Кіріспе
Монтевидеодағы футбол стадионы, Уругвай. Estadio Centenario – негізінен футбол матчтарын өткізу үшін пайдаланылатын Уругвайдың Монтевидео қаласындағы Парк Батльдегі стадион. Ол Монтевидео департаментіне тиесілі. Стадион 1929-1930 жылдары аралығында 1930 жылғы ФИФА әлем чемпионатын қабылдау үшін, сондай-ақ Уругвайдың алғашқы конституциясының жүз жылдығын атап өту мақсатында салынды. ФИФА оны футбол әлемінің классикалық стадиондарының бірі деп санайды. 1983 жылдың 18 шілдесінде ФИФА оны әлемдік футболдың алғашқы тарихи ескерткіші деп жариялады, және бүгінгі күнге дейін бұл құрметке ие болған жалғыз ғимарат осы стадион ғана. Estadio Centenario – Уругвайдың ұлттық стадионы және ұлттық футбол құрамасының негізгі үйі. Уругвай өз стадионында ойнағанда әрқашан қарсыластарына қауіп тудырады, үздік командаларды тұрақты түрде жеңіп отырады. Тіпті рейтингі жоғары Бразилия құрамасы да 20 рет ойнағанда тек үш рет жеңіске жеткен; олардың екеуі 2010 және 2018 жылғы әлем чемпионатына іріктеу турниріндегі ресми матчтар болды, ал біреуі – Уругвайдың 2009 жылы Бразилияға 4:0 есебімен ұтылған кездегі стадиондағы ең ауыр жеңілісі еді.
Estadio Centenario is a stadium in the Parque Batlle of Montevideo, Uruguay, used primarily for staging football matches. It is owned by the Montevideo Department. The stadium was built between 1929 and 1930 to host the inaugural 1930 FIFA World Cup, as well as to commemorate the centenary of Uruguay's first constitution. It is listed by FIFA as one of the football world's classic stadiums. On July 18, 1983, it was declared by FIFA as the first Historical Monument of World Football, to this day the only building to achieve this recognition worldwide. Estadio Centenario is the national stadium of Uruguay and the primary home of their national football team. Uruguay has always been a threat when playing in their home stadium, consistently beating top teams. Even the top ranked Brazil national football team has only managed three wins in 20 attempts; two were official matches during 2010 and 2018 World Cup qualification, but one was Uruguay's heaviest defeat at the stadium when they lost 4–0 to Brazil in 2009.
Тарих
Centenario стадионының құрылысы Оңтүстік Америкадағы спорттың дамуы мен халықаралық футболдың ең маңызды кезеңдерінің бірі болып табылады. Ол 1930 жылғы ФИФА әлем чемпионаты үшін иммигрант жұмысшылармен рекордтық тоғыз айда салынды. Оның атауы Уругвайдың алғашқы Конституциясының ратификациялануының 100 жылдығын мерекелеуден бастау алады. Бастапқыда әлем чемпионатының барлық ойындары Centenario стадионында өткізілуі жоспарланған. Алайда, Монтевидеодағы ауыр жаңбырлар стадион құрылысын кешіктірді, сондықтан бірнеше матч C. A. Peñarol клубының Pocitos стадионында және Club Nacional de Football клубының Parque Central стадионында өтті. Стадион 1930 жылдың 18 шілдесінде Уругвай және Перу командалары арасындағы матчпен ашылды; Celeste командасы Гектор "Манко" Кастроның голымен 1:0 есебімен жеңіске жетті. Бірінші әлем чемпионатының финалында Уругвай мен Аргентина командалары кездесіп, Уругвай 4:2 есебімен жеңіске ие болды. Содан бері Centenario Америка Кубогының (1942, 1956, 1967, 1995), үш Оңтүстік Америка жастар чемпионатының (1979, 2003, 2015), Оңтүстік Американың 17 жасқа дейінгі футбол чемпионатының (1999) және 1980 жылғы Mundialito турнирінің өтетін орны болды. 2021 жылы Centenario Копа Либертадорес және Копа Судамерикана финалдарына қабылдаушы стадион ретінде таңдалды. Осы матчтарға дайындық үшін стадион жаңартылды. Жұмыстың жалпы құны 6 миллион долларды құрады және трибуналарды, жуынатын бөлмелерді, VIP-бөлмелерді, баспасөз орындарын жаңартумен қатар, жаңа жарықтандыру жүйесі мен жаңа ойын алаңын қамтиды.
Жалға алушылар
Уругвай ұлттық құрамасынан басқа, кез келген футбол клубы стадионды өз үй матчтары үшін жалға ала алады. "Насионал" клубы да кейбір халықаралық матчтар үшін оны жалға алады. "Пенарол" клубы 1933 жылдан бастап 2016 жылы "Estadio Campeón del Siglo" стадионына көшкенге дейін барлық үй матчтарын осы стадионда өткізді. Уругвайдың басқа командалары жиі "Пенарол" және "Насионал" командаларына қарсы осы стадионда ойнауды жөн көреді. 1929 жылдың 21 шілдесінде стадионның негізгі тасы қаланды, ол мұнараның астында орналасқан және оны аралап көруге болады. "Estadio Centenario" стадионы мүмкіндігі шектеулі адамдар үшін жабдықталған. Стадионда коляскамен жүретіндерге арналған орындықтар, лифттер мен пандустар бар. Сонымен қатар, мүгедек көрермендер үшін арнайы дәретханалар мен қосымша жағдайлар да қарастырылған. Олимпиадалық трибунаның астында мектеп те жұмыс істейді.
1930 жылғы ФИФА әлем чемпионаты
Estadio Centenario 1930 жылғы ФИФА әлем чемпионатының он матчын, оның ішінде екі жартылай финалдық матчты және финалдық матчты қабылдады. Күні және уақытыКоманда No. 1НәтижесіКоманда No. 2ТопТамшаушылар саны18 шілде 193014:30 1–0 Топ 3 57,73519 шілде 193012:50 1–0 Топ 1 2,00019 шілде 193015:00 6–3 Топ 1 42,10020 шілде 193013:00 4–0 Топ 2 25,46620 шілде 193015:00 1–0 Топ 4 12,00021 шілде 193014:50 4–0 Топ 3 70,02222 шілде 193014:45 3–1 Топ 1 41,45926 шілде 193014:45 6–1 Жартылай финал 72,88627 шілде 193014:45 6–1 Жартылай финал 79,86730 шілде 193014:15 4–2 Финал 68,346
Либертадорлар кубогы мен Оңтүстік Америка кубогының финалы
2021 жылғы 20 қарашада Копа Судамериканың финалы мен 2021 жылғы 27 қарашада Копа Либертадорес финалы осы стадионда өтті.
2030 жылғы ФИФА әлем чемпионаты
2023 жылдың 4 қазанында Уругвай 2030 жылғы ФИФА әлем чемпионатының төртінші бірлескен ұйымдастырушы ел ретінде жарияланды. Алғашқы әлем чемпионатының 100 жылдығын мерекелеу үшін, "Эстадио Сентенaрио" стадионы ашылу матчын қабылдауы күтілуде.