"The Big Bopper" – Американдық музыкант және диджейдің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық музыкант (1930–1959)

Джилс Перри "J. P." Ричардсон кіші (24 қазан 1930 – 3 ақпан 1959), сахналық атымен Биг Боппер деп жақсы танымал, американдық музыкант және диско-жокей болған. Оның ең танымал шығармалары – "Шантилли Лейс", "Жүгіргіш аю" және "Ақ шаңқай", соңғысы 1959 жылы Джордж Джонстың бірінші номерлі хитіне айналды. 1959 жылы Айова штатының Клер-Лейк қаласындағы ұшақ апатында ол Бадди Холли, Ричи Валенс және ұшқыш Роджер Петерсонмен бірге қаза тапты.

Ерте өмір

Ричардсон 1930 жылғы 24 қазанда Техас штатының Сабин-Пасс қаласында мұнай кенішінде жұмыс істеген Джайлс Перри Ричардсонның (1905–1984) және оның әйелі Элис (Сталсби) Ричардсонның (1909–1983) үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Олардың тағы екі ұлы болды: Сесил (1934–1989) және Джеймс (1932–2010). Отбасы көп ұзамай Техас штатының Бомонт қаласына көшіп өтті. Ричардсон 1947 жылы Бомонт орта мектебін бітірді және "Royal Purple" американдық футбол командасында 85 нөмірін киіп, қорғаныс шебінде ойнады. Кейін Ричардсон Ламар колледжінде радио диско-жокейі болды. Ричардсон 1958 жылы алғашқы музыкалық бейнефильмді жасаған деп есептеледі және өзі де оның алғашқы үлгісін жазды.

Әнші және әнші

Гитарада ойнаған Ричардсон музыкалық мансабын ән жазушы ретінде бастады. Кейін Джордж Джонс Ричардсонның "Ақ шаңқайы" әнін орындады, ол Джонстың 1959 жылы шыққан алғашқы №1 хит әні болды (поп-чарттарда #73 орын). Ричардсон сондай-ақ Порт-Артур, Техас қаласынан келген досы Джонни Престон үшін "Қашқан аю" әнін жазды. Әнге шабыдандықтың бастауы Ричардсонның Сабин өзенінен алған балалық шағының естеліктері болды, онда ол үнді тайпалары туралы әңгімелер естіді. Престонның орындауы Ричардсонның қазасынан кейін алты ай өткен соң, 1959 жылдың тамызында ғана жарық көрді. Ән 1960 жылдың қаңтарында үш апта бойы №1 хит болды. Ричардсонды әнші ретінде таныстырған адам – Хьюстон қаласынан шыққан Гарольд "Паппи" Дейли болды. Дейли Mercury және Starday Records компанияларының жарнама директоры қызметін атқарды және Ричардсонды Mercury компаниясымен келісімшартқа отырғызды. Ричардсонның алғашқы синглы "Beggar to a King" кантри стилінде болды, бірақ чарттарда көзге түспеді. Көп ұзамай Ричардсон "Chantilly Lace" әнін "The Big Bopper" есімімен Pappy Daily's D лейблі үшін жазды. Mercury жазбаны сатып алып, 1958 жылдың маусым айының соңында шығарды. Шілде және тамыз айларында ән эфирде жиі ойнала бастады, поп-чартта №6 орынға жетті және 22 апта бойы ұлттық топ-40 тізімінде болды. 1958 жылдың соңына дейін дискінің бір миллионнан астам данасы сатылып, ол алтын диск иегері атанды.

