Джон Томас Уитли: Шотландия саяхатшысы және судьясының өмірі мен қызметі

Кіріспе

Шотландияның бас адвокаты (1908–1988)

Джон Томас Уитли, Уитли бароны (17 қаңтар 1908 – 28 шілде 1988) – шотландтық Лейборист партиясының саясаткері және судьясы.

Өмірбаян

Уиттли 1908 жылғы 17 қаңтарда Глазго қаласындағы Шеттлстон ауданында дүниеге келді. Ол Джанет (1877–1951) – оқушы мұғалім, және Белфасттан келген жұмысшы Питер Мерфи мен Патрик Уитлидің (1875–1937) үшінші және кенже баласы еді. Глазгодағы Сент-Алойзиус колледжін, Шеффилд маңындағы Маунт-Сент-Мэри колледжін және Глазго университетін бітірді. 1932 жылы адвокаттыққа қабылданды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік артиллерия және судья-адвокаттар басқармасында қызмет етті. Адвокат ретінде ол әскери формасымен Сессия сотында пайда болды. 1945 жылы Бьют және Солтүстік Айршир округтерінен, ал 1946 жылы Глазго Бриджетон округінен парламентке сайлануға үміткер болды, бірақ екеуінде де Тәуелсіз лейбористік партияның үміткерінен жеңілді. 1947 жылғы қарашадағы қосымша сайлауда Эдинбург шығысынан сайланды және 1954 жылға дейін сол округтің депутаты болды. 1947 жылдың наурыз айынан қазан айына дейін Шотландияның бас солициторы қызметін атқарды, содан кейін Лорд-адвокат болып тағайындалды. 1947 жылы Корольдің кеңесшісі (KC) және жеке кеңесші (PC) дәрежесіне ие болды. Саясаткер ретіндегі ең маңызды жетістіктерінің бірі – Шотландияда заңдық көмек жүйесін құру. Ол Лорд Уитли атағымен сотқа тағайындалды. 1963 жылы Аргиллдің 11-ші герцогы Иан Кэмпбеллдің ажырасу ісін қарады. Герцогқа ажырасуға рұқсат берді және жазбаша пікірінде герцогиняны қатал сынға алды. 1966 жылы Шотландиядағы жергілікті басқару органдары жөніндегі Корольдік комиссияның төрағасы болып тағайындалды. 1969 жылы жарияланған «Уитли есебі» Шотландияның жергілікті билік жүйесінде жаңа өзгерістерге әкелді. 1970 жылғы 28 шілдеде Глазго қаласының графтығындағы Шеттлстоннан Барон Уитли атанды. 1972 жылғы желтоқсанда Лорд Грантты алмастырып, Лорд-Сот Клеркі болып тағайындалды, ол 1985 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1971 жылғы Ыброкс трагедиясынан кейін Уитли спорт алаңдарындағы қауіпсіздікке қатысты тергеу жүргізу үшін үкімет тарапынан тағайындалды. Оның 1972 жылғы есебі «Жасыл нұсқаулықтың» негізі болды. Уитли өмір бойы Рим католигі болды. Сондай-ақ ол жыныстық қылмыстарға қатысты қатаң жазалар берумен белгілі болды. Лорд-Сот Клеркі (аппеляциялық судья) ретінде ол қылмыстық істер бойынша сот судьясы ретінде отыру құқығын пайдаланып, мұндай қылмыстар үшін ұзақ мерзімге жаза тағайындады.

Wheatley was born on 17 January 1908 in Shettleston, Glasgow, the third and youngest child of Janet (1877–1951), a pupil teacher and daughter of Peter Murphy, a labourer from Belfast, and Patrick Wheatley (1875–1937), sometime miner and later publisher, who was born in County Waterford. He was educated at St. Aloysius' College, Glasgow, Mount St Mary's College near Sheffield, and the University of Glasgow. He was admitted as an advocate in 1932. He served in the Royal Artillery and the Judge Advocate Generals' Branch during World War II. As an advocate, he appeared before the Court of Session in his military uniform. He was an unsuccessful parliamentary candidate for Bute and North Ayrshire in 1945 and for Glasgow Bridgeton in 1946, where he was defeated by the Independent Labour Party candidate. He was elected for Edinburgh East at a by election in November 1947 and sat for the constituency until 1954. He was Solicitor General for Scotland from March to October 1947, when he was appointed Lord Advocate. He was appointed a King's Counsel (KC) and a Privy Counsellor (PC) in 1947. One of his most significant achievements as a politician was the establishment of the legal aid scheme in Scotland. He was appointed to the bench, with the judicial title Lord Wheatley. In 1963, he heard the notorious divorce case of Ian Campbell, 11th Duke of Argyll. He granted the Duke a divorce and, in his written opinion, was harshly critical of the Duchess. In 1966 he was appointed chairman of the Royal Commission on Local Government in Scotland. The resulting "Wheatley Report", published in 1969, led to the eventual introduction a new system of Scottish local authorities. On 28 July 1970 he was created a life peer, as Baron Wheatley, of Shettleston in the County of the City of Glasgow. In December 1972 he was appointed to succeed Lord Grant as Lord Justice Clerk,
a post he held until 1985. Following the Ibrox disaster in 1971, Wheatley was appointed by the government to conduct an inquiry into safety at sports grounds. His 1972 report became the basis for the Green Guide. Wheatley was a lifelong Roman Catholic. He was also known for hard sentencing of crimes involving sex. While Lord Justice Clerk (an appeal judge), he exercised his right to sit as a trial judge in criminal cases, and handed out long sentences for such crimes.

Өлімнен кейін

1988 жылы өткен Уитлидің қоштасу рәсіміне оның ескі досы, сол кездегі лорд-канцлер болған Клэшферн Лорды Маккей қатысты. Шотландияның еркін пресвитериан шіркеуінің мүшесі болған Маккей, Рим-католицизмін қатаң сынағандықтан, осы қоштасу рәсіміне қатысқаны үшін шіркеу тарапынан жазаланды. Уитлидің күйеу баласы – Парламент палатасының бұрынғы төрағасы Тэм Дейлл, ол 1963 жылы Уитлидің қызы Кэтлинге үйленген еді.