Кіріспе

Достар әлемдік консультациялық комитеті (FWCC) – квакерлердің барлық бөлімдері арасында байланыс орнату жұмысын жүзеге асыратын квакер ұйымы. FWCC-нің әлемдік штаб-пәтері Лондонда орналасқан. 2002 жылдан бері БҰҰ Экономикалық және әлеуметтік кеңесінде Бас консультативтік үкіметтік емес ұйым мәртебесіне ие. FWCC Женева мен Нью-Йорктегі квакерлердің БҰҰ кеңсесіне жауапкершілікті Америкалық Достар Қызмет комитеті және Ұлыбританияның Жыл сайынғы жиналысымен бірге бөліседі. FWCC 1937 жылы АҚШ-тың Пенсильвания штатындағы Свартмор қаласында өткен Достардың екінші дүниежүзілік конференциясында құрылды. Оның мақсаты – бүкіл әлемдегі квакерлер арасындағы түсіністікті арттыруға кеңес беру, әсіресе бірлескен конференцияларды және өзара сапарларды ұйымдастыру, квакер әдебиеті және осы мақсатқа бағытталған басқа да іс-шаралар туралы ақпарат жинау және тарату арқылы. Өкілдік кездесулер арасында басқаруды әлемнің түкпір-түкпірінен тағайындалған 17 мүшеден тұратын Орталық атқару комитеті жүзеге асырады, ол жыл сайын әлемнің әртүрлі аймақтарында жиналады. Қазіргі бас хатшы – Тим Джи.

Африка бөлімі

Африка секциясы Африка құрлығындағы достарды ұсынушы орган. Африкалық достардың көп бөлігі евангелистік және бағдарламалық дәстүрлерден шыққан. Дегенмен, айтарлықтай аз бөлігі бағдарламаланбаған дәстүрді ұстанады. Оңтүстік Африка жылдық жиналысы негізінен бағдарламаланбаған жылдық жиналыс болып табылады, сонымен қатар Африканың басқа да аймақтарында, әсіресе Кенияда бағдарламаланбаған жиналыстар кездеседі. Африка секциясы – барлық секциялардың ішіндегі ең ірісі, ал әкімшілік орталығы Найробиде (Кения) орналасқан. 2012 жылы Дүниежүзілік достар конференциясы Кенияда өткізілді.

Азия Батыс Тынық мұхит секциясы

Азия-Батыс Тынық мұхиты секциясы (AWPS) географиялық тұрғыдан ең ірі FWCC секциясы болып табылады, солтүстікте Жапониядан басталып, оңтүстікте Жаңа Зеландия мен Австралияға дейін, ал шығыста Филиппиннен батыста Үндістанға дейін созылады. Азия-Батыс Тынық мұхиты секциясы қарқынды өсіп келеді және жақында Филиппин Евангелистік Достар шіркеуін – филиппиндік бағдарламалық және евангелистік Достар жиынын, сондай-ақ Үндістандағы Марбл Рок Достары мен Махоба Жылдық жиынын мүшелікке қабылдады. Кейбір AWPS Достар жиындары сандық тұрғыдан шағын, мысалы Корея мен Гонконгтағылар, бірақ олар Достардың халықаралық жұмысына жан-жақты көмек көрсетеді және Достар қауымдастығының өміріне зор үлес қосады. Секциядағы басқа Достар жиындары салыстырмалы түрде ірі, онда бірнеше мың Достар бар. AWPS аймағының географиялық аумағына евангелистік бағдарламалық дәстүрдегі сандық тұрғыдан ірі Достар жиындары кіреді, олар әзірге FWCC-ге қосылмаған, бірақ жергілікті деңгейде достық қарым-қатынастар сақталған.

