Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Оңтүстік ұнды амазон немесе оңтүстік ұнды попугай (Amazona farinosa farinosa) – Амазонка тұқымдасының ішіндегі ең ірі попугайлардың бірі. Бұл көбінесе жасыл түсті попугай, оның жалпы ұзындығы шамамен 30-38 см. Ол тропикалық Орталық және Оңтүстік Америкаға тән. Бұл попугай мен солтүстік ұнды амазон (Amazona farinosa guatemalae) бір түр деп есептеледі.
The southern mealy amazon or southern mealy parrot (Amazona farinosa farinosa) is among the largest parrots in the genus Amazona, the amazon parrots. It is a mainly green parrot with a total length of It is native to tropical Central and South America. This parrot and the northern mealy amazon (Amazona farinosa guatemalae) are considered conspecific.
Таксономия
Оңтүстік майлы амазонканы француз ғалымы Жорж Луи Леклер, Буффон графы 1780 жылы өзінің "Құстардың табиғи тарихы" еңбегінде, Француз Гвианасының Кайен қаласында жиналған мысалдан сипаттады. Құс сондай-ақ Франсуа Николас Мартинет салған, Эдме Луи Добентонның бақылауымен жасалған "Табиғи тарихтың нұрлы суреттерінде" қолмен боялған бейнеде көрсетілген. Суреттің тақырыбында да, Буффонның сипаттамасында да ғылыми атау болмаған, бірақ 1783 жылы голланд натуралисі Питер Боддарт "Planches Enluminées" каталогында Psittacus farinosus есімді екі атаулы номенклатураны қолданды. Оңтүстік майлы амазонка қазір француз ғалымы Рене Лессон 1830 жылы ұсынған үлкен Неотропикалық Amazona туысына жатқызылады. Бұл түр монотипті.
The southern mealy amazon was described by the French polymath Georges Louis Leclerc, Comte de Buffon in 1780 in his Histoire Naturelle des Oiseaux from a specimen collected in Cayenne, French Guiana. The bird was also illustrated in a hand coloured plate engraved by François Nicolas Martinet in the Planches Enluminées D'Histoire Naturelle which was produced under the supervision of Edme Louis Daubenton to accompany Buffon's text. Neither the plate caption nor Buffon's description included a scientific name but in 1783 the Dutch naturalist Pieter Boddaert coined the binomial name Psittacus farinosus in his catalogue of the Planches Enluminées. The southern mealy amazon is now placed in the large Neotropical genus Amazona that was introduced by the French naturalist René Lesson in 1830. The species is monotypic.
Сипаттама
Оңтүстік майлы амазонканың жалпы ұзындығы шамамен және салмағы тұтқындағылар әдетте ауыр болады. Бұл Америкадағы ең ірі тотылардың бірі, көбінесе ірі аралар ғана одан үлкен. Амазонка туысына жататын басқа да түрлер сияқты, оның құйрығы салыстырмалы түрде қысқа және төртбұрышты. Оңтүстік майлы амазонканың түсі көбінесе жасыл. Арқасы мен мойнында көбінесе ақшыл реңк байқалады; оны жұқа ұн қабатымен жабылыпты сияқты ("meal" – ұн, содан оның аты шыққан). Құйрығының ұшы базальдық бөліміне қарағанда ақшыл және сарғыш түсті болады, нәтижесінде екі түсті көрініс пайда болады. Ұшқанда қанатының көкшіл-қара жиегі және айқын қызыл қанат асты көрінеді. Кейде басының үстінде бірнеше сары қауырсын байқалады. Оңтүстік Америкада оны сары тәжді амазонкамен шатастыру оңай, бірақ оны үлкен мөлшерімен, тәжіндегі сары түстің аздығымен (бұл толық сенімді емес, себебі кейбір сары тәжді амазонкаларда мүлдем сары түс болмайды), қауырсынының ақшыл реңкімен, кең ақ көз шеңберімен және қанаттың алдыңғы жиегінің қызыл түсінің орналасуымен (фалангаға жақын, радиальді емес) ажыратуға болады, бірақ мұны көру қиын болуы мүмкін (әсіресе қонғанда). Олардың дауыстары да айқын ерекшеленеді. Бұрын оңтүстік майлы амазонка солтүстік майлы амазонкамен бір түр деп есептелген. 2012 жылы жарияланған генетикалық зерттеу нәтижелеріне сүйене отырып, бұл екі түр бөлінді.