Жеке өмір

Ричардсон Адриенн Джой "Титси" Веннеге (1936–2004) үйленді және Дебра (1953–2006) деген қызы болды. Оның ұлы Джей Перри Ричардсон 1959 жылғы сәуір айында оның қайтысынан кейін екі айдан соң дүниеге келді. Ричардсон Техас штатының Бомонт қаласындағы үйінде үнтаспа жазу студиясын салған және радиостанцияға инвестиция салуды жоспарлаған. Ол 20 жаңа ән жазып, оларды өзі немесе басқа әртістермен бірге орындауды ниеттенген. Оның ұлы да музыкалық жолмен жүріп, "The Big Bopper, Jr." деген сахналық есіммен бүкіл әлемде өнер көрсетті. Ол "Winter Dance Party" гастрольдік тобымен бірге Бадди Холли рөлін сомдаған Джон Мюллермен әкесі өнер көрсеткен сахналарда өнер көрсетті. 2007 жылғы қаңтарда Джей Ричардсон әкесінің денесін қайта қазуды және ұшақта оқ атылғаны туралы интернетте тараған қауесетке байланысты мәйітте сараптама жасауды талап етті. Сараптаманы Теннесси университетінің сот-медициналық антропологы Уильям М. Басс жүргізді. Ричардсон сараптама барысында болды және табут ашылғанда оны бақылады; екеуі де марқұм рок-жұлдызының денесі ретінде танылатындей жақсы сақталған сүйектерге таң қалды. "Әкемнің өлімінен 48 жыл өткен соң да оның керемет физикалық формасы мені таң қалдырады", - деді Ричардсон Associated Press агенттігіне. "Мен өзімді таң қалдырдым. Мен оны ойлағаннан да жақсы қабылдадым". Ричардсонның денесі түпнұсқасындай жаңа табутқа салынып, Бомонт қаласындағы Forest Lawn зиратында әйелінің қасына қайта жерленді. Джей Ричардсон ескі табутты Техас музыканттары мұражайында қоюға рұқсат берді. 2008 жылғы желтоқсанда ол ескі табутты eBay аукционына шығарып, түскен табыстың бір бөлігін Техас музыканттары мұражайына сыйлайтынын мәлімдеді, бірақ кейінгі сұхбаттарында бұл идеядан бас тартты. Ол 2013 жылы жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Отбасы хабарлағандай: "Біз Джей П. Ричардсонның қайтыс болғанын қатты қайғымен хабарлаймыз. Ұзақ және қиын күрес соңынан 21 тамызда 54 жасында дүние салды". C3 Entertainment компаниясы Джейдің жесірі Паттимен жасалған келісім бойынша Ричардсонның мұралық құқықтарын басқарады.

Richardson was married to Adrienne Joy "Teetsie" Wenne (1936–2004) and had a daughter, Debra (1953–2006). His son, Jay Perry Richardson, was born two months after his death, in April 1959. Richardson had been building a recording studio in his home in Beaumont, Texas, and was planning to invest in a radio station. He had written 20 new songs that he planned to record himself or with other artists. His son also followed a musical career and was known professionally as "The Big Bopper, Jr.", performing around the world. He toured on the "Winter Dance Party" tour with Buddy Holly impersonator John Mueller on some of the same stages where his father had performed. In January 2007, Jay Richardson requested that his father's body be exhumed and an autopsy be performed in response to an internet rumor about guns being fired aboard the aircraft and Richardson initially surviving the crash. The autopsy was performed by William M. Bass, a forensic anthropologist at the University of Tennessee, Knoxville. Richardson was present throughout the autopsy and observed the casket as it was opened; both men were surprised that the remains were well enough preserved to be recognized as those of the late rock star. "Dad still amazes me 48 years after his death, that he was in remarkable shape," Richardson told the Associated Press. "I surprised myself. I handled it better than I thought I would." Richardson's body was placed in a new casket made by the same company as the original and was reburied next to his wife in Beaumont's Forest Lawn Cemetery. Jay Richardson allowed the old casket to be displayed at the Texas Musicians Museum. In December 2008, he announced that he would be placing the old casket up for auction on eBay, donating a share of the proceeds to the Texas Musicians Museum, but he downplayed the suggestion in later interviews. He died of heart failure in 2013. The family announced "It is with great sadness that we must tell you that Jay P Richardson has passed away. After a long hard fight, JP succumbed on the morning of August 21, at the age of 54". C3 Entertainment handles the rights to the Richardson estate, through an agreement with Jay's widow Patty.

