Кіріспе

Үндістандағы статистикалық ұйым институты

ISI-нің негізгі қызметтері – статистиканы зерттеу және оқыту, теориялық статистиканы дамыту және оны түрлі табиғи және әлеуметтік ғылымдарда қолдану. Бұл институт бастапқыда Калькутта университетімен байланысты болған, ал 1959 жылы Үндістан Парламентінің заңымен ұлттық маңызы бар институт деп жарияланды, яғни 1959 жылғы Үндістан статистикалық институты заңы. ISI Үндістан үкіметінің Статистика және бағдарламаларды іске асыру министрлігінің (MOSPI) басқаруында жұмыс істейді. ISI-нің негізгі салалары – статистика, компьютерлік ғылым, математика, математикалық экономика, операциялық зерттеу және ақпараттық ғылым. Бұл институт – бакалавриат және магистратура деңгейіндегі курстарды ұсынатын, зерттеуге бағытталған Үндістанның сирек мектептерінің бірі.

Тарих

ИСИ-нің тарихы 1920 жылдары Колькуттадағы Президент колледжінде физика факультетінде жұмыс істеген Махаланобис құрған Статистикалық зертханаға дейін жетеді. 1913–1915 жылдары ол Кембридж университетінде математика және физикадан Трипос бітірді, онда Карл Пирсон негіздеген статистика журналы – Biometrika-мен танысты. 1915 жылдан бастап ол Президент колледжінде физика пәнін оқытты.

1931 жылдың 17 желтоқсанында Махаланобис Прамата Нат Банерджимен (Минто экономика профессоры), Никил Ранджан Сенмен (Қайра қолданбалы математика профессоры) және сэр Р. Н. Мукерджимен кездесті. Бұл кездесу Үндістан статистика институтының (ИСИ) құрылуына әкелді, ол 1932 жылдың 28 сәуірінде 1860 жылғы XXI заң бойынша қоғамдарды тіркеу актына сәйкес коммерциялық емес білім беру қоғамы ретінде ресми тіркелді. Мукерджи ИСИ президенті лауазымын қабылдап, 1936 жылы қайтыс болғанға дейін осы қызметте болды. ИСИ профессор Махаланобиске тиесілі "Амрапали" деген атаумен Баранагардағы мүлігіне көшірілді, ол қазір Калькуттаның солтүстік шетіндегі муниципалитет болып табылады. 1931 жылы Махаланобис ИСИ-де жұмыс істейтін жалғыз адам болды және ол оны жылдық шығыны 250 рупиймен басқарды. Ол оның әріптестерінің тобының, оның ішінде С. С. Бос, Самарендра Кумар Митра (Компьютерлік машиналар мен электроника зертханасының басшысы және Үндістанның алғашқы компьютерін жобалаған), Ж. М. Сенгупта, Радж Чандра Бос, Самарендра Натх Рой, К. Р. Наир, Р. Р. Бахадур, Гопинатх Каллианпур, Д. Б. Лахири және Анил Кумар Гейн еңбектерінің арқасында біртіндеп өсті. Институтта статистика бойынша білім алған Питамбер Пант кейін Үндістанның бірінші премьер-министрі Джавахарлал Нерудің хатшысы болды және институтқа үлкен көмек пен қолдау көрсетті. Далалық жұмыстарды Қаржы министрлігіне бағынышты NSS дирекциясы жүзеге асырды, ал зерттеуді жоспарлау, далалық жұмыскерлерді оқыту, тексеру, деректерді өңдеу және кестелеу сияқты басқа да міндеттерді ИСИ атқарды. Холдейн ИСИ-ге биометрияны дамытуға көмектесті. Холдейн сонымен қатар ИСИ ұсынатын курстардың құрылымы мен мазмұнын әзірлеуде маңызды рөл атқарды. 1959 жылға дейін ИСИ Калькутта университетімен байланысты болды. Үндістан Парламентінің 1959 жылғы «Үндістан статистика институты туралы» заңы, 1995 жылы өзгертілген, ИСИ-ді ұлттық маңызы бар институт деп жариялады. 2011 жылы ИСИ Тезпур қаласында жаңа орталық ашты.

