Кіріспе

Рок-н-ролл музыканты

Рудольф Клемент Помпили (16 сәуір, 1924 – 5 ақпан, 1976) – американдық музыкант, Билл Хейли және оның "Кометтері" тобымен тенор саксофонда орындағанымен әйгілі. Ол көбінесе Руди Помпилли деп, ал кейде Руди Пелл деп жазылған.

Өмірбаян

Помпилли Пенсильвания штатының Честер қаласында дүниеге келген. Кейбір дереккөздерде оның есімі "Руди" деп жазылады, бірақ Помпилли өзі бұл түрін ешқашан қолданған жоқ. Помпилли саксофон мен кларнет ойнауды жақсы білген, карьерасының басында джаз тобында ойнады. 1953 жылы ол Ральф Мартери оркестрінің құрамында болды. Сол оркестр Хейлидің "Crazy Man, Crazy" әнінің кавер-версиясымен үлкен жетістікке жетті, бірақ Хейли тарихшысы Крис Гарднердің зерттеулері Помпиллидің сол жазуда ойнағанына ешқандай дәлел таппады. Помпилли 1955 жылдың қыркүйегінде Хейлидің бұрынғы саксофонисті Джоуи Амброуз және тағы екі мүшесі The Jodimars тобын құру үшін кеткеннен кейін Comets тобына шақырылды. Хейлидің айтуынша, жас мүйізшелі музыкант рок-н-ролл музыканттарын ұнатпаған, бірақ ол бәрібір ұсынысты қабылдады. Амброуз Помпиллиге Хейли стилінде саксофон ойнау бойынша жылдам курс өткізді, сондай-ақ Амброуз бен бас гитарист Маршалл Лайтл бастаған сахналық трюктерді үйренді, олар саксофонды ойнағанда арқасына жатып, бас гитаристке секіріп ойнауды қамтиды. (Лайтл де Jodimars тобына кетті, ал оның орнына Аль Рекс келді.) Хейлидің өтініші бойынша жаңа топ мүшесі өзінің тегінің жазылуын "Pompilii" -ден "Pompilli" деп өзгертті, себебі Хейли бұрынғысының басу қатесіне ұқсайтынынан қорқыныш білдірді. Помпилли "Руди Пелл" деген атты жиі қолданды және 1950-ші жылдардағы көптеген автографтарында осы есім, Помпилли есімі емес, жазылған. The Comets тобына қосылғаннан кейін бірнеше ай ішінде Помпилли топтың ең танымал мүшесіне айналды (Хейлиден басқа), "Руди Рок" шоуының орталық тұлғасына айналды, бұл Помпилли мен Хейлидің бірлесіп жазған аспаптық шығармасы болды. Бұл шоу 1956 жылы түсірілген "Rock Around the Clock" фильмінде дебют жасады. Сингл ретінде шыққанда "Rudy's Rock" Billboard синглдар тізімінде #34, ал Cashbox Top Singles тізімінде #38 орынға жетіп, осы тізімде 4 апта бойы тұрды, соның арқасында ол рок-н-ролл дәуіріндегі алғашқы инструменталды жазбаға айналды. Басқа да танымал, бірақ коммерциялық жағынан азырақ сәтті аспаптар жарық көрді, ең бастысы – 1957 жылы түсірілген "Don't Knock the Rock" фильмінде орындалған "Calling All Comets". 1958 жылы Рудидің туысы Ал Помпилли бір жылға Comets тобына қосылды, Аль Рекс кеткеннен кейін бас гитарада ойнады. Руди Помпилли Франни Бичер мен Билли Уильямсонмен бірге "Week End" хитін жазды, ол 1958 жылы The Kingsmen тобының орындауында East West Records, East West 115 лейблымен шығарылғанда Billboard поп-чартында #35 орынға жетті. Ол сондай-ақ Джонни Гранде мен Ральф Джонспен бірге "Better Believe It" әнінің B-жағын жазды. East West лейблында "Conga Rock" синглы шығарылды, оны барабаншы Ральф Джонс жазды, ал "The Catwalk" әнін Фрэнни Бичер мен Билли Уильямсон жазды. Помпелли Энтони Карузомен бірге "Florida Twist" хитін жазды, ол 1962 жылы Billboard Hits of the World чартының негізінде Мексиканың поп-синглдер тізімінде #3 орынға жетті. "Florida Twist" Латын Америкасында мерекелік кештерде орындалатын стандартқа айналды және рок-н-ролл, тек-мекс және басқа жанрлардағы көптеген әртістер орындады. Билл Хейлидің тобы келесі екі онжылдықта көптеген құрамы өзгерді, бірақ бір тұрақты мүшесі Руди Помпилли болды, ол топтың жол менеджері болды, төлемдерді жүзеге асырып, қажет болған жағдайда жаңа музыканттарды іздеуді ұйымдастырды. (Помпилли 1960-61 жылдары Comets тобынан қысқа уақытқа кетіп, оның орнына Аль Дин келді, бірақ көп ұзамай топқа қайта оралды.) Помпилли сонымен қатар жеке жұмыс істеді, Филадельфия аймағындағы түнгі клубтарда өнер көрсетті, өзі жеке немесе Comets тобының мүшелерімен бірге.