Өлім

"Chantilly Lace" табысымен Ричардсон KTRM радиосынан демалыс алып, Бадди Холли, Ричи Валенс және Дион мен Белмонттармен 1959 жылдың 23 қаңтарынан бастап "Winter Dance Party" гастрольдік сапарына қатысты. Сапардың 11-ші түні (2 ақпан 1959 ж.) олар Айова штатының Клер-Лейк қаласындағы Surf Ballroom залында өнер көрсетті. Сол түні Холли Айова штатының Мейсон Сити қаласындағы Dwyer Flying Service компаниясынан ұшақ жалдап, өзі мен әріптестері Уэйлон Дженнингс және Томми Оллсупты Минессота штатының Мурхед қаласындағы келесі концерт алаңына жеткізуді жоспарлады. Музыканттар бір аптадан астам уақыт бойы автобуспен сапар шекті, ол екі рет бұзылып қалған еді. Олар шаршап, әлі төлем алмаған еді, киімдері де лас еді. Жалдаған ұшақ оларға тағы бір қиын автобус сапарынан құтылуға, Мурхедке ертерек жетіп, кір жууға және демалуға мүмкіндік беретін еді. Жергілікті ұшқыш Роджер Петерсон (Dwyer Flying Service, 21 жаста) оларды алып кетуге келісті. Clear Lake айманындағы ауа райы сол түні орташа желді және ұсақ қарлы болатын, ал Петерсон 17 сағаттық жұмыстан шаршаған еді, бірақ ол сапарға ұшуға келісті. Фрэнки Сардо көрермендерді күтіп тұрғанда, Холли Surf Ballroom залындағы киім ауыстыру бөлмесінің біріне кіріп, Оллсуп пен Дженнингске Фаргоға, Солтүстік Дакотаға (Мурхедке, Миннесотаға жақын орналасқан) ұшақ жалдағанын хабарлады. Достық бәс тігудің нәтижесінде Валенс Оллсуппен ұшақтағы орын үшін тиыстың сынып тастады және жеңіске жетті. Ал Дж.П. Ричардсон тұмауға шалдыққандықтан автобустың салқын және жайсыз екендігіне шағымданып, Дженнингс өз еркімен орынды босатып берді. Әріптестерінің ұшақ билеттерін басқаларға бергенін естіген Холли: "Жарайды, сендердің ескі автобустарың тағы да тоңды деп үміттенемін", - деп әзілдеді. Дженнингс оған: "Ал мен сенің ұшағың апатқа ұшырайды деп үміттенемін", - деп жауап берді. Clear Lake-тегі концерт түн ортасында аяқталды, Холли, Валенс және Ричардсон Мейсон Сити әуежайына барып, жүктерін тиеп, қызыл және ақ түсті бір моторлы Beechcraft Bonanza ұшағына отырды. Петерсон 1959 жылдың 3 ақпанында сағат 12:55 шамасында диспетчерден рұқсат алып, ұшып кетті, бірақ ұшақ небары бірнеше минут қана ауада болды. Ол ұшып көтерілгеннен кейін толық қуатпен апатқа ұшырады, Мейсон Ситиден шамамен 5 миль қашықтықтағы егістік жерге құлады. Апаттың себебі әлі белгісіз, бірақ Петерсон бағытын жоғалтып, көтеріліп бара жатыр деп ойлаған, бірақ шындығында төмендеп бара жатқан болуы мүмкін. Bonanza ұшағының оң қанатының ұшы мұзды жерге тиіп, ұшақты айналып құлатты. Холли, Валенс және Ричардсон соққыда ұшақтан лақтырылып, мұзды егістікке құлады, ал ұшақтың қалдықтары тікенді сыммен қоршалған қоршауға тиді, Петерсонның денесі ұшақ қалдықтарының ішінде қалды. Холли мен Валенстің денелері апат орнынан бірнеше метр қашықтықта ашық жерде табылса, Ричардсон қоршаудан өте соққыға ұшырап, келесі жүгері егісіне лақтырылды. Үшеуі де бас және кеуде жарақаттарынан бірден көз жұмды. Ричардсон 28 жаста еді.