Еуропа және Таяу Шығыс бөлімі

Еуропа және Таяу Шығыс секциясы (EMES) квакер секцияларының арасында сандық тұрғыдан ең кішісі, бірақ тарихи тұрғыдан ең көнесі. Бұл секция бұрынғы Шығыс блогы елдерінде өсіп келеді, ал Батыс Еуропа елдерінде азайып барады. EMES құрамына Ұлыбританияның жылдық жиналысы кіреді, ол бұрынғы Лондонның жылдық жиналысының мұрагері және Достар жиналысының анасы болып саналады. Ұлыбританияның жылдық жиналысының «Иман және іс-әрекет» кітабы немесе тәртіп ережелер жинағы әлемдегі көптеген Достар үшін олардың іс-әрекеттері мен рәсімдеріне нұсқаулық ретінде қолданылады. Ұлыбританияның жылдық жиналысы шамамен 16 000 мүшесі бар секциядағы ең ірі жиналыс болып табылады, одан кейін Ирландияның жылдық жиналысы 1000-ге жуық мүшемен екінші орында тұрады. Еуропадағы басқа жылдық жиналыстар көбінесе кішкентай, кейде Азиядағы айлық жиналыстардан да шағын, бірақ тарихи себептерге байланысты «жылдық жиналыс» атауын және формасын сақтайды. Достар Таяу Шығыста және Палестинада Османдық кезеңнен бері белсенділік танытып келеді. Мысалы, Рамалладағы Достар мектебі танымал білім беру орталығы болып табылады және Достар осы қиын аймақта халық арасында бейбітшілік құруға белсенді түрде қатысады. Ұлыбританияның жылдық жиналысының Квакер бейбітшілік және әлеуметтік куәлігі (QPSW) – маңызды халықаралық Достар ұйымдарының бірі. FWCC Квакер Біріккен Ұлттар Ұйымының Женевадағы кеңсесі (QUNO) Ұлыбританияның жылдық жиналысынан жартылай қаржылық қолдау алады. Достардың БҰҰ-дағы қатысуы зорлық-зомбылықты азайту және әлемде бейбітшілік орнату мақсатында тыныш дипломатиялық күш-жігерді жалғастыруда. Женевадағы Достар үйі – көгалды, тыныш орын, ол әрекетті халықаралық қалада орналасқан және Женева жиналысын қабылдайды.

Америка бөлімшесі

Америка секциясы сандық тұрғыдан екінші орында және Солтүстік және Оңтүстік Америкадағы, Кариб теңізі мен Орталық Америкадағы барлық достар дәстүрлерін қамтиды. Америка секциясы ресми түрде испан және ағылшын тілдерінде жұмыс істейді, бірақ Канада жылдық жиналысы ағылшын және француз тілдерінде де жұмыс істейді. FWCC-нің тағы бір QUNO филиалы Нью-Йорктегі БҰҰ ғимаратына жақын орналасқан және квакер ұйымымен тығыз байланыста. AFSC-ді достар құрған және Достар кеңесінің мүшелерінің көп бөлігі әлі де достар болып табылады, алайда AFSC директорының ғана досы болуы міндетті, ал AFSC қызметкерлерінің басым көпшілігі, соның ішінде жоғары лауазымды қызметкерлер де, достар емес және достардың құлшынысы мен куәліктерімен таныс емес. Осы себепті, кейбір достар жиналыстары AFSC-ден және оның қызметінен алшақтап кетті. 1947 жылы Нобель бейбітшілік сыйлығы 300 жылдық бейбітшілік жолындағы еңбегі үшін достарға берілді және оны AFSC және оның лондондық бөлімшесі – Достар қызмет комитеті (қазір Квакер бейбітшілік және әлеуметтік куәлігі) достардың атынан қабылдады. АҚШ-та шамамен 160 000 достар, ал Латын Америкасында 300 000-ға жуық адам тұрады. АҚШ-тағы достар көбінесе жақсы жағдайда, ал көптеген латын американдық достар кедей және қанаушылыққа ұшыраған жергілікті қауымдардан шыққан. Азия мен Африкадағыдай, Латын Америкасында да достар қауымы өсіп келеді. Америка секциясының достарының тарихы 17 ғасырдың ортасына дейін жетеді. Достар АҚШ-тың бірнеше штаттарын құрды немесе құруға көмектесті, әсіресе Пенсильвания, атақты 17 ғасырлық ағылшын досы Уильям Пенннің құрметіне аталған; Род-Айленд, Нью-Джерси және Делавэр штаттарының құрылуына да достар үлкен үлес қосты. Уильям Пенннің Пенсильвания конституциялық құжаттары кейінгі АҚШ Конституциясының маңызды және ықпалды көзі болды. Колониялық кезеңде достар Массачусетс және Нью-Йоркте қуғынға ұшырады. Достар Кариб теңізінің отарлануының алғашқы кезеңдерінде де маңызды рөл атқарды, мысалы, 17-18 ғасырларда Барбадос халқының 25% достардан тұрды. Латын Америкасындағы достардың біріктіруші факторы – азап-тозақ тарихы, олардың көпшілігі қиын жағдайларда өмір сүреді және бейбітшілік туралы куәлікпен өмір сүруді күнделікті міндет деп санайды. Американдық достар туралы жалпылама айту қиын, өйткені олардың арасында достар дәстүрлерінің кең және әртүрлі спектрі бар, алайда, олардың достар сенімдеріне адалдығы олардың бір-біріне құрмет көрсетуіне және бірлесіп жұмыс істеуіне куәлік етеді.

