараттарының түрі. Gemeindebau (көпше түрі: Gemeindebauten) – "қалалық ғимарат" деген мағына беретін австриялық неміс тіліндегі сөз. Бұл Австриядағы, әсіресе Вена қаласындағы муниципалитеттер салған тұрғын үйлерді білдіреді, көбінесе олар қоғамдық тұрғын үйлерді ұсыну мақсатында салынған. Мұндай ғимараттардағы пәтерлерді тиісті муниципалитеттен жалдауға болады.

Тарих

Gemeindebauten 1920 жылдан бері Вена архитектурасының және мәдениетінің маңызды бөлігіне айналды. 1918 жылға дейін Венаның өсіп келе жатқан жұмысшы табының тұрғын үй жағдайы қазіргі стандарттар бойынша өте жаман еді. Қалалық инспекторлар тексерулер кезінде тұрмыстық жағдайдың нашарлығын анықтады, тығыздық, артық ылғал және жарық пен ауаның жетіспеуі ең көп кездесетін мәселелердің қатарында болды. 1877 жылы қалалық денсаулық сақтау органы (Stadtfysikat) 1113 жарамсыз тұрғын үйді тіркеді, олардың үштен екісі артық ылғалға байланысты болды. Тығыздық та үнемі туындайтын мәселе еді, ал 1871 жылғы қалалық денсаулық сақтау есебінде бір жағдай мынадай мәліметтерді көрсетті:

Австрия Социал-демократиялық партиясы Австрияның Бірінші Республикасы кезінде (1918–1934 жж.), «Қызыл Вена» деп аталған кезеңде, қалалық әкімшілікті бақылауға алып, жұмысшылардың тұрғын жағдайын жақсарту жобасын бастады. Сол кезде көптеген Gemeindebauten, әдетте ірі тұрғын үй кешендері салынды. 1934 жылдың ақпан оқиғасынан кейін аяқталған ғимараттарды қоса алғанда, 64 000 пәтер аяқталды, бұл шамамен 220 000 адамға тұрғын үй ұсынды. Пәтерлер отбасылар мен төмен кірісті азаматтарға басымдық беретін ұпайлық жүйе бойынша берілді. Классикалық соғыс аралық Gemeindebauten әдетте үлкен қақпасы бар кіреберісімен көзге түседі, одан аулаға өтесің. Ауланың ішінде балалардың көшеге шықпастан ойнауына мүмкіндік беретін ағаштар мен жасыл жеңілдіктер бар. Пәтерлерге ауладан кіруге болады. Бұл бекініс сияқты құрылым ғимараттарды әскери мақсаттарға бейімдеуге мүмкіндік берді. Венадағы бірнеше Gemeindebauten, ең танымалдары Карл Маркс Хоф, 1934 жылдың ақпан айындағы Австрия азамат соғысы кезінде шайқас ошағы болды, олар Социал-демократиялық партияның бекіністері ретінде қорғалды. Gemeindebauten 1945 жылдан кейін де салынып жатты, бірақ архитектура стилі ондаған жылдар бойы өзгерді. 1960-1970 жылдары муниципалитет Гросфельдсиедлунг сияқты биік ғимараттардан тұратын кең тұрғын үй блоктарын салуға кірісті.