Кіріспе
Күнделікті басылым Англияда, 1711–1712 жылдар
The Spectator was a daily publication founded by Joseph Addison and Richard Steele in England, lasting from 1711 to 1712. Each "paper", or "number", was approximately 2,500 words long, and the original run consisted of 555 numbers, beginning on 1 March 1711. These were collected into seven volumes. The paper was revived without the involvement of Steele in 1714, appearing thrice weekly for six months, and these papers when collected formed the eighth volume. Eustace Budgell, a cousin of Addison's, and the poet John Hughes also contributed to the publication. Run Editors Numbers Dates Frequency Collected edition Original Addison & Steele 1–555 1 Mar 1711 – 6 Dec 1712 Daily Vols. I–VII Revival Addison 556–635 18 Jun 1714 – 20 Dec 1714 3 times/wk Vol. VIII
"The Spectator" – Джозеф Аддисон мен Ричард Стилдің Англияда 1711–1712 жылдар аралығында құрған күнделікті басылымы. Әрбір "мақаланың" немесе "санының" ұзындығы шамамен 2500 сөзді құрайды, ал бастапқы таралымы 1711 жылдың 1 наурызынан бастап 555 сандан тұратын. Олар жеті томға біріктірілді. 1714 жылы Стилдің қатысуынсыз басылым қайта жаңғыртылды, ол алты ай бойы аптасына үш рет жарық көрді, ал осы мақалалар жиналып сегізінші томды құрады. Эддисонның туысы Юстас Баджелл және ақын Джон Хьюз да осы басылымға үлес қосты.
The Spectator was a daily publication founded by Joseph Addison and Richard Steele in England, lasting from 1711 to 1712. Each "paper", or "number", was approximately 2,500 words long, and the original run consisted of 555 numbers, beginning on 1 March 1711. These were collected into seven volumes. The paper was revived without the involvement of Steele in 1714, appearing thrice weekly for six months, and these papers when collected formed the eighth volume. Eustace Budgell, a cousin of Addison's, and the poet John Hughes also contributed to the publication. Run Editors Numbers Dates Frequency Collected edition Original Addison & Steele 1–555 1 Mar 1711 – 6 Dec 1712 Daily Vols. I–VII Revival Addison 556–635 18 Jun 1714 – 20 Dec 1714 3 times/wk Vol. VIII
Басылым Редакторлар Сандар Күндер Жиілігі Жинақталған басылым
The Spectator was a daily publication founded by Joseph Addison and Richard Steele in England, lasting from 1711 to 1712. Each "paper", or "number", was approximately 2,500 words long, and the original run consisted of 555 numbers, beginning on 1 March 1711. These were collected into seven volumes. The paper was revived without the involvement of Steele in 1714, appearing thrice weekly for six months, and these papers when collected formed the eighth volume. Eustace Budgell, a cousin of Addison's, and the poet John Hughes also contributed to the publication. Run Editors Numbers Dates Frequency Collected edition Original Addison & Steele 1–555 1 Mar 1711 – 6 Dec 1712 Daily Vols. I–VII Revival Addison 556–635 18 Jun 1714 – 20 Dec 1714 3 times/wk Vol. VIII
Түпнұсқа Аддисон & Стил 1–555 1 наурыз 1711 – 6 желтоқсан 1712 Күнделікті Томдар I–VII
The Spectator was a daily publication founded by Joseph Addison and Richard Steele in England, lasting from 1711 to 1712. Each "paper", or "number", was approximately 2,500 words long, and the original run consisted of 555 numbers, beginning on 1 March 1711. These were collected into seven volumes. The paper was revived without the involvement of Steele in 1714, appearing thrice weekly for six months, and these papers when collected formed the eighth volume. Eustace Budgell, a cousin of Addison's, and the poet John Hughes also contributed to the publication. Run Editors Numbers Dates Frequency Collected edition Original Addison & Steele 1–555 1 Mar 1711 – 6 Dec 1712 Daily Vols. I–VII Revival Addison 556–635 18 Jun 1714 – 20 Dec 1714 3 times/wk Vol. VIII
