Кіріспе

1997–1998 жылдардағы U2 концерттік гастролі

PopMart Tour – U2 рок-тобының әлемдік концерттік гастролі. Топтың 1997 жылғы Pop альбомын қолдау мақсатымен ұйымдастырылған гастрольдік концерттер 1997 және 1998 жылдары стадиондар мен саябақтарда өтті. Бұл гастроль, топтың бұрынғы Zoo TV гастролі сияқты, әсем әрі күрделі өндіріс болып табылды. Оның әсем сахналық дизайнында 50 метрлік LED экраны, 30 метрлік алтын арка және үлкен лимон пішіндес айна шарлары бар еді. Zoo TV Tour сияқты, U2 тобы PopMart гастролінде 1980-ші жылдардағы шыншыл өнер көрсетулерінен өзгеше, ирониялық және өзін-өзі паш етіп көрсететін имидж пен өнер ұсынды; топ сахна дизайнымен үйлесімде тұтынушылық пен поп-мәдениет тақырыптарын сатиралық тұрғыдан көрсететін костюмдерде өнер көрсетті. PopMart гастролі бес кезеңнен және 93 концерттен тұрды, бұл U2 тобын Оңтүстік Америкаға, Оңтүстік Африкаға және Израильге алғаш рет алып келді. Гастроль топ әлі Pop альбомын аяқтау кезінде жоспарланды, ол 1996 жылғы мерекелік маусымда шығаруды көздеген еді. Алайда, жазу сессиялары ұзаққа созылып, альбомның шығуы 1997 жылғы наурызға дейін кешіктірілді, соның салдарынан гастрольге дайындық уақыты қысқарды. 1997 жылғы екінші ең табысты гастроль болғанына қарамастан, PopMart техникалық қиындықтарға және сыншылар мен жанкүйерлердің, әсіресе АҚШ-тағы ара-жібір пікірлеріне тап болды. PopMart 3,98 миллион билет сатылып, 173,6 миллион АҚШ доллары табыс әкелді. Гастроль туралы түсірілген концерттік фильм – PopMart: Мексика қаласынан тікелей эфирде.

Құрастыру және жоспарлау

U2 сахналық дизайнері Уилли Уильямс және сахналық архитектор Марк Фишер 1995 жылдың соңында PopMart Tour-ды әзірлеуді бастады. U2 1995 жылдың қазан айында Дублиндегі жазу студиясына қайта оралды, Брайан Иномен бірлесіп "Passengers" псевдонимімен "Original Soundtracks 1" атты эксперименталды/амбиент альбомын шығаруға дайындалып жатқанда. Топ тоғызыншы студиялық альбомын жасауға кірісті, оның 1996 жылдың ортасына дейін аяқталып, содан кейін Рождество және мерекелік маусымға дейін сол жылы шығарылуы жоспарланған. Сонымен қатар, 1995 жылдың соңында Уильямс топтың келесі гастрольдік саяхаты үшін ұсыныстарды әзірлеуді бастады. Гастрольдің ұсынылған тақырыптарының арасында мыңжылдық соңына арналған "U2000" концепциясы және үлкен жылжымалы дискотеканы қамтитын дискотека концепциясы болды. Жеке орындаушы Боно Уильямстың супермаркетке ұқсайтын дизайнына қызығушылық танытты, ол соғыстан кейінгі американдық қалалық жақтардағы дүкендердің фасадынан шабыттандырылған. Боно супермаркет символының, оның көптеген таңдаулары мен құштарлықтары U2 әндерінің метафорасы ретінде қолданылуы мүмкін деп сенді, себебі олардың көпшілігі құштарлық пен иман арасындағы күрес туралы айтады. Фишердің көмегімен Уильямс фантастикалық "ойын-сауық орталығын" жобалады және тұтынушылық тақырыбында тур жасауға шешім қабылдады. U2 тобы студияда жаздырып жатқанда, 1996 жылдың басында топ менеджері Пол МакГиннеспен бірге гастрольдік күндерді жоспарлай бастады. U2-нің Zoo TV Tour-ынан алған стадиондағы өнер көрсетулеріне көп оң пікірлер айтылды, сондықтан МакГиннес турдың барлығын үлкен стадиондарда өткізуге шешім берді, топқа тағы бір стадиондық тур қажет емес дегеніне қарамастан, турды кішкентай ареналарда бастамауға. Zoo TV Tour-ын өз қаржысымен өткізуге тырысып, банкротқа жақын қалғаннан кейін, U2 PopMart Tour-дың әлемдік шығындарын қаржыландыру үшін сыртқы көздер іздеуге шешім қабылдады. Бастапқыда топ турды қолдау үшін демеушілер іздеп жатқанын хабарлады, бірақ кейін қаржылық көмек үшін бір промоутерді пайдалануға шешім берді. Бес түрлі тараптан ұсыныстар түсті және ақырында Торонтодағы концерттерді ұйымдастырушы Майкл Кольмен 100 миллион долларға келісім жасалды. Коль 1997 жылдың сәуірінен бастап 100-ден астам концертте жалпы саны 5-6 миллионға жуық көрермен қатысатынын күтті. Ол сондай-ақ турдың 260 миллион доллар табыс әкелетінін күтті, бұл сол кездегі тарихтағы ең табысты тур болған "Rolling Stones" тобының Voodoo Lounge Tour-ынан шамамен 20 миллион долларға көп. Жаңа альбомның жаздыру сессиялары барысында U2 альбомды жылдың ортасына белгіленген мерзімге дейін аяқтауға үлгермейтінін түсінді және шығарылым күнін бірнеше айға ықшамдады.