Ауру, соңғы жылдары және өлім

1974 жылы Еуропаға гастрольдік сапардан кейін Помпиллиге өкпе қатерлі ісігі диагнозы қойылды. Ол өзі темекі тартпаған, бірақ пассивті темекі тарту арқылы бұл ауруға шалыққан деп есептеледі. Денсаулығы нашарлаған музыкант 1975 жыл бойы Хейлимен гастрольдік сапарларын жалғастырды (оның ішінде 1975 жылдың қазан айында Бразилиядағы гастроль), сондай-ақ сол жылы өзінің алғашқы және жалғыз жеке альбомын жазды – «Руди Рок: Әлемді өзгерткен саксофон», ол сессиялық музыканттармен және The Comets тобының мүшелерімен бірлесіп жазылды. Ол сонымен қатар Пенсильвания штатының Честер қаласындағы Nite Cap клубында өнер көрсетуді жалғастырды; соңғы өнер көрсетулерінің бірінде ол бұрынғы The Comets тобының мүшесі Фрэнни Бичермен және қазіргі The Comets гитарисі Билл Тернермен бірге сахнаға шықты. Помпилли 1976 жылдың 5 ақпанында Филадельфияда өкпе қатерлі ісігінен қайтыс болды. Оның өлімі Хейлиге терең әсер етті. Жылдық гастрольдік міндеттемелерді ауыстырушы саксофоншымен орындағаннан кейін, 1976 жылдың соңында Хейли өнерден зейнетке шыққанын жариялады және толық уақыт бойы Оңтүстік Техасқа (Харлинген) көшіп кетті. Хейли 1979 жылы гастрольдерге және жазуларға қайта оралды және әр концерттің бір бөлігін Помпиллидің естелігіне арнап, «Руди Рок» әнін орындады.

Туған күні

Помпиллидің қайтыс болуының 30 жылдығына арналған мақала бойынша зерттеу жүргізу кезінде зерттеуші Крис Гарднер Помпиллидің бұрын қабылданғандай 1926 жылғы емес, 1924 жылы туғанын көрсететін құжаттарды тапты (Хейли сияқты, Помпилли де өзінің жасын екі жылға кеміткен).

Марапаттар мен құрметтер

1957 жылы Down Beat журналы оны «Жылдың саксофонисі» деп атады. 2012 жылы Помпилли Комета тобының мүшесі ретінде, Билл Хейлимен бірге 1987 жылы топты даңқ залына енгізбеу қатесін түзеу мақсатында құрылған арнайы комитет шешімімен Рок-н-ролл даңқы залына енгізілді.

Композициялар

Ол Фрэнни Бичер мен Билли Уильямсонмен бірге "Week End" әнін, ал Джонни Гранде мен Ральф Джонспен бірге "Better Believe It" әнін жазды. Ол Билл Хейлимен бірге "Rudy's Rock" әнін және Билл Хейли мен Милт Габлермен бірге "Calling All Comets" әнін жазды. Ол Ральф Джонспен бірге "Hey Then, There Now" әнін жазды. Ол Энтони Карузомен бірге "Florida Twist" әнін жазды. Ол сонымен қатар "Lean Jean" әнін де бірлесіп жазды. Оның басқа да шығармалары: "China Twist", "Happy Twist", "Tacos de Twist" және 1962 жылы "Twist del Dia".

Басқа дереккөздер

Крис Гарднер, "Дүниеді дүркілдеткен саксофон", Now Dig This журналы, 275-ші нөмір, 2006 жылғы ақпан.