Жаңғырту Аддисон 556–635 18 маусым 1714 – 20 желтоқсан 1714 Аптасына 3 рет Том VIII
The Spectator was a daily publication founded by Joseph Addison and Richard Steele in England, lasting from 1711 to 1712. Each "paper", or "number", was approximately 2,500 words long, and the original run consisted of 555 numbers, beginning on 1 March 1711. These were collected into seven volumes. The paper was revived without the involvement of Steele in 1714, appearing thrice weekly for six months, and these papers when collected formed the eighth volume. Eustace Budgell, a cousin of Addison's, and the poet John Hughes also contributed to the publication. Run Editors Numbers Dates Frequency Collected edition Original Addison & Steele 1–555 1 Mar 1711 – 6 Dec 1712 Daily Vols. I–VII Revival Addison 556–635 18 Jun 1714 – 20 Dec 1714 3 times/wk Vol. VIII
Мақсаттары
10-шы нөмірде Мистер Спектатор «Моральды зиялылықпен жандандыруға, ал зиялылықты моральмен теңгеруге» тырысатынын айтады. Журнал күнделікті мыңдаған адамға жететін, себебі «Спектатор – әдебиетке құрметпен қарайтын, өркендеуге ұмтылған әрбір орта таптың отбасылары үшін қажет нәрсе еді». Ол «философияны жабық есіктер мен кітапханалардан, мектептер мен колледждерден алып, клубтар мен бас қосуларда, шай ішетін үстелдерде және кофеханаларда орналастырғанын» айтуға үміттенеді. «Спектатор» журналының мақсаты әйелдердің қатарын көбейту болды, себебі журналдың бірі – «жоғары мәдениет пен сөйлесуге бейім» әйелдердің санын арттыру еді. Стил «Спектатор» журналының 10-шы нөмірінде: «Бірақ бұл журнал әйелдер үшін артық пайдалы болмайтын ешкім жоқ» деп жазады. Ол журнал оқырмандарына оны «шай ішу құралының бір бөлігі» ретінде қарастырып, әр таңда оқуға уақыт бөлуді ұсынады. «Спектатор» оқырмандарына салмақты талқылауларға арналған тақырыптар ұсынып, оларды әдепті түрде әңгімелесуге және әлеуметтік қарым-қатынастарға қатысуға дайындауға тырысты. «Спектатор» журналының авторлары өз заманындағы Ағарту философиясының құндылықтарына сәйкес, отбасы, неке және әдептілікті насихаттады.
Оқырман қауымы
Күнделікті тиражы шамамен 3000 данаға жуық болғанмен, The Spectator кеңінен оқылды; Джозеф Аддисонның айтуынша, әрбір санын мыңдаған лондондықтар оқыды, бұл сол кездегі астана тұрғындарының шамамен оннан бір бөлігін құрады. Қазіргі заманғы тарихшылар мен әдебиеттанушылар бұл талапты негізсіз деп есептемейді; көптеген оқырмандар тікелей жазылғандар емес, жазылымға жазылған кофеханалардың тұрақты клиенттері болды. Бұл оқырмандардың әлеуметтік жағдайы әртүрлі болғанымен, газет негізінен Англияның дамып келе жатқан орта таптарының – ірі және шағын саудагерлер мен кәсіпкерлердің мүдделерін қамтыды. The Spectator Америкадағы колонияларда да көп оқырмандарға ие болды. Атап айтқанда, Джеймс Мэдисон жас кезінде газетті ынтамен оқыды. Оның осы газетке деген құштарлығы оның өмір бойы сақталған әлемге деген көзқарасына зор әсер еткені айтылады. Бенджамин Франклин да оқырман болды, ал The Spectator оның "Silence Dogood" хаттарындағы стильіне әсер етті. Юрген Хабермас The Spectator журналын 18 ғасырдағы Англиядағы қоғамдық кеңістіктің қалыптасуындағы маңызды құрал деп санайды. The Spectator өзін саяси бейтарап деп жариялағанымен, ол Уигтердің идеологиясы мен мүдделерін қолдайтындығы кеңінен танылды. The Spectator 18 және 19 ғасырлардың соңында да танымал және көп оқылды. Ол сегіз томдық жинақтарда сатылды. Оның көркем проза стилі, сондай-ақ моральдық кеңестер мен ойын-сауықтың үйлесімі үлгілі деп есептелді. Оның танымалдылығының төмендеуі Брайан МакКреа мен К.С. Льюис еңбектерінде талқыланды.