ISI, Калькутта

ISI-нің Колкаттада 201-ден 206-ға дейінгі Barrackpore Trunk Road, Bonhooghly (Baranagar) мекенжайларында орналасқан алты ғимараттан тұратын кампусы бар. Оның ішінде Ұлттық үлгілік зерттеу ұйымының (NSSO) бұрынғы кеңсесі болған үй де бар. ИИМ-нің Калькуттадағы кампусы Махаланобис жобалаған экологиялық таза. Радиацияны азайту мақсатында, темір бетонды ең аз пайдалана отырып, жылу мен шудан қорғайтын қуыс кірпіштер қолданылды. ИСИ кампустарындағы жолдарда битум-базальт қоспасы қолданылмады. Бұл радиацияны азайтуға және жер асты суы деңгейін сақтап, тепе-теңдікті ұстауға көмектеседі. Калькутта кампусы статистика (B. Stat), статистика (M. Stat), математика (M. Math), компьютерлік ғылым (MTech), криптология және қауіпсіздік (MTech), сапа, сенімділік және операциялық зерттеу (MTech) және сандық экономика (M. S.) мамандықтары бойынша бакалавр және магистрлік деңгейдегі білім беру курстарын ұсынады.

ISI, Дели

Нью-Делидегі ИМИ кампусы 1974 жылы құрылып, 1975 жылы қазіргі орнына көшірілді. Дели кампусы екі магистратура деңгейіндегі курс – Статистика магистрі (M. Stat) және сандық экономика бойынша ғылым магистрі (M. S.), сондай-ақ докторантура бағдарламаларын ұсынады. Мұндағы Құжаттамалық зерттеу және оқыту орталығы (DRTC) 1962 жылдан бастап құрметті профессор С. Р. Ранганатхан басшылығымен жұмыс істеді. Профессор Махаланобис 1960-жылдардың ортасында осы жерде ИМИ-нің толыққанды орталығын ашуды жоспарлаған. 1966 жылы сол кездегі Карнатака үкіметі ИМИ-ге эвкалипт ағаштарына толы 30 акр орманды жерді, болашақ Бангалор университетінің кампусына жақын, қала сыртындағы Майсор жолында берді. Алайда, 1972 жылы профессор Махаланобис қайтыс болғаннан кейін, Бенгалуру орталығын құру жобасы уақытша тоқтатылды. Жоба 1976–1978 жылдары қайта жанданды. ИМИ-нің иелігіндегі жерді дамытуға грант алу және кітапхана мен кеңселермен академиялық блок салу үшін Үндістан үкіметіне нақты ұсыныстар енгізілді.

Біліктілік курстары

ИСИ екі бакалавриат бағдарламасын ұсынады, атап айтқанда: Статистика бакалавры (квалификациялы) (B. Stat) және математика бакалавры (квалификациялы) (B. Math), жеті магистратура бағдарламасын, атап айтқанда: Статистика магистрі (M. Stat), Математика магистрі (M. Math), Сандық экономика бойынша ғылым магистрі (MSQE), Кітапхана және ақпараттық ғылымдар бойынша ғылым магистрі (MSLIS), Сапаны басқару ғылымдары бойынша ғылым магистрі (MSQMS), Компьютерлік ғылым бойынша технология магистрі (MTech–CS), Криптология және қауіпсіздік бойынша технология магистрі (MTech CrS) және Сапа, сенімділік және операциялық зерттеулер бойынша технология магистрі (MTech–QROR). ISI-нің Калькутта кампусында орналасқан ISEC Үкіметтің Сыртқы істер министрлігі және Статистика және бағдарламаларды іске асыру министрлігінің қолдауымен жұмыс істейді.

Жарияланымдар

ISI жариялайтын "Санкхья" статистикалық журналы 1933 жылы Карл Пирсонның "Биометрика" журналы үлгісінде құрылған. "Санкхьяның" әрбір томы төрт нөмірден тұрады; олардың екеуі теориялық статистика, ықтималдықтар теориясы және стохастикалық процестерге арналған мақалаларды қамтитын А сериясы, ал қалған екі нөмірі қолданбалы статистика, яғни қолданбалы ықтималдықтар, қолданбалы стохастикалық процестер, эконометрия және статистикалық есептеулерге арналған мақалаларды қамтитын В сериясын құрайды.

