Кіріспе

Грекиялық саясаткер және діни қызметкер (1891-1949) Архиепископ Дамаскинос Папандреу (Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός Παπανδρέου), тумасы Димитриос Папандреу (Δημήτριος Παπανδρέου; 3 наурыз 1891 - 20 мамыр 1949) 1941 жылдан 1949 жылы қайтыс болғанға дейін Афина және Бүкіл Грекияның архиепископы болды. Ол 1944 жылы неміс оккупациялық күштерінің шығуы мен 1946 жылы король Георг II Грекияға оралғанға дейін Грекияның регенті болды. Оның билігі Екінші дүниежүзілік соғыс және Грекияның Азамат соғысы кезінде Грецияны осьтің басып алуынан азат ету аралығында болды.

Ерте өмір

Ол Грекияның Дорвица қаласында Димитриос Папандреу (Ахеядан шыққан Папандреу саяси отбасына қатысы жоқ) болып дүниеге келді. Балқан соғыстары кезінде Грекия армиясына кірді. Ол 1917 жылы Грекия православие шіркеуінің діни қызметкері болып тағайындалды. 1922 жылы ол Коринф епископы болды. Ол 1930 жылдардың басында Америка Құрама Штаттарында Экуменикалық Патриархтың елшісі болып, Американың грек православ архиепископты ұйымдастыруға көмектесті. 1938 жылы Афинаның архиепискобы болып сайланды. Иоанн Метаксас, Грекияның сол кездегі диктаторы, Дамаскиносқа қарсылық білдірді және оның сайлауын жоюға және митрополит Хризантусты қызметке тағайындауға мәжбүр болды. 1941 жылы Гректің Германияға басып кіруінен және грек үкіметінің құлдырауынан кейін Дамаскиносты сайлаған митрополиттер Хризантусты тақтан шығаруға мүмкіндік алды (неміс келісімімен, өйткені соңғысы квислинг премьер-министр Георгиос Цолакоглуның ант беру рәсіміне қатысудан бас тартты), және Дамаскинос қайта орнатылды.

Бостандықтан кейін

Аумақ аяқталғаннан кейін Дамаскинос Грекияның регенті деп жарияланды. 1944 жылы 14 желтоқсанда Дамаскиноспен кездескен британдық министр Харольд Макмиллан оның әсерін былай деп жазды: "Мен Еуропа саясатын кеңінен түсінуіне, ақыл-ойына, әзіл-ойына және осы дін қызметкерінің батылына таң қалдым. Ол регенттікке келіседі, бірақ қиындықтарды түсінеді. Ол біздің көзқарасымызды бөліседі, ешқандай қайтарым және қарсы революция болмауы керек". Патша регенттік идеясына қарсы болды және өзінің Уинстон Черчилльмен достығын пайдаланып, премьер-министрді Дамаскиносқа қарсы айналдырды, ол коммунист және серіктес деп айтты. Патшадан естігендеріне сүйене отырып, Черчилль Дамаскиносты "орта ғасырлардың қалдығы, ауру жұқтырған діни қызметкер" деп атады. Осы уақыт аралығында грек әскерилері мен коммунистер арасында Декемвриана оқиғалары кезінде ұрыстар болды. Ол өзінің алғашқы мерзімінде жағдайды өз бақылауына алды, 1945 жылдың аяғында өзін премьер-министр етіп тағайындады. Соңғы мерзімінде билік аз болғанмен, Дамаскинос елде бейбітшілік пен тәртіп орнатуды жалғастырды. Афинадағы Декемвриана шайқасы кезінде Черчилль қалаға барып, 1944 жылы Рождество күні HMS Ajax кемесінде Дамаскиноспен кездесті. Онымен кездескеннен кейін Черчилль оның туралы көзқарасын мүлдем өзгертіп, былай деп жазды: "Дамаскиннің грек істеріне коммунистердің араласуынан қатты қорыққанына күмән келтіруге болмайды. 1944 жылы Бокс күні Черчилль Дамаскиноспен тағы да кездесіп, "Мен оның грек толқынындағы көрнекті тұлға екеніне сенімді болдым" деп жазды. Сол күні Дамаскинос дағдарысты бейбіт жолмен шешуді көздейтін конференцияға төрағалық етті, оған ЕАМ және үкімет мүшелері қатысты. Конференцияда король Георгий II қалағандай бірден қайтып оралмауы, Дамаскинос регент ретінде жалғасатыны, премьер-министр Георгиос Папандреу генерал Николаос Пластирас пайдасына отставкаға кететіндігі және ұрысты тоқтату үшін атысты тоқтату жарияланатындығы туралы келісімге қол қойылды. 1945 жылы 3 қаңтарда Дамаскинос Пластирас бастаған жаңа үкіметті ант берді, ол "толықтай республикалық және орташа солшыл" деп сипатталды. 1945 жылы 12 қаңтарда ұрыс-керіске тоқтату туралы келісімге қол қойылды және ЕЛАС күштері Афинадан астанадан 70 миль қашықтықта қашықтықта болды. Алайда, EAM ол тұтқынға алған тұтқындарды босатудан бас тартты, бұл Дамаскиносты баспасөз мәлімдемесінде: "Тынық туралы келіссөздер кезінде тұтқындар мәселесін шешу мүмкін болмайтындығына қатты өкінемін" деп мәлімдеді. 1945 жылы 2 ақпанда Варкизада қақтығысты реттеу жөніндегі конференция ашылды, онда 11 ақпанда қиын келіссөздерден кейін ЕАМ өзінің тұтқындарын босатып, қарусыздануын амнистияға, әскери жағдайды тоқтатуға және немістермен ынтымақтастық жасаған гректерді мемлекеттік қызметтен тазартуға уәде берді. 1945 жылы 12 ақпанда Варкиза келісімшарты қол қойылды. 14 ақпанда Черчилль Афинаға Ялтта өткен конференциядан оралған кезде Афина көшелерімен Дамаскиномен ашық көлікте жүрді, оны 40 000 афиналық қатты құттықтады. Ол соғыстың басыла бастағанынан кейін өз лауазымынан кетіп, 1946 жылы 28 қыркүйекте патшаны ресми түрде шақырды. 1947 жылы 5 шілдеде Дамаскинос Грекиядағы Азамат соғысынан кейін үйсіз қалған балаларға көмек көрсету үшін Фредерика патшайым құрған Королеваның қорының (Василик Прония) құрылтайшы мүшесі болды. Ол 1949 жылы Афинада қайтыс болды.