Кіріспе
Кейінгі күндердің қасиеттілері тарихындағы қаржылық дау
Киртленд қауіпсіздік қоғамы (KSS) алғаш рет 1836 жылы банк ретінде ұсынылды, және ақырында 1837 жылдың 2 қаңтарында, сол кездегі Кейінгі күндердің қасиеттілері шіркеуінің басшылары мен жақтастары акционерлік қоғам ретінде құрылды. KSS-тің 1837 жылғы "Келісім шартында" көрсетілгендей, ол Огайо штатының Киртленд қаласындағы өсіп келе жатқан Кейінгі күндердің қасиеттілері қауымдастығының қаржылық қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған. Оның кіріспе бөлімінде мыналар айтылды:
біздің уақыттық мүдделерімізді дамыту және ауыл шаруашылығы, қолөнер және сауда сияқты біздің әртүрлі кәсіптерімізді тиімді басқару. Алайда, 1837 жылдың қарашасына қарай KSS банкротқа ұшырап, қызметі тоқтатылды. Осыдан кейін, Кейінгі күндердің қасиеттілері қозғалысын құрған Джозеф Смит "заңсыз банк іске қосып жүргені" үшін айыппұл төледі, бірақ ол осы мекеменің кассирі қызметін атқарды. Смит айыппұлға шағымданып, Оливер Грэйнджерге жартылай банк ісін реттеуге уағдаласты, бірақ көптеген қаржылық зиян шеккен Кейінгі күндердің қасиеттілері Смит өзін және шіркеу басшыларын байыту мақсатымен осы мекемені құрды деп сенгендіктен шіркеуден шығып кетті.
Киртлендтің экономикасы
1836 жылдың соңына қарай көптеген жаңадан дінге кірген «Соңғы күндердің қасиеттілері» Миссури және Огайо штатындағы Киртленд қаласына жиналды. Киртленд қаласының халқы 1830 жылы шамамен 1000 адамнан 1836 жылы 3000 адамға дейін өсті, ал айналасындағы ауыл шаруашылығы аймақтарында да осындай өсім байқалды. Халық санының өсуі 1832 және 1837 жылдар аралығында жер бағасының жылдам өсуіне белсенді ықпал етті. Киртлендте сатылатын жердің бір акрының орташа бағасы 1832 жылы шамамен 7 доллардан 1837 жылы 44 долларға дейін көтеріліп, кейін 1839 жылы 17,50 долларға дейін түсті. (Ладлоу, 283-бет) Осы кезеңдегі жалпы инфляция бағаның өсуінің 25-40 пайызын құрады. Шіркеуде тарихшы Ларри Т. Виммер бағалауынша, шамамен 60 000 долларлық қымбат мүлік болғанымен, сонымен қатар қарыздарын өтеу үшін қаражат қажет болды. Шіркеудің несиеге деген қажеттілігі, халықтың өсуі және жүзеге асырылып жатқан жер мәмілелері жергілікті банк құруды талап етті. Азамат соғысына дейінгі кезеңде АҚШ-тағы банктер өздерінің валюталарын шығарып, оларды қолдауға жиі ұмтылған.
Ұлттық банктер дағдарысы
KSS-тің құлдырауы, кейбір жағынан бірегей болғанымен, сол жылдың мамыр айында басталған 1837 жылғы үрей деп аталатын ұлттық банк дағдарысының бір бөлігі болды. Желдеулі сауда мен батыс штаттарындағы, Мичиган, Огайо және Миссури сияқты аймақтардағы мемлекеттік жерлерді инфляциялық сату ұлттық қаржылық паниканың негізгі себептерінің қатарында болды. Бұрынғы президент Эндрю Джексонның экономикалық саясаты, соның ішінде Specie Circular және АҚШ-тың Екінші банкінен мемлекеттік қаражатты алу да дағдарысқа себеп болды. 1837 жылдың 10 мамырында Нью-Йорктегі барлық уәкілеттік банктер ақшалай төлемдерді тоқтатты, банктер мен KSS сияқты жергілікті мекемелер жеткілікті сұйық активтерсіз қалды. Екі айдың ішінде Нью-Йорктегі құлдыраулардың жалпы сомасы шамамен 100 миллион долларды құрады. "Америка Құрама Штаттарындағы сегіз жүз елу банктің ішінде үш жүз қырық үшi толығымен жабылып, алпыс екісі жартылай құлдырады, ал штаттық банктер жүйесі ешқашан толыққанды қалпына келмейтін соққыға ұшырады". KSS сияқты шағын, жеке меншіктегі қаржы институттары да көптеп құлдырады. Үрейден кейін бес жылдық депрессия басталды, ол банктер мен қаржы институттарының үздірілмейтін құлдырауымен және жұмыссыздық деңгейінің рекордтық көрсеткіштерімен сипатталды.