Дизайн

Топтың бұрынғы гастролі Zoo TV-де 36 түрлі бейне экрандардан тұратын күрделі қондырғыны ұсынғаннан кейін, Уильямс өзінің алдыңғысынан мүлдем өзгеше болмай тұрса, тағы бір бейнеге негізделген шоуды шығаруды қаламады. Оның U2 тобына ұсынған алғашқы ұсыныстарында физикалық дизайн, соның ішінде жарыстар трассасымен қоршалған орталық сахна, дөңгелектеуде жүретін жүк көліктері мен мотоциклдер болды. Фишер мен Уильямс сол кездегі ең үлкен бейне экранды жасауға бел буғанда, тағы бір бейнеге негізделген тур жасау идеясы үлкен қызығушылық туды. Экранның идеясы U2-ге ұсынылғанда, олар әзірге әзірленбеген технологиялық эксперимент негізінде шоу жасау тәуекелін қабылдауға шешім қабылдады және экранды әзірлеуге 7 миллион АҚШ долларын инвестициялады. Фишер экранды икемді матаға орнатылған LED экраны жасауды ұсынды, оны сахнаның артындағы стадион орындықтарына жабуға болады. Кейіннен экранды өз аясына іліп қою оңай болатыны анықталды, сондықтан экранға көлбеу ая қосылды. LED бейнежазбаларының мүмкіндіктерін бірнеше ай бойы сынап, дәлелдеу үшін жұмсалды. Шоу үшін жасалған экран 36 Zoo TV экраннан он есе үлкен болды, жалпы көлемі 150 және 170 фут (46–52 метр) ені мен 50–56 фут (15–17 метр) биіктігі, шамамен 1989 жылы топтың Lovetown гастролі кезінде пайдаланылған фонмен бірдей. Экран әрқайсысы әр түрлі бөлшектерді өндіретін үш жеке компанияның көмегімен жасалды. Экранның құрамында 150 000 пиксел бар, олардың әрқайсысында әр түрлі түстегі сегіз LED жарық көзі бар. Пиксельдерді Монреальдегі SACO Technologies компаниясы өндірді, ол ядролық және сутегі электр станцияларына арналған басқару жүйелері мен панельдерді шығаруға маманданған. U2 SACO-ның алғашқы клиенті болды, ал PopMart Tour-дан бұрын компанияның бейне технологиясымен тәжірибесі жоқ еді. Әр пиксель 4500 жеке алюминий түтіктерге орнатылған, содан кейін олар екі жүк көлігіне оңай сыятын 187 бүгілетін панельге бөлінді. Жинақтың үнділік (PA) жүйесін бастапқыда Фишер жобалаған, ол видео экранының алдындағы екі үлкен мүйіз тәрізді құрылымның үстіне орнатылған динамиктермен монофоникалық жүйені ұсынған. Фишер сахнаның оң жағына орнатылған 40 фут (12 метрлік) моторлы лимон айна шарын жасады. Жинаққа соңғы қосылған заттарға 100 фут (30 метрлік) коктейль таяғына орнатылған ені 12 фут (3,8 метрлік) зәйтүн кірді. Бұл оқиға теледидар, радио және Интернет арқылы тікелей эфирде