Кіріспе
Американдық саясаткер
Хосея Стаут (18 қыркүйек 1810 – 2 наурыз 1889) – соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының ерте кездегі көшбасшыларының бірі, мормон пионері, әскер, полиция бастығы, заңгер, миссионер және Юта аймағындағы саясаткер. Стаут Кентукки штатынан шыққан және Оңтүстіктен келген алғашқы мормондардың санаулы бірі болды. Соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуі кейде құлдыққа қарсы болды, бұл АҚШ-тың осы аймағынан келушілердің дінге өтуіне кедерес келтірді.
Ерте өмір
Стоут Кентукки штатының Плезант-Хилл қаласында Джозеф Стоут пен Энн Смиттың көп балалы отбасында дүниеге келді. Әкесі мен анасы екеуі де қатаң квакерлер болатын. Бала кезінде отбасының қаржылық қиындықтарына байланысты Стоут уақытша Шейкер мектебіне жіберілді. Бірақ, төрт жыл өткен соң әкесінің жағдайы жақсарып, ол оны мектептен алып қайтты.
Қара шұңқыр соғысы қызметі
1832 жылы Стоут майор Генри Додж басқаратын АҚШ атты рейнджерлер батальонына қатысып, Блэк Хоук соғысына қатысты. АҚШ рейнджерлері шекарадағы еріктілерден құрылды, олар бір жылдық мерзімге келісімшарт бойынша қызмет етіп, өз мылтықтары мен аттарын әкелуге міндетті болды.
Соңғы күннің қасиеттілері қозғалысы
Блэк-Хок соғысы кезінде Стоут соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысымен танысып, кейінірек елші Чарльз К. Ричтен насаят алған. 1837 жылы ол өз бизнесін сатып, Миссури штатының Колдуэлл округіне көшіп барды, онда Джексон округінен және Огайо штатының Киртленд қаласынан қуылғаннан кейін соңғы күнгі қасиеттілер жиналған еді. Мұнда ол Саманта Пекке үйленді. Ұзақ өтпей ол Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің мүшесі болып суға батырылды. 1838 жылғы Миссури мормон соғысы кезінде Стоут Даниттердің қатарына кірді, бұл соңғы күнгі қасиеттілердің өздерін қорғау тобы болды, және 1838 жылғы мормон соғысының оқиғаларында маңызды рөл атқарды, сондай-ақ Крукт өзені шайқасына қатысты. Соңғы күнгі қасиеттілер Миссуриден күшпен шығарылып, Иллинойс штатының Наувоо қаласына көшіп келгеннен кейін, Стоут Джозеф Смит үшін күзетші болып қызмет етті. Осы кезеңде ол Наувоо легионының командирі және Наувоо қаласының полиция бастығы болды. Ол сондай-ақ жетпістің он бірінші кворумының президенті етіп тағайындалды және Жүсіп Смит тарапынан Мәсіхтің екінші келуіне дайындық мақсатында құрылған Елулер кеңесінің мүшесі болды. 1844 жылдың 27 маусымында Джозеф Смит пен оның інісі Хайрум қайтыс болғаннан кейін шамамен бір ай өткен соң, олардың інісі Сэмюэл Х. Смит те күмәнді жағдайларда дүние салды. Сэмюэл Смиттың қызы және Смиттер әулетінің жалғыз аман қалған мүшесі Уильям Смит кейіннен Стоуттың Бригам Янг пен Уиллард Ричардс, Он екі елшінің кворумының мүшелерінің бұйрығымен Сэмюелді улағандығын мәлімдеді. Алайда, Стоут бұл қылмыс үшін ешқашан сотталған жоқ және Смиттердің шағымдары күмәнді болып қала береді.
Небраска штаты
1846 жылы Бригам Янг пен шіркеу Науву қаласын тастап кетуге мәжбүр болғаннан кейін, Стоут Небраска штатындағы Винтер-Квартерде полиция бастығы болып қызмет етті, соңғы күнгі қасиеттілер сол жерге көшіп келген кезде. Мормонның ерте пионері болған Стаут 1848 жылдың қыркүйегінде Хебер К. Кимболдың тобымен бірге Солтүстік Лейк аймағына келді. Наувудан кеткеннен кейін, Стаут Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің (LDS Church) оқулары мен дәстүрлеріне сәйкес, тағы әйелдерге үйленді. Ол барлығы алты әйелге үйленді.
Қытай мен Гонконг миссиясы
1852 жылдың 28 тамызында мормон миссионерлерінің жетекшілері Осия Стоут, Джеймс Льюис және Чепмен Дункан ақсақалдарын, сондай-ақ Уолтер Томпсонды Қытайға миссионерлік сапарға жіберу туралы шешім қабылдады. Бұл Қытайға мормон миссионерлерінің алғашқы сапары болды, және топтағы ешкім қытай тілін білмеді. Стоут және оның серіктері алдымен Ұлыбританияның Гонконг колониясына, содан кейін Қытайдың ішкі аймақтарына сапар шекті. Олар онда ешкімді дінге көндіре алмады, сондықтан Гонконгқа қайтып оралды, онда олардың үгіліне тек бірнеше адам ғана сенді. 1853 жылдың соңында Стоут және оның серіктері Америка Құрама Штаттарына оралды. Оның Қытай мен Гонконгқа жасаған миссиялары нәтижесіз аяқталды.
Вайоминг
1856 жылы қарашада Стоут Вайомингте қарға батып қалған көлікті құтқаруға көмектесті. 1857–58 жылдардағы Юта соғысы кезінде Стоут федералдық күштерді Юта аумағына кіруден тоқтату үшін Эхо каньонында бекіністер салуға және күтуге көмектесті. Кейінірек "Жабайы Билл" Хикман осы кезеңде Эхо каньонының аузында Ричард Йейтсті өлтіргенін мойындады. Құқық қорғау органынан қорғану үшін Хикман Стаутты және басқа мормон басшыларын кісі өлтіруге айыптады. Стаут 1871 жылы осы қылмыс үшін тұтқындалды және алты айға Форт-Дугласқа қамалды, содан кейін босатылып, кінәсінен ақталды. 1877 жылы нашар денсаулығына байланысты қоғамдық өмірден шеттеуге шықты және 11 жылдан кейін Солт-Лейк-Сити маңында қайтыс болды.
Саясат
Юта штатында Стоут заң және саясат саласында ұзақ мансап бастады. Ол 1849 жылы Юта территориясының Өкілдер палатасына сайланды және ұсынылып отырған Дезерет штатының конституциясын жасауға атсалысқан делегация құрамына кірді. Стоут Юта территориясының алғашқы Бас прокуроры болды, ал 1851 жылы Юта штатының адвокатурасына қабылданған алғашқы заңгерлердің бірі болды. 1856 жылдан 1857 жылға дейін ол Палата спикері қызметін атқарды. Кейін ол кодекс комиссиясының төрағасы, аумақтық прокурор және АҚШ прокуроры болып жұмыс істеді.
Күнделік
Стоуттың ең маңызды еңбектерінің бірі – күнделік жазу болды. Хосея Стоуттың күнделігі ХІХ ғасырдағы Әрі қарайғы Сенімділер тарихшылары үшін аса құнды дереккөз болып табылады.