Қарсылық және сәтсіздік
1837 жылдың ақпан айында Ньюэллдің өтініші бойынша Сэмюэл Д. Раундс Смит пен Ригдонға қарсы заңсыз банк іс-әрекеті және рұқсатсыз банк қағаздарын шығару бойынша шақыру қағазы (writ) тіркеді. Наурыз айындағы сот отырысында бұл іс күзге шалуға шешім берілді. Ақырында Раундс Смит пен Ригдонға қатысты барлық талаптардан өз еркімен бас тартты. Смиттің KSSABC-дегі ресми лауазымы кассир болғанымен, одан да жауапкершілігі жоғары немесе тең басқа лауазымды тұлғалар талаптан босатылды. KSSABC маусым айына дейін банкноттар шығаруды жалғастырды, бірақ ақырында төлем қабілетсіздіктен банкротқа ұшырады, өйткені KSSABC резервтерінің көп бөлігі кейбірлердің қате пікірде болғандай күміске емес, жерге салынған еді. Смит барлық мүлкін маусым айында Оливер Гренджер мен Дж. Картерге беріп, шілде айында KSSABC-ден кетті. Парриш пен Фредерик Г. Уильямс KSSABC басқаруын өздеріне алды, институт қараша айында 100 000 долларға жуық шешілмеген қарызбен жабылды. Смит Гренджерді Киртлендтегі істерін реттеу үшін өкілі етіп тағайындады, өйткені Смит KSSABC-нің банкроттығына байланысты туындаған қарыздар бойынша 30 206,44 долларлық жиынтыр сомадағы он жеті сотқа шақырылған. ЛДС шіркеуінің ғалымдарының мәлімдемесіне сәйкес, "осы сот ісінің төртеуі шешілді; үшеуі талапкерлердің өз еркімен тоқтатуымен аяқталды; ал он іс Жозеф Смит және басқаларға қарсы сот шешімімен аяқталды. Осы он шешімнің үшеуі толық өтелді, үшеуі ішінара өтелді, ал төртеуі толық өтелмеді". Шіркеу сонымен қатар Геага округінің сотында Смитқа қарсы шығарылатын кез келген сот шешімін өтеу үшін 38 000 доллар көлемінде кепілдік ақша жинады және ұсынды. 28 шілдеде Смит, Ригдон және Томас Б. Марш шіркеу ісімен Үстіңгі Канадаға аттанды және тамыздың соңында оралды. 27 қыркүйекте Смит пен Ригдон Миссуриге Кертлендтен жол тартты. Олар шамамен бір айдан кейін жетіп, Миссуриде шіркеу ісімен екі аптадай уақыт өткізіп, 10 желтоқсанда Кертлендке қайтты. Олардың болмаған кезінде қазан айында заңсыз банк іс-әрекеті үшін 1000 доллар айыппұл салынды. Огайо штатының мемлекеттік университетінің ауыл шаруашылығы экономикасы профессоры Дейл У. Адамс атап өткендей, KSSABC-ден бұрын Огайода ірі квази-банктер жұмыс істеп келді және олар қудаланбады. Смит отставкаға кетер алдында KSSABC-нің төлем қабілетін сақтауға көмектесу үшін басқа банктерден 1225 доллар көлемінде несие алды. Смит KSSABC шіркеу басшылығын жасырын байыту мақсатында құрылған деген мәлімдемелерді жоққа шығарды, бірақ көптеген наразы мүшелер керісінше ойлады. KSSABC-нің банкроттығына себеп болған себептерге қарамастан, кінәның көп бөлігі Смиттің үстіне жүктелді. Он екі елшінің жартысы Смитті банктік дауға қатысқан бұрыс іс-әрекеттерде айыптады, ал шіркеу елшісі Хебер К. Кимболл кейіннен банктың банкроттығы соншалықты ауыр соққы болғанын айтты, содан кейін "жер бетінде Жозеф Смит Құдайдың пайғамбары екенін мойындауға дайын адамдардың жиырмасы болмады". Вудрафф Смит бұл мәселе бойынша аян алғанын, бірақ оны бөлісуден бас тартқанын, тек "егер біз Иеміздің таңертең берген өсиеттеріне құлақ салсақ, бәрі жақсы болады" деді. Содан кейін Вудрафф KSSABC-нің "ЖЕРДЕГІ барлық мекемелердің ең ұлысы болады" деген үмітін білдірді. 