Кіріспе
Бассел әл-Асад (بَاسِلُ ٱلْأَسَدِ; 23 наурыз 1962 – 21 қаңтар 1994) – сириялық инженер, полковник, ат спортымен айналысушы және саясаткер, Сирия президенті Хафез әл-Асадтың үлкен ұлы және (кейінірек) президент Башар әл-Асадтың ағасы. 1994 жылы автокөлік апатында қаза болғанға дейін оның әкесінен кейін Сирия президенті болады деп күтілген.
Bassel al Assad (بَاسِلُ ٱلْأَسَدِ; 23 March 196221 January 1994) was a Syrian engineer, colonel, equestrian and politician who was the eldest son of Syrian President Hafez al Assad and the older brother of (later) President Bashar al Assad. It was widely expected that he would succeed his father as President of Syria until he died in a car accident in 1994.
Ерте өмір және білім
Бассел әл-Асад 1962 жылдың 23 наурызында дүниеге келген. Ол азаматтық инженер ретінде білім алған, сондай-ақ әскери ғылымдар докторы дәрежесіне ие болған.
Мансап
Парашютпен секіруге үйренген ол Арнайы күштерге офицер болып тағайындалды, кейіннен Кеңес әскери академияларында оқығаннан кейін бронетанктік корпустың құрамына өтті. Ол сондай-ақ жылдам көліктерге деген қызығушылығымен де белгілі болды, ал достары оны харизматикалық және үстем деп сипаттады. Асад тез арада Президенттік қауіпсіздік қызметінің басшысы болып тағайындалды. Сонымен қатар, ол 1989 жылы Сирия компьютерлік қоғамын құрды, оның төрағасы кейіннен Башар болды. Бастапқыда Хафездің таңдалған мұрагері – Асадтың інісі Рифат әл-Асад болған, бірақ 1984 жылы Хафез комада жатқанда Рифат билікті басып алуға тырысты. Бұл Рифаттың елден қуылтуына әкелді. 1990 жылдардың басында Хафездің Басселді Сирияның келесі Президенті етуге бағытталған күш-жігері күшейді; 1991 жылы Хафездің сайлаудағы жеңісінен кейін Президенттің өзі "Әбу Басил" (Басселдің әкесі) деп аталатын болды. Асад Еуропалық және араб елдерінің басшыларымен таныстырылды; ол Иорданияның Хусейн патшасының балаларымен, әсіресе ат спортын ұнататын Хайя бинт Хусейнмен жақын дос болды, сондай-ақ Сауд Арабиясының королі Фахдпен де таныстырылды. Бұрынғы ЦРУ директоры Майкл Хейден Басселді "Крест әкесі" романындағы Сонни Корлеонемен салыстырды. "Әсадтар, және олармен неке және серіктестік байланыста болған Махлуфтар, Сирияны басқарумен қатар, қылмыстар жасаумен және ерекше қатыгездікпен көзге түскені сөзсіз".
Жеке өмір
Басел ана тілі араб тілінен өзге, француз және орыс тілдерін де жетік білгені айтылады. Ол кейіннен ливандық журналист және депутат Гебран Туэниге үйленді. Оның үлкен қарындасы Бушра Асеф Шоқат қайтыс болғанға дейін оған тұрмысқа шыға алмады, себебі ол бұл одаққа қарсы болды.
Өлім
1994 жылғы 21 қаңтарда ол өзінің сәнді Mercedes көлігін жоғары жылдамдықпен айдап бара жатқанда (автор Пол Теру Баселдің таңертеңгі сағаттарда Альп тауларында шаңғы тебу демалысына Германияның Франкфурт қаласына жеке чартерлік рейспен, Дамаск халықаралық әуежайына тұман ішінде бара жатқанын хабарлайды), Басел кедергіге соқтығысып, қауіпсіздік белбеуін тақпағандықтан, сол жерде қаза тапты. Хафез Махлуф оның қасында болды, апаттан кейін жарақат алып ауруханаға түсті, ал артқы орындықтағы шафёр зардап көрмеді.
Мұра
Оның қайтысынан кейін Сирияда дүкендер, мектептер және мемлекеттік кеңселер жабылды, құрмет көрсету мақсатында алкоголь сату тоқтатылды. Көптеген алаңдар мен көшелер оның атына берілді. Жаңа халықаралық жүзу кешені, түрлі ауруханалар, спорт клубтары және әскери академия оның есімімен аталды. Латакиядағы халықаралық әуежай оның атымен аталды, Бассель әл-Асад халықаралық әуежайы. Оның ескерткіштері бірнеше Сирия қалаларында орналасқан, тіпті қайтыс болғаннан кейін де, оны әкесі мен бауырымен бірге жарнама тақталарында көруге болады. Бұрын Ливанның Хтура қаласында да орналасқан. 2020 жылдың 17 қарашасында Латакия спорт қалашығында оған арналған мұражай ашылды. Бассель Асадтың өлімі оның одан беймәлім ағасы Башар әл-Асадтың президенттік лауазымын күтуге алып келді, ол сол кезде Лондонда офтальмология бойынша аспирантурада оқып жатқан еді. Башар 2000 жылдың 10 маусымында әкесі қайтыс болғаннан кейін президент болды.