Кіріспе

Диизобутилалюминий гидриді (DIBALH, DIBAL, DIBAL H немесе DIBAH) – формуласы (i Bu2AlH)2 болатын тотықтырғыш зат, мұнда i Bu изобутилді (CH2CH(CH3)2) көрсетеді. Бұл органоалюминий қосылысы органикалық синтезде реагент ретінде қолданылады. Гидридтер кішкентай және алюминий туындылары үшін жоғары негіздік қасиетке ие, сондықтан олар алкил топтарына қарағанда көпіршеленуге бейім. DIBAL бета-гидридтің шығарылуын тудыратын триизобутилалюминийді (өзі димер болатын) қыздыру арқылы алынуы мүмкін: (i Bu3Al)2 → (i Bu2AlH)2 + 2 (CH3)2C=CH2. DIBAL коммерциялық түрде түссіз сұйықтық ретінде сатылса да, көбінесе толуол немесе гексан сияқты органикалық еріткіштегі ерітінді түрінде сатып алынып, таратылады.

Органикалық синтезде пайдалану

DIBAL органикалық синтезде әртүрлі тотығу-тотықсыздану реакциялары үшін пайдалы, соның ішінде карбон қышқылдарын, олардың туындыларын және нитрилдерді альдегидтерге айналдыру үшін қолданылады. DIBAL α β қанықпаған эфирлерді тиісті аллиль спирттеріне тиімді түрде тотықсыздандырады. Ал LiAlH4 эфирлер мен ацилхлоридтерді біріншілік спирттерге, ал нитрилдерді біріншілік аминдерге дейін тотықсыздандырады [Файзердің жұмыс процедурасын қолдану арқылы]. DIBAL электрон тапшылығы бар қосылыстармен баяу, ал электронға бай қосылыстармен жылдам реакцияға түседі. Осылайша, ол электрофильді тотықсыздандырушы агент, ал LiAlH4 нуклеофильді тотықсыздандырушы агент деп санауға болады. DIBAL нитрилдерді альдегидтерге сенімді түрде тотықсыздар болса да, эфирлерді альдегидтерге тотықсыздау көбінесе спирттердің көп мөлшерін түзіп, жаман әйгілі. Дегенмен, үздіксіз ағын химиясын қолдану арқылы реакция жағдайларын мұқият бақылап, осы қажетсіз қосалқы өнімдерден аулақ болуға болады. DIBALH бастапқыда алкендерді полимерлеуге кокатализатор ретінде зерттелді.

Қауіпсіздік

Дибал, көптеген алкилалюминий қосылыстары сияқты, ауа мен сумен күшті реакцияға түседі, бұл жарылысқа алып келуі мүмкін.