With the success of "Chantilly Lace", Richardson took time off from KTRM radio and joined Buddy Holly, Ritchie Valens, and Dion and the Belmonts for a "Winter Dance Party" tour starting on January 23, 1959. On the 11th night of the tour (February 2, 1959), they played at the Surf Ballroom in Clear Lake, Iowa. That night, Holly chartered an airplane from Dwyer Flying Service in Mason City, Iowa, intending to fly himself and his bandmates Waylon Jennings and Tommy Allsup to their next tour venue in Moorhead, Minnesota. The musicians had been traveling by bus for over a week, and it had already broken down twice. They were tired, they had not been paid yet, and all of their clothes were dirty. The chartered flight would allow them to avoid another arduous bus ride, arrive early before the Moorhead show, do their laundry, and get some rest. Local pilot Roger Peterson of Dwyer Flying Service (age 21) had agreed to take them. The weather forecast for the Clear Lake area was that night with moderate gusty winds and light scattered snow, and Peterson was fatigued from a 17 hour workday, but he agreed to fly the trip. Frankie Sardo went to meet the crowd while Holly went into one of the dressing rooms at the Surf Ballroom where he notified Allsup and Jennings that he had chartered a plane to take them to Fargo, North Dakota (which is directly adjacent to Moorhead, Minnesota). On a friendly wager, Valens flipped a coin with Allsup for his seat on the plane—and won. Meanwhile, J. P. Richardson was suffering from the flu and was complaining that the bus was too cold and uncomfortable for him, so Jennings voluntarily surrendered his seat. Upon hearing that his bandmates had given away their plane seats, Holly joked, "Well, I hope your ol' bus freezes up again." Jennings jokingly replied, "Well, I hope your ol' plane crashes." The Clear Lake show ended at around midnight and Holly, Valens, and Richardson drove to the Mason City Airport, loaded their luggage and boarded the red and white single engine Beechcraft Bonanza. Peterson received clearance from the control tower around 12:55 a. m. on February 3, 1959, and they took off—but the plane remained airborne for only a few minutes. It crashed at full throttle shortly after takeoff about 5 miles outside Mason City in the middle of farm country. The reason remains unknown but Peterson may have lost his visual reference and thought that he was ascending while he was actually descending. The right wingtip of the Bonanza hit the frozen ground and sent the aircraft cartwheeling across a cleared cornfield at approximately
Holly, Valens and Richardson were thrown from the airplane on impact and likely tumbled along with the wreckage across the icy field before the wreckage of the aircraft came to rest against a barbed wire fence, while Peterson's body remained entangled in the wreckage. The bodies of Holly and Valens came to rest several feet away from the wreckage on open ground; Richardson was thrown approximately beyond the wreckage across the fence line and into the next cornfield. All three died instantly of head and chest injuries. Richardson was 28 years old.

Ән жазу

"Ақ найзағай" - Жорж Джонстың №1 хит-шоуы
"Махаббат қазынасы" - Жорж Джонстың №6 хит-шоуы
"Жүгіріп бара жатқан аю" - Джонни Престон мен Сонни Джеймстің №1 хит-шоуы.

