Кіріспе

НАТО радиобайланысы TADIL A/Link 11 – НАТО ұйымының цифрлық деректер алмасуына арналған, қауіпсіз, жартылай дуплекстік тактикалық деректер байланысы. Ол бастапқыда Канада Корольдік теңіз күштерінің, АҚШ және Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің өкілдерінен құралған бірлескен комитет тарапынан кемелер арасында нақты нысана туралы ақпаратты беру мақсатында әзірленген. Соңғы стандарт 1957 жылдың қараша айында Оттава қаласында бекітілді, онда британдық тарап «Тактикалық халықаралық деректер алмасу» үшін «TIDE» деген атауды ұсынды. Кейіннен бұл жүйе НАТО-ның STANAG стандартына енгізілді. Жүйе екі жиілікте жұмыс істейді: біреуі – жоғары жиілікті (HF) диапазонда, горизонттан тыс (OTH) байланыс үшін, екіншісі – өте жоғары жиілікті (UHF) диапазонда, ол кішкентай антенналарды пайдаланады және кіші кемелерге қолайлы, бірақ OTH байланысының мүмкіндіктері шектеулі. Жүйе 30 биттен тұратын дерек пакеттерін жібереді, оның 6 біті қателерді түзетуге, ал 24 біті пайдалы жүктеме деректеріне арналған. Жүктеме деректері шифрланған. Link 14 жүйесі Link 11 жүйесімен бір уақытта қабылданды. Link 14 – шифрлау және автоматтандыру жоқ, Link 11 деректерін автоматты түрде пайдалану мүмкіндігі жоқ кемелерге арналған цифрлық телепринтер жүйесі. «Link 11» атауы «Link II» атауынан шыққан, бұл британдық атау, НАТО араб цифрларын қабылдағанға дейін рим цифрларын қолданған. «Link I» – Comprehensive Display System жүйесінде қолданылған деректер байланысы.

Шолу

MIL STD 6011 әуедегі, құрлықтағы және кемедегі тактикалық деректер жүйелері арасында цифрлық ақпарат алмасады. Бұл радарлық бақылау ақпараты сияқты деректерді көзден тыс жерде алмасудың негізгі құралы болып табылады. TADIL A жоғары жиілік (HF) немесе өте жоғары жиілік (UHF) режимінде қолданылуы мүмкін. Алайда, АҚШ әскері тек HF режимін қолданады. 11-ші байланыс сенсорлармен анықталған нысандардың координаттарын беру үшін бір платформаға сүйенеді. Бұл координаттық ақпарат анықталған нысанның идентификациясын нақтылау үшін қосымша деректермен толықтырылуы мүмкін. Link 11 Портсмут қаласындағы Адмиралтействоның жер үсті қаруларын жасау орталығында (ASWE) Ралф Бенджамин жасаған. 11-ші байланыс 22-ші байланыспен алмастырылады. АҚШ Қорғаныс министрлігі 11-ші байланысты MIL STD 6011 стандарты ретінде белгілейді. NAUTIS (Naval Autonomous Tactical Information System) бастапқыда 1980 жылдарда Жаңа Зеландия Корольдік Әскери-теңіз флотының HMNZS Canterbury кемесіне орта жөндеулердің бөлігі ретінде Link 11 жүйесін қамтыды; NAUTIS нұсқалары Ұлыбритания Корольдік Әскери-теңіз флотының Hunt класындағы мина тазартушыларында да кездесті.

Техникалық сипаттамалары

11-ші байланыс – жартылай дуплекстік, желілік байланыс, әдетте деректер желісін басқару станциясынан (DNCS) тізім бойынша шақыру арқылы жұмыс істейді. 11-ші байланыс сондай-ақ хабар тарату режимінде де жұмыс істей алады. 11-ші байланыс интерфейсінде қолданылатын тізім бойынша шақыру режимі, барлық басқа станциялар қабылдап тұрғанда, әрбір қатысушы құрылғының (PU) кезекпен жауап беруін қажет етеді. DNCS белгілі бір PU-ға сұрау салу хабарын жіберу және тарату арқылы тізімді бастайды, содан кейін ол деректерін жіберу арқылы жауап береді. Содан кейін DNCS тізімдегі келесі PU-ға сұрау жібереді. 11-ші байланыс жоғары жиілікті (HF) және/немесе өте жоғары жиілікті (UHF) жолақтарында таратылуы мүмкін. Деректер жылдамдығы секундына 2250 немесе 1364 биттен таңдалуы мүмкін. Екі жақты жолақты әртүрлілік режимі және Доплер эффектісін түзету мүмкіндіктері деректер алмасудың сенімділігі мен дәлдігін арттырады. 11-ші байланыс HF (2-30 МГц) және/немесе UHF (көру шегінен тыс (LOS)) (225-400 МГц) жиіліктерінде жұмыс істейді. Кейбір деректер терминалдары (DTS) 11-ші байланыстың дәстүрлі толқын пішінін (CLEW) немесе 11-ші байланыстың бір тонды толқын пішінін (SLEW) таңдау опциясын ұсынады. SLEW және CLEW үйлесімді толқын пішіндері емес. SLEW, басқа жақсартулармен қатар, таралу қашықтығын арттырады және қателерді анықтау және түзетудің (EDAC) күштірек алгоритмін қамтамасыз етеді. CLEW немесе SLEW режимінде жұмыс істеу мүмкіндігі болғанымен, 11-ші байланыс желісіне қатысушылардың барлығы бір-бірімен байланыс орнату үшін бірдей толқын пішінін таңдауы керек. 11-ші байланыс әскери стандартта (MIL STD) 6011, Тактикалық деректер байланысы (TDL) A/B хабар стандартында сипатталған.