көрсетілді. Орындаудан кейін топ жарты сағат бойы сұрақтарға жауап берді. Сауда-саттық сапардың басты тақырыбының неліктен бөлшек сауда екендігі туралы Боно былай деді: "Мен супермаркетті жолға шығару идеясы қалай пайда болғанын толықтай еске түсіре алмаймын, бірақ ол кезде бұл өте түсінікті болды. Осы жерде отырып, мен бұл себебін ойлауға тырысамын". PopMart Tour турнирінің басталуы Солтүстік Америка мен Еуропаның 66 қаласында стадиондық шоулар көрсетуі тиіс екендігі хабарланды, 25 сәуірде Невада штатының Уитни қаласында басталып, 12 желтоқсанда Вашингтон штатының Сиэтл қаласында аяқталады. Олар 1998 жылы Африка, Азия, Австралия және Оңтүстік Американың тағы 12 қаласына сапар шегеді. Билеттер тур туралы хабарланғаннан бірнеше күн өткен соң сатылымға шықты және әлем бойынша орташа бағасы 50 доллар болды. Турнеге демеушілер болмағандықтан, билет бағасы Zoo TV-ге қарағанда 50% жоғары болды. Орташа табысы төмен нарықтарда билеттер төмен бағаға сатылды, бұл топтың теңгерімге жетуіне және процесте ақша жоғалтпауына жеткілікті болды. Турнеге дейін әртүрлі базарлар билет сатуды ынталандыру үшін синглдерді таратты. U2 ремикстерінің 12 дюймдік екілік синглі Канадада таратылды, ал Мексикадағы радио станциясы U2 студиялық альбомдарынан алынған әртүрлі әндердің CD-синглін шығарды. Еуропада U2 тобының PopMart шоуларын ашу үшін қолданылған "Pop Muzik" ремиксі 12 дюймдік және CD форматында бірлік ретінде шығарылды. Pop-тің алғашқы синглі "Discothèque" 1997 жылдың қаңтарында шыққан болса, "Staring at the Sun" альбомының екінші синглі болды және 1997 жылдың сәуірінде турдың басталуына сәйкес шығарылды. 1997 жылы 26 сәуірде американдық ABC телеарнасы Pop және PopMart Tour туралы U2: A Year in Pop деп аталатын бір сағаттық арнайы бағдарлама көрсетті. Актер Деннис Хоппер баяндаған деректі фильмде Поптың жазба сессиясынан алынған кадрлар, сондай-ақ өткен түнгі Уитнидегі PopMart шоуының тікелей эфирінен алынған кадрлар бар. Бұл бағдарлама жақсы қабылдамады, Нильсен рейтингісіне сәйкес, сол аптада 107 бағдарламаның 101-і болып, ABC желісінің тарихындағы ең төменгі рейтингті саяси емес деректі фильм болды. Төмен рейтингтерге қарамастан, МакГиннес топтың желілік теледидарда көріну мүмкіндігін бағалады, ол теледидар арнасының шағын аудиториясы әлі де топ үшін үлкен аудитория болды, өйткені ол MTV-де алуға болатын кез келген аудиториядан әлдеқайда үлкен еді.

