Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұшақтағы тік тұрақтандырғыштардың түрлері
Type of vertical stabilizers on aircraft
ұшақ конструкциясы
the aircraft design
Екі жақты құйрық – кейбір ұшақтардың құйрық бөлігінде кездесетін тік тұрақтандырғыш орналасуының бір түрі. Екі тік тұрақтандырғыш – көбінесе, жалғыз стандартты құйрықтан кішірек – ұшақтың көлденең тұрақтандырғышының шеттеріне орнатылады. Бұл орналасу сонымен қатар H құйрығы деп те аталады, себебі арт жағынан қарағанда үлкен "H" әрпіне ұқсайды. Екі жақты құйрық Екінші дүниежүзілік соғыста көп қозғалтқышты ұшақ конструкцияларында кеңінен қолданылды, әсіресе американдық B-24 Liberator және B-25 Mitchell бомбалаушыларында, британдық Avro Lancaster және Handley Page Halifax ауыр бомбалаушыларында, сондай-ақ Кеңес Одағының Petlyakov Pe-2 шабуылдық бомбалаушысында. Оны ұқсас аталатын екі бағаналы (немесе "қос құйрық") орналасумен шатастыру оңай, онда бір фюзеляждан екі бөлек құйрық бағанасы шығады, ал екі жақты құйрықта бір құйрықтан екі тік тұрақтандырғыш орналасқан (бір "екі жақты құйрық" екі бірдей құйрыққа қарсы). Екі жақты құйрықтың бір түрі үш жақты құйрық болып табылады, бірақ екі бағаналы орналасу да екі жақты құйрықтың түрі ретінде қарастырылуы мүмкін.
A twin tail is a type of vertical stabilizer arrangement found on the empennage of some aircraft. Two vertical stabilizers—often smaller on their own than a single conventional tail would be—are mounted at the outside of the aircraft's horizontal stabilizer. This arrangement is also known as an H tail, as it resembles a capital "H" when viewed from the rear. The twin tail was used on a wide variety of World War II multi engine designs that saw mass production, especially on the American B 24 Liberator and B 25 Mitchell bombers, the British Avro Lancaster and Handley Page Halifax heavy bombers, and the Soviet Union's Petlyakov Pe 2 attack bomber. It can be easily confused for the similarly named twin boom (or "double tail") arrangement, which has two separate tail booms from the same fuselage rather than a single tail with twin stabilizers (a singular "twin tail" vs. two identical tails). One variation on the twin tail is the triple tail, but the twin boom arrangement can also be considered a variation of the twin tail.
Дизайн
Басқару беттерін бөлу арқасында үлкен бір құйрық қажет болмай, қосымша руль аймағын немесе тік бетін жасауға болады. Көп қозғалтқышты ұшақтардағы винтті конструкцияларда, винт ағынында жұмыс істейтін қос қанатты және рульдер, рульдің күшін арттырып, төменгі жылдамдықтарда және жерде қозғалу кезінде басқаруды жақсартады. Қос құйрық ангар талаптарын жеңілдетіп, жоғарғы қанаттағы мергендерге кеңірек ату мүмкіндігін береді, ал кейде ұшақтың салмағын да азайтады. Бұл сонымен қатар, белгілі бір деңгейде сенімділікті қамтамасыз етеді: егер бір құйрық зақымданса, екіншісі жұмыс істей беруі мүмкін. Көбінесе, екі тік бет көлденең тұрақтандырғыштың ұштарына бекітіледі, бірақ Армстронг Уитворт Уитли, Мицубиси G3M және Дорнье Do 19 бомбалаушылары сияқты кейбір ұшақтарда екі тік беттер көлденең тұрақтандырғыштың үстіңгі бетіне, оның ұштарынан шалқап қашықтықта орнатылған.
Separating the control surfaces allows for additional rudder area or vertical surface without requiring a massive single tail. On multi engine propeller designs twin fin and rudders operating in the propeller slipstream give greater rudder authority and improved control at low airspeeds, and when taxiing. A twin tail can also simplify hangar requirements, give dorsal gunners enhanced firing area, and in some cases reduce the aircraft's weight. It also affords a degree of redundancy: if one tail is damaged, the other may remain functional. Most often, the twin vertical surfaces are attached to the ends of the horizontal stabilizer, but a few aircraft, like the Armstrong Whitworth Whitley, Mitsubishi G3M and Dornier Do 19 bombers, had their twin vertical surfaces mounted to the upper surface of the fixed stabilizer instead, at some distance inwards from the horizontal stabilizer's tips.