Рейтингтер

India Education Review журналының мәліметінше, 2012 жылы әлемнің ең үздік 200 университетінің ішінде бірде-бір үндістандық университет жоқ. ISI институтының көрсеткіші 186-шы орында тұр. 4ICU (4 Халықаралық колледждер мен университеттер) бойынша осы институттың веб-рейтингі 1693-ті құрайды. Webometrics Ranking of World Universities жариялаған веб-рейтингі бойынша ISI қазіргі таңда әлемдік рейтингіде 1352-ші орында. Компьютерлік ғылымдар бойынша академиялық әлемдік рейтингте Үндістанның Статистикалық институты 101–150 аралығында санатталған. Индияның Статистикалық институты (Колкатта) компьютерлік ғылымдар саласындағы зерттеулер бойынша орташа цитаталық көрсеткіш, p индексі және h индексі бойынша Үндістанның барлық университеттері арасында 2-ші орынды иеленеді.

Студенттік мереке

Интеграция – бұл Индия статистика институтының (Колкатта) жыл сайын қаңтар айының бірінші және екінші демалыс күндері өткізілетін жылдық техно-мәдени фестивалі. Chaos – Бангалор қаласындағы Индия статистика институтының жыл сайын наурыз айының соңғы демалыс күндері өткізілетін жылдық техно-мәдени фестивалі.

Орналастыру

ИММ түлектері, соның ішінде PhD дәрежесін алғандар, Үндістан мен басқа елдердегі мемлекеттік және мемлекеттік-жекелеген мекемелерде, өнеркәсіптік кәсіпорындарда, ғылыми-зерттеу институттарында қызмет етеді.

Статистикалық сапаны бақылау (СКК) және операциялық зерттеу (ОР) бірліктері

40-жылдардың ортасынан бастап ИСИ Үндістанда Статистикалық сапаны бақылау (СКК) зерттеу және қолдану саласында алғашқы қадам жасады. Қазіргі таңда 7 бөлімшесі Индияның әртүрлі өнеркәсіптік орталықтарында орналасқан: Калькутта, Дели, Бангалор, Ченнай, Пуне, Мумбаи және Вадодара. Бұл бөлімшелер мемлекеттік және жеке ұйымдармен техникалық консультациялар жүргізеді, сонымен қатар ғылыми-зерттеу және оқу-жаттығу шараларын атқарады. Статистикалық сапаны бақылау (СКК) және Операциялық зерттеу (ОР) бөлімдері

БөлімшелерҚалаМемлекетҚұрылғанБағытталған саласыВеб-сайтыЕскертпелер
ХайдарабадТелангана1931ж. isihyd.ac.in/
МумбаиМумбаиМахараштра1953ж. isimumbai.co.in/
ГиридихДжаркханд1931ж. Ауыл шаруашылығы зерттеу бөлімі
ПунеПунеМахараштраsqcpune.org/
ВадодараВадодараГуджарат

Жетістіктер

Осы жылдар ішінде ИСИ-нің зерттеушілері статистиканың түрлі салаларында, мысалы, эксперименттерді жобалау, үлгілік сараптама, көпөлшемді статистика және компьютерлік ғылымда маңызды үлес қосты. Махаланобис көпөлшемді статистикада және басқа да ұқсас салаларда қолданылатын Махаланобис қашықтығын өлшеуін енгізді. Кодтау теориясы саласына қосқан үлесімен танымал Радж Чандра Боз ИСИ-де жұмыс істеген кезінде эксперименттерді жобалау бойынша жұмыс істеді және Ойлердің ортогональді латын квадраттары туралы болжамын жоққа шығарған үш математиктің бірі болды. Махаланобистің әріптестерінің арасында К. Р. Наир эксперименттерді жобалауда, Житендра Мохан Сенгупта үлгілік сараптамада, Ажит Дасгупта демографияда және Рамкришна Мукерджеа сандық социологияда елеулі еңбек етті. 1953–1956 жылдары Рональд Фишер, Норберт Винер және Юрий Линник сияқты көрнекті ғалымдар ИСИ-ге келді. Норберт Винер Гопинатх Каллианпурмен эргодикалық теория, болжамдау теориясы және жалпыланған гармоникалық талдау сияқты тақырыптар бойынша бірлесіп жұмыс істеді. 1962 жылы ИСИ-ге бір айлық сапары барысында совет математигі Андрей Колмогоров Колмогоровтың күрделілігі туралы маңызды мақаласын жазды, ол 1963 жылы «Санкхья» журналында жарияланды. П. С. Махаланобистің қызмет ету кезеңінде Джерзи Нейман, Уолтер А. Шеухарт, В. Эдвардс Деминг және Абрахам Вальд сияқты тағы да бірнеше көрнекті ғалымдар ИСИ-ге келді.