FWCC үшжылдықтары, конференциялары және халықаралық өкілдер кездесулері

Достар әлемінің бірінші конференциясы 1920 жылы Ұлыбританияда, ал екіншісі, онда FWCC құрылды, 1937 жылы Пенсильванияда өтті. Үшіншісі 1952 жылы Ұлыбританияның Оксфорд қаласында, ал төртіншісі 1967 жылы АҚШ-тың Солтүстік Каролина штатының Гринсборо қаласында өтті. 1991 жылы Бесінші Дүниежүзілік конференция Нидерланды, Гондурас және Кенияның үш жерінде өтті. 2012 жылы алтыншы Дүниежүзілік конференция Кенияның Накуру қаласында өтті. Дүниежүзілік конференциялар арасында өкілдердің үшжылдық кездесулері 2007 жылға дейін өткізілді, содан кейін осы кездесулер арасында ұзақ уақыт болуы керек деп шешілді, бұл ішінара экологиялық мәселелерге байланысты. Болашақта Пленарлық отырыстар 6-8 жылда бір рет өткізіледі және Халықаралық өкілдер кездесулері деп аталады. Біріншісі 2016 жылдың қаңтар айында Перуде өтті, ал келесісі 2024 жылы Оңтүстік Африка Республикасында өтеді.

Орналасу күні Тема
Мексика 1985 Profundizar Más = Тереңірек зерттеу.
Нью-Мексико, АҚШ 1994 ж.
Бирмингем, Англия шілде 1997 Құдайдың сүйіспеншілігіне жауап беру: куәлігімізді өмірге енгізу.
Нью-Гэмпшир, АҚШ шілде 2000 "Достар: тыңдауға шақырылған, іздеуге жиналған, қызмет етуге жіберілген халық".
Аотеароа/Жаңа Зеландия қаңтар 2004 "Адал куәгерлер болу: өзгеріп жатқан әлемде Құдайға қызмет ету".
Дублин, Ирландия 11-19 тамыз 2007 "Біздің заманымызға арналған пайғамбарлық дауысты табу".
Накуру, Кения 17-25 сәуір 2012 "Тұз бен жарық болу: бұзылған әлемде Құдай Патшалығын өмір сүретін достар".
Писак, Перу 19-27 қаңтар 2016 "Өзгерісті өмір сүру: Жаратылыс Құдайдың балаларының ашылуын асыға күтуде".
Оңтүстік Африка 2023 TBC