Кіріспе

Үндістан ақыны

Самар Сен (10 қазан 1916 – 23 тамыз 1987) – Үндістанның тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезеңдегі көрнекті бенгал ақыны және журналисі.

Білім

Самар Сен Калькутта университетінің Шотланд шіркеу колледжін бітірген.

Ерте өмір және мансап

Сэн белгілі Вайдия отбасында дүниеге келген. Сеннің әкесі Динеш Чандра Сен белгілі жазушы және Бангия Сахития Паришадтың мүшесі болған. Оның әкесі Арун Сен: "Мен атақты әкенің ұлымын, ал менің ұлым да атақты!" - деп мәлімдеді. Самар Сен Субхаш Мухопадхяймен бірге қазіргі заманғы бенгал ақындарының екінші буынына жатты. Алайда, ол поэзияны ерте тастап, өмірінің көп бөлігін марксистік саясат пен журналистикаға арнады. Ол Калькуттадан шығатын солшыл "Фронтиер" газетінің редакторы болды, бұл газет премьер-министр Индира Ганди жариялаған Үндістанның төтенше жағдай кезінде (1975-1977) тыйым салынды. Самар Сен сонымен қатар радикалдық "Қазір" журналын басқарды, онда Джоан Робинсон және Сатьяжит Рэй сияқты көрнекті ғалымдар мен жазушылардың мақалалары жарияланды; оның орынбасары драматург және актер Утпал Датт болды. Жеке өмірінде Сэн өткір юмор сезіміне ие болған, кейде тікелей, бірақ көбінесе тап-тура айтатын адам еді. Ол буржуазиялық сәттің дәстүрлі өлшемдерімен қамтамасыз етілген жайлы өмірден бас тартқанына ешқашан өкінген жоқ. Оның адалдығы әрқашан кемтарларға болды. Кейбір сыншылар оның поэзиядан бас тартуын үнді әдебиеті үшін үлкен шығын деп санайды, оның өткір сезімі мен тілдерді тамаша меңгеруі мәңгілікке сақталатын есте қаларлық өлеңдерді тудыра бермек еді. Бірақ Сэн поэзияның кедейлік пен әділетсіздікке толы әлемде тек сәндік нәрсе екенін түсінді және кедейлердің мүддесін қорғауға өзін арнауға шешім қабылдады, бұл оған қаншалықты қиын болса да. Ол өмірінің соңына дейін осы мақсатқа берілді, тіпті өзі де қиын жағдайда болса да.

Құрмет

Ол прогрессивті болмай, салыстырмалы түрде заманауи ақын. Алғашқы туындысын Мұзаффар Ахметке арнады. Оның тек жеке адалдықтан артық нәрсені білдіретінін тілеймін. Ықшамдық – оның (өлеңдерінің) жан-жары. Самар Сен – заманауи өкіл ақын. Оның тарих сезімімен қаруланып, прогрессивті болуы керек. Ол әлі символизмге жете қоймаған. Дегенмен, оның белгілі бір жанрдағы ақын екеніне күмән жоқ. (Дхуржати Мукерджи)

Біз Рабиндранатхтың ықпалынан құтылуды айтамыз; жас бенгалия ақынының шығармаларында Рабиндранатхтың ықпалы болмай қоймайды деп есептейміз. Бірақ мені таң қалдыратыны, бұл жас ақын Рабиндранатхтың ықпалында болмаған. (Буддадеб Басу)

Дәйексөздер

Қазіргі бенгал поэзиясын жазатындардың көпшілігі саяси қозғалысқа қосылмаған, бұл өкінішті жайт. Бірақ олардың көптегені күшті жазушылар және орта тап қоғамына әсер еткен. Неліктен? Олардың көпшілігі көзқарасын және өрнегін өзгертіп, тек қана шындық, сұлулық және жақсылықтың таза эстетикасынан шығып, орта таптың өміріндегі жиреншіктілік пен көп қабатты сәтсіздіктерді сезіну арқылы осыған қол жеткізді. Азап пен күңкею, соғыстар, жұмыссыздық және төңкерістер заманында бізді нәрселердің шіріген жағы көбірек қызықтырады. Бұл, мүмкін, біздің тамырымыз әлсіз, рухсыз ұсақ буржуазияда тереңге сіңгендіктен және өркендеп келе жатқан таптың күші жетпейтіндіктен болар. Біздің поэзиямыз (бенгал поэзиясы) негізінен дәстүрлі емес. Самар Сен 1968 жылы тұңғыш рет жарық көрген "Frontier" апталық журналының бас редакторы және негізін қалаушысы болды.