Инкл мен Ярико
The Spectator, No11-де Стил XVIII ғасырда кеңінен танымал болған, Инкл мен Яриконың тарихындай әңгімелік құрылымды тудырды. Мақала 1711 жылдың 13 наурызында жарияланғанмен, оқиғаның негізі 1647 жылы Ричард Лигон жариялаған туындыға қатысты. Лигонның «Барбадос аралының толық және нақты тарихы» атты еңбегінде Атлант мұхиты арқылы жүзеге асырылатын құл саудасының қатыгездігі темекі және қант қамысы сияқты құл еңбегімен өндірілген тауарларға қалай әсер ететіні айтылады. Мистер Спектатор түрлі тақырыптарды талқылауға келетін үлкен әйел Ариеттамен сөйлесу үшін барады. Мистер Спектатор бөлмеге кіргенде, Ариеттамен әңгімелесіп отырған тағы бір адамды көреді. Олар «махаббаттағы адалдық» тақырыбын талқылап, ер адам өз пікірін дәлелдеу үшін «Ефестік ана» туралы әңгімені келтіреді. Ариетта оның екіжүзділігі мен сексизміне ашуланады. Ол оның әңгімесіне қарсы, өзінің білетін Инкл мен Яриконың тарихын айтады. Лондондық жиырма жастағы Томас Инкл сауда арқылы байлығын арттыру үшін Батыс Үндістанға аттанады. Бір аралда ол үндістер тобымен кездеседі, олар шайқасып, оның көптеген кемедестерін өлтіреді. Қашып құтылғаннан кейін Инкл үңгірге тығылады, онда ол үнді қызы Яриконы табады. Олар бір-бірінің киімдері мен сыртқы келбетіне ғашық болады, ал Ярико келесі бірнеше ай бойы оны өз тайпаластарынан жасырып, тамақ пен сумен қамтамасыз етеді. Соңында Барбадосқа бет алған кеме келеді, және Инкл мен Ярико осы мүмкіндікті пайдаланып, аралдан кетеді. Ағылшын колониясына жеткен соң, Инкл Яриконы жүкті екенін білгеніне қарамастан, саудагерге сатады. Ариетта оқиғаны Инклдің Яриконың жүкті екенін айтуын оны қымбатқа сату үшін пайдаланғанын айтып аяқтайды. Мистер Спектатор оқиғаға қатты әсерленіп, кетеді. Стилдің мәтіні осыншалықты танымал және ықпалды болғандықтан, одан жеті онжылдық өткен соң Джордж Колман осы әңгімені «Инкл мен Ярико» комикалық операсына айналдырды.
Басылымдар
The Spectator-дың стандартты басылымы – Дональд Ф. Бондтың 1965 жылы жарық көрген бес томдық нұсқасы. Одан таңдамалы шығармаларды "The Norton Anthology of English Literature" жинағынан табуға болады. Росс, Ангус (ред.) "The Tatler" және "The Spectator" (Harmondsworth: Penguin, 1982) ішіндегі таңдамалар кіріспе және түсіндірмелермен жабдықталған. Қазір басылмайды.