Кіріспе

Американдық дінтанушы және тарихшы, ағылшын музыканты Джон Корриган (1952 жылы туған) – американдық дінтанушы және тарихшы, дін мен эмоция тарихы және цифрлық гуманитарлық ғылымдар саласындағы бірнеше кітаптың авторы. Ол Флорида мемлекеттік университетінде (ФМУ) Луциус Муди Бристоль атындағы Дінтану және тарих профессоры, сондай-ақ Ерекше ғылыми-зерттеу профессоры. Дін мен эмоцияны академиялық тұрғыдан зерттеуде және кеңістіктік гуманитарлық ғылымдар саласындағы жетекші ғалым. Америкадағы дін тарихына арналған оның әңгімелі тарихтары университеттерде кеңінен қолданылады.

Өмірбаян

Корриган 1952 жылы қазанда Чикаго қаласында дүниеге келген. Ол колледж студенті кезінде ағылшын романтизмін зерттеді және Уильям Блейк поэзиясы туралы диссертация қорғады. 1972 жылы бітіргеннен кейін АҚШ-тың әртүрлі аймақтарында тұрып, такси жүргізушісі, аспазшы, ағаш хирургы, тоқыма фабрикасындағы жұмысшы, фермадағы жұмысшы, зоопарктағы қызметкер және кеңседегі қызметкер болып жұмыс істеді. Соңында Чикагоға оралып, кәсіби шебер-құрылысшы болып жұмыс істеді. Кейін Корриган Вирджиния университетінде, Гарвард университетінде, Аризона мемлекеттік университетінде, Оксфорд университетінде, Лондон университетінде, Халле-Виттенберг университетінде, Колумбия университетінде және Дублин университетінің колледжінде академиялық қызметтер атқарды. Ол сонымен қатар Римдегі Америка академиясында қонақ ғалым, Америкалық антиквариат қоғамында зерттеуші және Нидерландтағы Фулбрайт ерекше зерттеу орталығының иегері болды. Австралияда Фулбрайт маманы ретінде жұмыс істеді. 2001 жылы Флорида мемлекеттік университетінің дінтану және тарих факультеттеріне қабылданып, сондай-ақ Эмоцияны зерттеу институтының негізін қалаушы-директоры болды. Корриган 2003 жылдан 2016 жылға дейін «Church History: Studies in Christianity and Culture» журналының тең редакторы болды. Ол Чикаго университетінің баспасынан шыққан «Америка дінінің тарихы» кітап сериясының редакторы және Индиана университеті мен Рутледж баспасынан шыққан «Пространдық гуманитарлық ғылымдар» кітап сериясының тең редакторы болды. Қазіргі кезде ол «Америкадағы дін энциклопедиясының» бас редакторы.

Шәкіртақы

Корриганның ғылыми еңбектері үш өзара байланысты сала бойынша жасалған: американдық діни тарих, дін мен сезімдер, және кеңістіктік гуманитарлық ғылымдар.

Американың діни тарихы

Корриган Американың отаршылдық кезеңінен бастап қазіргі уақытқа дейінгі діни тарихының толық көрінісін қамтитын кітаптар жазды. Бұл кітаптарда эмоция діни өмірдің орталық бөлігі ретінде қарастырылып, тарихи тұрғыдан талданады. "The Hidden Balance" (1987) еңбегінде XVIII ғасырғы белгілі американдық діни ойшылдар мен әлеуметтік теоретиктердің ойлау мен сезінудің діни өмірде, сондай-ақ әлеуметтік және саяси өмірде біріктірілгенін түсінгендігі айтылады. "The Prism of Piety" (1991) колониялық Жаңа Англия тұрғындарының діни өмірінде эмоцияны физикалық тәжірибе ретінде түсінудің маңызды рөл атқарғанын көрсетеді. "Business of the Heart" (2002) Корриганның XIX ғасырда эмоцияның тауар ретінде қабылданып, сезім ережелеріне сәйкес жеке адамдар арасында алмасылғанын, сондай-ақ әсерлі капитал және адамдар мен протестанттық Құдай арасындағы сауда құралы ретінде ұғымталғандығын дәлелдейді. "Emptiness: Feeling Christian in America" (2015) Америка тарихы бойындағы бос орын сезімін христиандардың қасады түрде дамытуын және осыған байланысты әлеуметтік жіктерді зерттейді. Оның "Religion in America" атты оқулығында эмоция тақырыбы маңызды орын алады. Корриганның эмоцияны зерттеуі оны жек көру сезіміне жетеледі. Оның діни төзімсіздік туралы кітаптары діни жеккөрушілік мәселесіне және оның тарихи түрде зорлық-зомбылыққа қалай әкелгеніне тікелей тоқталады. "Religious Intolerance in America" (Линн Нилмен бірге жазылған, 2010) және "Religious Intolerance, America, and the World" (2020) Америкадағы діни төзімсіздік тарихын талдайды, кейде жаһандық дамуға назар аударады және дінге негізделген зорлық-зомбылықтың маңызды аспектісі ретінде сезімге қатысты қарастырады.