Концерт туралы мәлімет

PopMart гастролі аясында өткен 93 концерттің әрқайсысы шамамен бірдей сет-листтен тұрды, әр концертте топ 21-24 ән орындады. Концерттер U2 тобының M-нің "Pop Muzik" әніне жасаған ремиксімен басталатын, ол дыбыс жүйесі арқылы ойнатылатын. Ән орындалған кезде, топ мүшелері бодигардтарымен бірге көрермендердің арасынан жүріп өтетін, бұл бокс матчтарының басындағыдай болатын. Содан кейін топ B сахнасының соңына дейін барып, негізгі сахнаға қарай беттейтін, және сол жерде концертті бастайтын.

Негізгі жиынтық

Әр концерт "Мофо" әнімен басталды. "Мофо" әнінен кейін әрбір концертте "I Will Follow", "Even Better Than the Real Thing", "Gone", "Last Night on Earth" және "Until the End of the World" әндері орындалды. Топ өнер көрсетіп тұрғанда, көрермендер суреттер мен түстермен шашыратылды, бәрі де шоудың ирониялық түрде әдемілік пен халық мәдениетін қабылдауына бағытталған. Әрбір шоудың ортасында "Staring at the Sun" әні орындалды, ал көптеген шоуларда "New Year's Day" және "All I Want Is You" әндері де болды. "I Still Haven't Found What I'm Looking For", "Pride (In the Name of Love)", және "Bullet the Blue Sky" (көбінесе "Miami" әнінен бұрын) әрбір концертте ойнатылды. Бұл әндер көбінесе "Edge Karaoke" бөлімімен жалғасты, онда The Edge The Monkees-тің "Daydream Believer" немесе осыған ұқсас әнді арзан караоке дискісімен орындап, сөздері үлкен экранда көрсетілді. Әрбір негізгі бөлімнің соңында "Please" ("Өтінемін") әні орындалып, одан кейін "Where the Streets Have No Name" ("Көшелердің аты жоқ жерде") әні келеді.

Қосымшалар

Негізгі сеттің соңында, бірінші бис алдында, алып лимон сахнаның ортасына жылжыды. Сол жерде жамылғы түсіріліп, ішінде зәулім диско шар ашылды, ол стадионды айналмалы жарықтармен жарықтандырды, ал үн жүйесі арқылы "Lemon" Perfecto Mix ойнады. Содан кейін топ "Discothèque" әнін орындау үшін алып лимоннан B сахнасына шықты. Бірінші бистің қалған бөлігі әдетте "Егер сіз сол барқыт көйлек кисеңіз" және "Сенсіз немесе сенімен" әндерінен тұратын. Тағы бір қысқа үзілістен кейін, топ 1995 жылғы "Batman Forever" саундтрегінен шыққан "Hold Me, Thrill Me, Kiss Me, Kill Me" әнін орындауға оралды, одан кейін "Mysterious Ways" әні ойнады. "One" әні кейде концерттерді аяқтаса, көбінесе одан кейін тағы бір ән орындалды. "Unchained Melody", "Wake Up Dead Man" және "MLK" әндері концерттің соңында әртүрлі орындалды. Бірнеше рет концерт "Rain", "Hallelujah", "Жоғалған аналар" (осы кезде Майо алаңындағы аналар Буэнос-Айресте сахнаға шақырылды), "40" немесе "Can't Help Falling in Love" сияқты әндермен аяқталды. "She's a Mystery to Me" және "Staring at the Sun" әндері де бір-бір концерттің соңында орындалды.