The southern mealy amazon has a total length of about and weighs Captives commonly are heavier. It is among the largest parrots in the Americas, mainly being surpassed by the large macaws. It has a relatively short and square shaped tail, as do the other members of the Amazona genus. The southern mealy amazon is mainly green. The back and nape often have a whitish tinge; almost as if it had been covered in a thin layer of flour ("meal"; hence its name). The distal half of the tail is paler and more yellow than the basal half, thus resulting in a distinctly bi colored look. In flight it shows a bluish black trailing edge to the wing and a conspicuous red speculum. Occasionally a few yellow feathers are apparent on the top of the head. In South America, it is commonly confused with the yellow crowned amazon, but can be recognized by its larger size, less yellow to the crown (not entirely reliable, as some yellow crowned may show almost none), the whitish tinge to its plumage, broader white eye ring, and red of the leading edge of the wing placed near the phalanx (not near the radiale), but this is often difficult to see (especially on perched birds). Their voices are also strikingly different. The southern mealy amazon was formerly considered conspecific with the northern mealy amazon. The species were split based on the results of a genetic study published in 2012.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Оңтүстік майлы амазонка тропикалық Орталық және Оңтүстік Америкада таралған. Ол ылғалды немесе жартылай ылғалды орманды (жапырақты орманды тек сирек кездеседі) және плантацияларды мекендейді. Ашық/құрғақ жерлер басым болған аймақтарда ол галереялық орманға шектеледі немесе мүлдем кездеспейді.
The southern mealy amazon occurs in tropical Central America and South America. It frequents humid to semi humid forest (only rarely in deciduous forest) and plantations. In regions dominated by open/dry habitats it is restricted to gallery forest or completely absent.
Мінез-құлық
Оңтүстік майлы амазондар әлеуметтес және жұптарда немесе үлкен топтарда кездеседі. Олар тіпті ара сияқты басқа тотықтармен де байланыс жасайды. Әдетте тыныш болса да, күн бату мен таңға жақын дауыстап шығарады. Егер тұтқындыққа алынса, амазондардың ең мейірімді және сабырлы түрлерінің бірі болып есептеледі.
The southern mealy amazon is social and can be found in pairs or in large flocks. They are even known to interact with other parrots, such as macaws. They are usually quiet but can be loud at dusk and dawn. In captivity, they are known as one of the gentlest and calmest of all amazons.
Өсіру
Оңтүстік майлы амазонкалар жыныстық жетілуіне жеткеннен кейін, әдетте бір серіктеспен моногамдық қарым-қатынас құрады. Жыл сайын, көктемнің басында ұсыну кезеңі басталады, ал аналық әдетте ағаш қуысындағы ұяға үш-төрт ақ жұмыртқа салады. Аналық жұмыртқаларды шамамен 26 күн бойы басып шығарады. Аталық инкубация кезеңінде аналыққа, ал кейін ұядағы балапандарға да тамақ беріп тұрады. Балапандар жұмыртқадан шағылысқаннан кейін шамамен 60 күн өткен соң ұядан ұшып кетеді.
After southern mealy amazons reach sexual maturity they usually form monogamous relationships with a single partner. Each year courtship usually begins in early spring, and the female will usually lay three or four white eggs in a tree cavity nest. The female incubates the eggs for about 26 days. The male regurgitates food for the female during the incubation period, and later for the chicks in the nest as well. The chicks leave the nest about 60 days after hatching.
Тамақ және азықтандыру
Аққарақа амазонының рационы көбінесе жемістер, тұқымдар, жидектер, жаңғақтар, гүлдер және жапырақ бүршіктерінен құралады.
The diet of the mealy amazon consists mostly of fruits, seeds, berries, nuts, blossoms, and leaf buds.
Қалыптануы мен сақталуы
Бұл түрдің көп бөлігінде кеңінен таралған, бірақ мекендеу ортасының жоғалуы және жабайы попугай саудасы үшін аулау салдарынан жергілікті жерлерде саны азайды. Көптеген елдерде құстардың (әсіресе экзотикалық үй жануарлары ретінде) тасымалдануы заңсыз, бірақ бұл түрлер Мексикадан АҚШ-қа контрабанда арқылы әлі де тасымалданады. Кейбір аймақтарда оңтүстік ұнды амазондар тағам ретінде ауланады. Оңтүстік ұнды амазон кейде адамдар өсірген егінмен (әсіресе жүгерімен) қоректенеді және оны егін зиянкесі деп санауға болады. Ұнды амазон тұтқындықта белгілі бір деңгейде көбейтіледі.
It is fairly common in most of its range, but has declined locally due to habitat loss and trapping for the wild parrot trade. Trafficking of the birds (as for exotic pets) is illegal in many nations, but the species are still smuggled into the United States from Mexico. In some areas southern mealy amazons are hunted as food. The southern mealy amazon sometimes feeds on human crops (especially corn) and may be considered a crop pest. The mealy amazon is bred in captivity with some regularity.