Құрметтеулер

1988 жылы Висконсин штатының 1950-ші жылдардағы жанкүйері Кен Пакетт апат орнында гитара мен әр үш орындаушының атын көрсететін үш дискіні бейнелейтін тот баспайтын болаттан жасалған ескерткіш орнатты. Ол жеке меншікке алынған жерде, 315-ші көше мен Гулл даңғылының қиылысынан батысқа қарай шамамен ширек миль жерде, Клер-Лейк қаласының солтүстігіне қарай сегіз миль жерде орналасқан. Пакет сонымен қатар Висконсин штатының Грин-Бэй қаласындағы Риверсайд сарайының жанында үш музыкантқа ұқсас тот баспайтын болаттан жасалған тағы бір ескерткіш жасады. Ескерткіш 2003 жылдың 17 шілдесінде ашылды. Дж. П. Ричардсонның жанрға қосқан алғашқы үлесі Роккабилли Даңқ залында мойындалды. Биг Боппер өзінің ерекше ән айту және ән жазу қабілеттерімен ғана емес, сонымен қатар кантри, R&B және рок-н-роллдың ең жақсы элементтерін біріктірген юморист ретінде де есте қалды. 2010 жылы Ричардсон Айованың Рок-н-ролл Даңқ залына енгізілді. Ричардсонның есімі Стивен Кингтің "You Know They Got a Hell of a Band" атты әңгімесінің баспа және теледидар нұсқаларында, музыкалық аңыздар мекендейтін қала туралы айтылады. Бадди Холли кейінірек оқиғада пайда болады. Канадалық телекомедиялық шоу SCTV-де Кэтрин О'Хара ойнаған "Sue Bopper Simpson" кейіпкері, Биг Боппердің ойдан шығарылған қызы болды. Кейіпкер жарты күндік жылжымайтын мүлік агенті болып жұмыс істеді және "Мен өз басымды алып, оны дұрыс қоямын, ешкім маған бұрыс деп айта алмайды" атты мюзиклде ойнады. Авиаапаттан кейін көп ұзамай Томми Ди Ричардсон, Холли және Валенске арналған "Three Stars" әнін жазып, орындады. Кейін оны үш музыканттың досы Эдди Кокран жазды, ол бір жылдан кейін автомобиль апатында ерте қайтыс болды. 1971 жылы Дон Маклиннің "American Pie" әнінде бұл оқиға "Музыканың өлген күні" деп аталды. Van Halen-нің 1986 жылғы "5150" альбомынан шыққан "Good Enough" әні әнші Сэмми Хагардың "Hello Baby!" деп айтуымен басталады, ол Биг Боппердің "Chantilly Lace" әніндегі әуеніне еліктейді. L. A. Guns тобының Фил Льюис 1989 жылғы "Cocked & Loaded" альбомындағы "17 Crash" әнінде де солай істейді. Симпсондардың "Sideshow Bob Roberts" эпизодында Спрингфилдтегі Биг Боппердің қабір тасы көрсетілген, оны Сайдшоу Боб (Келси Граммер) сайлау алаяқтығы жасауға және мэр болып сайлануға пайдаланды. Қабір тасында телефон тіркегішін ұстап тұрған Биг Боппердің бюсті және эпитафияда "The Big Bopper", оның туған және қайтыс болған жылдары (1930–1959) және содан кейін әйгілі әуенге пародия жасалған "Gooooodbye, baby" жазылған. Ол "C. E. D'oh" эпизодында Itchy and Scratchy мультфильмінде телефон ұстап тұрған вампир ретінде де пайда болды. The X Files телесериалының "Clyde Bruckman's Final Repose" атты эпизоды Бадди Холли мен Биг Боппердің өліміне сілтеме жасайды. Эпизодтың басты кейіпкері, Питер Бойл ойнаған рөлде, олар өлгеннен кейін келесі күні олардың өнерін көруге билет алғанын және Биг Боппердің сол рейсте болуының ықтималдығын есептеу арқылы адамдардың өлімін болжауға қабілетті болғанын түсіндіреді. Биг Боппердің мүлігі қазіргі уақытта оның келіні Пэтти Ричардсонға тиесілі және классикалық брендтерге маманданған C3 Entertainment компаниясы басқарады. C3 Entertainment қазіргі уақытта Winter Dance Party-мен гастрольдік сапарда жүрген Биг Боппердің имитациясын жасаған ресми құрмет тобымен айналысады. 2019 жылы Winter Dance Party "Bopper and Me" фильмін көрсетті.