Қосымша әндер

Тур барысында барлығы 55 түрлі ән орындалды, ал олардың 17-сі барлық PopMart концерттерінде орындалды. Pop альбомындағы 12 әннің әрқайсысы кем дегенде бір рет толық орындалды, "The Playboy Mansion" әнінен басқа, ол "Where the Streets Have No Name" әнінің соңында бірнеше рет қысқа үзінділермен ғана таныстырылды. "Do You Feel Loved" әні тек алғашқы алты концертте орындалды, ал "If God Will Send His Angels" әні толық құрамымен бір рет, сондай-ақ Боно мен The Edge екеуімен шамамен 20 рет орындалды. "Bad" және "Desire" әндері де бірнеше концертте орындалды.

Сараеводағы концерт

Zoo TV турнесі барысында U2 Сараевоға қатысты даулы спутниктік байланыстарды жасады. Бұл байланыстарды көмекші қызметкер Билл Картер ұйымдастырды, ол Босния мен Герцеговинадағы соғыстың салдарынан туған жағдайлар туралы қарапайым адамдармен сұхбаттасты. Спутниктік хабар таратудың нәтижесінде U2 Сараевода концерт өткізуге уәде берді. Сараеводағы концерт PopMart турнесіне дейін күтілді, онда U2 соғыс аяқталғаннан кейін қалада өнер көрсететін алғашқы ірі музыкалық топ атанды. Бұл өте эмоционалды концерт PopMart турнесінің ең жарқын сәттерінің бірі болды. Концертке 45 000 адам қатысты, және барлық этникалық топтардың қатысуын қамтамасыз етуге күш салынды. Сонымен қатар, Дейтон келісімін сақтауға жауапты халықаралық "Тұрақтандыру күштерінің" (SFOR) бірнеше жүз өкілі де қатысты. Энкор кезінде Брайан Ино сахнаға шығып, U2 тобының "Miss Sarajevo" әнін тұңғыш рет тікелей орындады. Әннің түпнұсқа жазбасында қонақ вокалисті болған Лучано Паваротти Сараевоға келмеді. Дегенмен, оның вокалы сақталды. Ән үшін сахнаға үлкен дауыс күшейткіші бар ескі үнтаспа қойылды, ал Брайан Ино оның инесін тенордың вокалымен сәйкес келетін жерге жылжытты. Айынықса, бұл әнді орындау жоспарланғандай жақсы болмады, себебі топтың уақыты сай келмеді, ал Бононың дауысы қиындық тудырды. Осыған байланысты Боно көрермендерден топтың "бұл әнді орындай алмағаны үшін" кешірім сұрады. 1997 жылы Сараеводағы концерттен кейін "Miss Sarajevo" әні 2005 жылғы Vertigo Tour-дың екінші бөліміне дейін қайта орындалмады. Бұл концерт сонымен қатар U2 тобының төрт жылдан астам уақыттан бері "Sunday Bloody Sunday" әнін орындауының алғашқы реті болды. Бұл әнді The Edge жеке орындады, ол турдың соңғы кезеңдерінде әнді таныстырып, топтың оны Сараевода "қайта ашқанын" айтты. Ларри Маллен-младший "Please" әнінің екінші бөлімінде әннің негізгі барабан ырғағын орындады. Өнер көрсетімінің сапасы төмен болғанына қарамастан, жаңалықтарда былай делінді: "Екі керемет сағат ішінде U2 рок тобы жауынгерлердің, саясаткерлердің және дипломаттардың істей алмаған нәрсені жасады: олар Боснияны біріктірді." Концертке қатысу үшін соғыстан кейін алғаш рет пойыз қатынасы жаңартылды, бірақ концерттен кейін ол қайтадан тоқтатылды. Боно кейін Сараеводағы концертті "өмірімдегі ең қиын және ең тәтті түндердің бірі" деп атады. Муллен оны "өмірімнің соңына дейін ешқашан ұмытпайтын тәжірибе" деп сипаттады, және егер ол осы концертті орындау үшін ғана топта 20 жыл өткізсе, бұл оған тұрарлық болар еді деп ойлады.