Жоспарлау комиссиясы

Үндістанның екінші бесжылдық жоспары Махаланобистің туындысы болды. Жоспар 1953 жылы Махаланобис жасаған экономикалық даму моделі – Махаланобис моделін негізге алды. Жоспар ұзақ мерзімді экономикалық өсімді барынша арттыру мақсатында инвестицияларды өндірістік секторлар арасында тиімді бөлуді анықтауға бағытталды. Ол операциялық зерттеулер мен оптимизацияның қазіргі заманғы ең жетілген әдістерін, сондай-ақ ИСИ-де жасалған статистикалық модельдердің жаңа қолданыстарын пайдаланды. Осы екінші бесжылдық жоспар назарды ауыл шаруашылығынан индустрияландыруға ауыстырды, Үндістан экономикасының өзін-өзі қамтамасыз етуді мақсат етті. Жоспарда өнеркәсіптік өнімдердің ішкі өндірісі, әсіресе мемлекеттік секторды дамытуға көмектесу көзделді. Бұл жоспарда ұсынылған екі бағытты стратегия ауыр өнеркәсіптің қарқынды өсуіне, сонымен қатар шағын және қолөнер кәсіпорындарының дамуына баса назар аударды. Б. С. Минхас пен К. С. Парик, екеуі де Делидегі ИСИ-нің жоспарлау бөлімінен, Үндістан Үкіметінің Жоспарлау комиссиясында маңызды рөл атқарды. 1962 жылы жоспарлау бөліміне қабылданып, 1989 жылы еңбек сіңірген ғалым ретінде зейнеткерлікке шыққан Минхас 1971–1974 жылдары Жоспарлау комиссиясының мүшесі болды. 2004–2009 жылдары Жоспарлау комиссиясының мүшесі болған Парик бес премьер-министрдің кезеңінде Үндістанның Экономикалық кеңесшілер кеңесінің мүшесі болды. 1955 жылы ИСИ Үндістанның алғашқы цифрлық компьютерін сатып алды. Бұл HEC 2M машинасы және 1959 жылы Ресейден сатып алынған URAL 1 машинасы болды. 1986 жылдан бері Үндістан Үкіметінің Электроника және ақпараттық технологиялар департаменті мен БҰҰ Даму бағдарламасы (БҰДБ) бірлесіп қаржылайтын Білімге негізделген компьютерлік жүйелер (KBCS) жобасы ISI Калькуттадағы түйіндік орталыққа ие. Бұл бөлім бейне өңдеу, үлгілерді тану, компьютерлік көру және жасанды интеллект саласындағы зерттеулерге жауапты.

Әлеуметтік ғылымдар

Р. Л. Брахмашари, аграрлық ғылым, зоология, ботаника, биометрия сияқты көптеген салалардағы еңбектерімен танымал, көптеген жұмыстарын ИСИ-де атқарды. Институт антропология және палеонтология саласындағы жаңалықтар ашып, зерттеулер жүргізді. 1960 жылдардың басында ИСИ зерттеушілері жетекшілік еткен топ динозаврлардың қалдықтарын тапты. Шашыраңқы қалдықтар қалпына келтіріліп, жартылай скелет ИСИ-дің Баранагар кампусында қайта құрастырылды. Бұл бірегей түр екені анықталды және Рабиндранат Тагордың құрметіне «Барапазавр тагорей» (Dinosauria: Sauropoda) деп аталды, содан кейін институттың Калькутта кампусындағы Геология музейінде қойылды. ИСИ-дің Тілдік зерттеу бөлімі (LRU) сөйлеу патологиясын зерттеумен айналысты. Осы зертхананың ғалымы Жорже Костич белгілі ғалым болды. Ол есту қабілеті нашар адамның қажеттілігіне қарай жиілік диапазонын бейімдейтін, SAFA (Selective Auditory Frequency Amplifier) деп аталатын ерекше есту аппаратын ойлап тапты.