In 1988, Ken Paquette, a Wisconsin fan of the 1950s era, erected a stainless steel monument at the crash site depicting a guitar and a set of three records bearing the names of each of the three performers. It is located on private farmland, about one quarter mile west of the intersection of 315th Street and Gull Avenue, about eight miles north of Clear Lake. Paquette also created a similar stainless steel monument to the three near the Riverside Ballroom in Green Bay, Wisconsin. The memorial was unveiled on July 17, 2003. J. P. Richardson's pioneering contribution to the genre has been recognized by the Rockabilly Hall of Fame. The Big Bopper is fondly remembered not only for his distinctive singing and songwriting, but also as a humorist who combined the best elements of country, R&B, and rock 'n' roll. In 2010, Richardson was inducted into the Iowa Rock 'n' Roll Hall of Fame. Richardson's name is mentioned as one of the upcoming musical acts in both the print and television versions of Stephen King's short story "You Know They Got a Hell of a Band" about a town inhabited by late musical legends. Buddy Holly is subsequently featured in the story. The Canadian television comedy show SCTV featured a character named "Sue Bopper Simpson", a fictional daughter of the Big Bopper, played by Catherine O'Hara. The character was a part time real estate agent who appeared in a musical titled I'm Taking My Own Head, Screwing It on Right, and No Guy's Gonna Tell Me That It Ain't. Shortly after the fatal plane crash, Tommy Dee wrote and recorded a song titled "Three Stars" in tribute to Richardson, Holly, and Valens. It was later recorded by Eddie Cochran, a friend of the three musicians who himself would die prematurely a year later in an automobile crash. The accident was referred to as "The Day the Music Died" in Don McLean's 1971 song "American Pie". Van Halen's song "Good Enough" from their 1986 album 5150 begins with singer Sammy Hagar calling out "Hello Baby! ", imitating the Big Bopper's hook in "Chantilly Lace". Phil Lewis of L. A. Guns does the same in their song "17 Crash" from their 1989 album Cocked & Loaded. The Simpsons episode "Sideshow Bob Roberts" features a gravestone of The Big Bopper in Springfield that Sideshow Bob (Kelsey Grammer) used to help commit voter fraud and become elected for mayor. The gravestone is a bust of the Big Bopper holding a telephone receiver, with the epitaph reading "The Big Bopper", his birth and death years (1930–1959), then a parody on the memorable hook reading "Gooooodbye, baby". He also appeared as a vampire holding a telephone in an Itchy and Scratchy cartoon during the episode "C. E. D'oh". An episode of The X Files entitled "Clyde Bruckman's Final Repose" alludes to the deaths of Buddy Holly and the Big Bopper. The episode's title character, played by Peter Boyle, explains that he had a ticket to see them perform the night after they died and received the psychic ability to predict people's deaths by calculating the odds that it took for the Big Bopper to be on the flight that killed him. The Big Bopper's estate is currently owned by his daughter in law, Patty Richardson, and managed by C3 Entertainment, a company that specializes in classic brands. C3 Entertainment currently manages an official tribute band featuring a Big Bopper impersonator, touring with the Winter Dance Party. In 2019, the Winter Dance Party debuted the film Bopper and Me.

Кітап, фильм және сахна

"Солмайтын" атты бесінші жылдардың соңындағы оқиғасы өрбитін, құлпытас жол романда Джим Додж Үлкен Боппердің қабіріне жасаған еске алу сапары туралы айтады. Ричардсонды "Бадди Холли тарихында" Гайлард Сартен, "Ла Бэмба" фильмінде Стивен Ли, ал "Жүру қиын: Дьюи Кокс тарихында" Джон Эннис сомдады. "Шантилли дантелі" фильмінде "Нағыз махаббат" және "Америкалық граффити" сияқты "Жоғары рухтар" мен "Коктейль" фильмдерінде де қолданылды. "The Venture Bros." анимациялық сериалында, қарт жаулар Драгун мен Қызыл плащтың ішінде Ричардсон мен Бадди Холли бар екені айтылады, олар өздерінің қаза болған түнінде "Апатты ниеттер гильдиясы" супер жаулар ұйымына қабылданған. 2016 жылы рок-н-ролл жұлдызы Realtime Gaming бағдарламалық студиясымен "Үлкен Боппер" деп аталған слот ойынында мәңгілікке қалдырылды.