Дін мен эмоцияны зерттеу

Корриган эмоцияларды тарихи және сыни тұрғыдан зерттеу дінтанудың академиялық саласының дамуы үшін өте маңызды екенін айтты. Ол бұл саладағы қалдық парокхиализм, дін туралы құпия деп есептелген нәрсені эмоция туралы да сондай құпия деп есептегендіктен, эмоцияны өзгертілмейтін факт ретінде бекіткенін және оны зерттеуде талдау және ғылыми тәсілдерді қолдануға кедерес келтіргенін мәлімдейді. Оның тәсілі эмоциялар тарихын философия, антропология, психология және ми ғылымынан алынған түсініктермен үйлестіреді. Ол ғалымдар эмоция туралы сөйлесу үшін тым арнайы және техникалық "жасырын тіл" жасаудан сақтану керектігін, әйтпесе дінмен бірге зерттеуде прогресске қол жеткізу қиын болады деп кеңес береді. Ол ең үміт беретін тәсіл – пәнаралық ынтымақтастық екенін айтады. «Дін және эмоция: тәсілдер мен интерпретациялар» (2004), «Дін мен эмоция туралы Оксфорд нұсқаулығы» (2006) және «Дінді сезіну» (2018) дін мен эмоцияны зерттеуге түрлі салалық көзқарастар мен дауыстарды енгізуге бағытталған жұмыстар. Ол гуманитарлық ғылымдар ғалымдары мен басқа зерттеушілер арасындағы, әсіресе кеңістікті цифрлық бейнелеуді пайдаланатын зерттеулердің (ГИС және медиа бағдарламалық құралдары арқылы) гуманитарлық ғылымдар мен ғылымдар арасындағы эпистемологиялық алшақтықты қысқартуға көмектесетін ынтымақтастықты анықтайды. Корриган және басқалар «терең картаны» – кеңістіктің сандық және сапалық деректерді біріктіретін егжей-тегжейлі, көп қабатты, ағылшын және көп дауысты бейнесін – мәдениетті зерттеу үшін перспективті құрал деп ұсынды. «Терең карталар» (2015) кітабында баяндалған бұл идея Америкадағы дін туралы Оксфорд энциклопедиясының (2018) көп томдық бөлігіне енгізілді, оның бестен бірі дін мен кеңістік тақырыбына арналған.

Қабылдау

Корриганның дінге, эмоцияға, кеңістікке және билікке назар аударуы, Лондон Таймс әдеби қосымшасы сипаттағандай, діннің "әлемнің толық картасын жасауға тырысатын" күшін көрсетуге бағытталған. Бұл тарих "топтық идентичность пен шекара құрудың күрделі есебін" ұсынады. Корриган "эмоциялар мен дінді талдау микроскопымен нақты қарастырған" және осы себепті "дін мен эмоцияны зерттеудегі біздің көшбасшымыз" деп аталғанмен, оның зерттеулері дін тарихынан гөрі эмоциялар тарихы ретінде қарастырылып, әлеуметтік бақылаудың, соның ішінде эмоционалдық сценарийлердің күшін асыра бағалағаны үшін сынға ұшырады.

Академиялық марапаттар

Корриганға Ұлттық гуманитарлық қордан, Ұлттық гуманитарлық орталықтан, Эндрю В. Меллон қорынан, Американың білімді қоғамдар кеңесінен және Фулбрайт бағдарламасынан профессорларға арналған стипендиялар табыс етілді. Ол сондай-ақ, Нәсілшілдікке қарсы зерттеулер орталығының антибиотристік жиынға шақырылған ғалым болды. 2017 жылы ол Чикаго университетінің дінтану мектебінің "Жылдың түлегі" деп танылды. 2016 жылы Ұлттық гуманитарлық орталығында Джесси Балл дю Пон факультет семинарының директоры болып тағайындалды.

Жеке

Корриган әйелі, романист Шила Курранмен бірге Таллахассиде тұрады. Ол академиялық зерттеулерін музыкалық шығармашылықпен байланыстыру бойынша түрлі жобаларда тәжірибе жасады, оның ішінде "Империкальдік деректер Мандалайдан" альбомы да бар.