Вариациялар
Көптеген қанатты ұшақ конструкцияларында негізгі қанаттың ұштарында екі құйрық болады. Сирек жағдайларда үш немесе одан да көп құйрықтар қолданылады, мысалы, Breguet Deux Ponts, Lockheed Constellation және Boeing 314 Clipper ұшақтарында. C 2 Greyhound және E 2 Hawkeye ұшақтарында ерекше дизайнды көруге болады, онда қалыпты тік екі құйрықтың арасында көлденең тұрақтандырғышқа бекітілген екі қосымша тік құйрықтары бар. Бұл конструкция әуе кемесіндегі ұшақтардың қатаң өлшемдеріне байланысты таңдалған. Екі құйрықты құйрықтың ерекше түрі – екі бағаналы құйрық немесе қос құйрық, онда ұшақтың артқы бөлігі екі бөлек фюзеляждан тұрады, "құйрық бағаналары", олардың әрқайсысында руль болады, бірақ көбінесе бір көлденең тұрақтандырғышпен байланысқан. Бұл конструкцияның мысалдары: екі қозғалтқышты Lockheed P-38 Lightning, Northrop P-61 Black Widow, Focke Wulf Fw 189, бір реактивті қозғалтқышты de Havilland Vampire, жүк таситын Fairchild C-119 Flying Boxcar және көпшілікке беймәлім Transavia PL-12 Airtruk.
Many canard aircraft designs incorporate twin tails on the tips of the main wing. Very occasionally, three or more tails are used, as on the Breguet Deux Ponts, Lockheed Constellation and Boeing 314 Clipper. A very unusual design can be seen on the C 2 Greyhound and E 2 Hawkeye, which has two additional vertical tails fixed to the horizontal stabilizer between the normal vertical twin tail surfaces. This arrangement was chosen for the stringent size limitations of carrier based aircraft. A special case of twin tail is the twin boom tail or double tail, where the aft airframe consists of two separate fuselages, "tail booms", which each have a rudder but are usually connected by a single horizontal stabilizer. Examples of this construction are the twin engined Lockheed P 38 Lightning; Northrop P 61 Black Widow; Focke Wulf Fw 189; the single jet engined de Havilland Vampire; cargo carrying Fairchild C 119 Flying Boxcar and the little known Transavia PL 12 Airtruk.
Белгілі екі құйрықты ұшақтар
Екі құйрықты маңызды ұшақтардың қатарында Consolidated B-24 Liberator, Handley Page Halifax, Avro Lancaster және P-38 Lightning кіреді. Дегенмен, бұл әрекет Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінің ұшақтарымен ғана шектелмейді. Grumman F-14 Tomcat, McDonnell Douglas F-15 Eagle, Sukhoi Su-27, MiG-29 және Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II сияқты көптеген истребительдер, сондай-ақ Antonov An-14, Antonov An-22, Antonov An-28, Antonov An-38, Antonov An-225, Beechcraft 18, Beriev Be-12, ERCO Ercoupe, Short 330, Rutan Long-EZ және SpaceShipOne сияқты азаматтық және жүк тасымалдауға арналған ұшақтар да екі құйрықты конфигурацияны пайдаланады. V-22 Osprey ұшағы да екі құйрықты жүйемен жабдықталған.
Significant aircraft with twin tails include the Consolidated B 24 Liberator, Handley Page Halifax, Avro Lancaster, and P 38 Lightning. The arrangement is not limited to World War II era aircraft, however. Many fighter aircraft, like the Grumman F 14 Tomcat, McDonnell Douglas F 15 Eagle, Sukhoi Su 27, MiG 29, and Fairchild Republic A 10 Thunderbolt II, make use of twin tail configurations, as do civilian and cargo designs like the Antonov An 14, Antonov An 22, Antonov An 28, Antonov An 38, Antonov An 225, Beechcraft 18, Beriev Be 12, ERCO Ercoupe, Short 330, Rutan Long EZ and SpaceShipOne. The V 22 Osprey uses a twin tail arrangement.