1838 жылдың 12 қаңтарында заңсыз банктік қызметпен айналысқандығы үшін тұтқындау ордерімен бетпе-бет келген Смит Ригдонмен бірге Миссуридің Клей округіне қашып кетті, оларды тұтқындап, сотқа беруді көздеген қарулы топтың алдынан шықты. Смит пен Ригдон Пенсильвания мен Нью-Йоркте бірге бастан өткерген қақтығыстар мен зорлық-зомбылықтан ғана емес, сонымен қатар заңнан қашудан да хабардар болды. Смиттің айтуынша, олар "душпандарымыздың зұлымдықтарын жасыру үшін заңдық процестің нысанымен бізге қарсы шабуыл жасауға дайын бұқаралық зорлық-зомбылықтан құтылу үшін" кетіп қалды. Бригам Янг 22 желтоқсанда Кертлендтен Миссуриге аттанды, Смит инабаттылығына наразы болған және оған қауіп төндірген наразылардың ықпалынан қашу үшін. Шіркеуге адал қалған көптеген адамдар Миссуридегі шіркеудің негізгі бөлігіне қосылу үшін көшті.
Shortly before his resignation, Smith also took out a $1,225 loan from a separate bank to help keep KSSABC solvent. Smith publicly denied claims that the KSSABC was created for the purpose of surreptitiously enriching the church leadership, but many disaffected members felt otherwise. Regardless of the reasons for the KSSABC's failure, much of the blame was laid upon Smith. Half of The Quorum of Twelve Apostles accused Smith of improprieties in the banking scandal, and church Apostle Heber C. Kimball later said that the bank's failure was so shattering that afterwards "there were not twenty persons on earth that would declare that Joseph Smith was a prophet of God." Woodruff records that Smith had an alleged revelation on the topic, but declined to share it, saying only that "if we would give heed to the commandments the Lord had given this morning all would be well." Then Woodruff expresses his own hopes that the KSSABC will "become the greatest of all institutions on EARTH." On January 12, 1838, faced with a warrant for his arrest on a charge of illegal banking, Smith fled with Rigdon to Clay County, Missouri just ahead of an armed group intending to capture and hold Smith for trial. Smith and Rigdon were both acquainted with not only conflict and violent mobbing they experienced together in Pennsylvania and New York, but with fleeing from the law. According to Smith, they left "to escape mob violence, which was about to burst upon us under the color of legal process to cover the hellish designs of our enemies." Brigham Young left Kirtland for Missouri weeks earlier on December 22 to avoid the dissidents who were angry with Young and threatened him because of his persistent public defense of Smith's innocence. Most of those who remained committed to the church moved to join the main body of the church in Missouri.
Кертленд қауіпсіздік қоғамының ескертулері
Осы оқиғаның қазіргі заманмен сақталған байланыстарының бірі – сол кезде басылған банкноттар. Кейбір шіркеу басшылары адамдарды осы банкноттарды сақтап қалуға үндіді, себебі олардың бір күні қайтадан құнды болатынына сендірді. Банкноттар номиналды құнын қайта алмаса да, 19 ғасырдың соңына қарай коллекционерлер арасында бағалы заттарға айналды. Джозеф Смит қол қойған Киртленд қауіпсіздік қоғамының банкноты аса құнды болуы мүмкін. Мысалы, 2006 жылдың наурыз айында аукционда 100 долларлық банкнота 11 500 долларға сатылды (шамамен жылына 3% табыс).