Австралия тарихы: 1788-1850 жылдардағы британдық отарлау дәуірі

Кіріспе

Австралия тарихының дәуірі

Австралияның 1788 жылдан 1850 жылға дейінгі тарихы Австралия тарихының алғашқы британдық отаршылдық кезеңін қамтиды. Бұл 1788 жылы британдық кемелердің бірінші флотының Эора тайпасының жеріндегі Порт-Джексонға келуімен және Британ империясының бөлігі ретінде Жаңа Оңтүстік Уэльс жазалау колониясын құрумен басталды. Ол сондай-ақ континенттің еуропалық ғылыми зерттеулерін және қазіргі Австралия штаттарын құрайтын басқа австралиялық колониялардың құрылуын қамтиды. Бірнеше жыл бойына қиындықтарға толы өткен соң, жазалау колониясы біртіндеп кеңейіп, шаруашылық, балық аулау, кит аулау, кемелермен сауда жасау және сотталғандардың еңбегін пайдалану арқылы құрылыс экономикасын дамытты. Алайда 1820 жылға қарай британдық қоныстар негізінен Сиднейдің айналасындағы аймаққа және Ван Димен жерінің орталық жазығына дейін шектелген. 1816 жылдан бастап Австралияға қылмыстық жолмен әкеліну жылдам өсті және еркін қоныстанушылардың саны үнемі артты. Ван Димен жері 1825 жылы жеке колонияға айналды, ал Батыс Австралиядағы Суан өзені колониясында (1829), Оңтүстік Австралия провинциясында (1836) және Порт-Филип округінде (1836) еркін қоныстар құрылды. Мал мен қой жайылымдары ішкі аймаққа қарай кеңейіп, аборигендермен олардың дәстүрлі жерлері үшін күрес күшейді. Еркін қоныстанушылардың, бұрынғы сотталғандардың және Австралияда туған адамдардың – «валюталық жігіттер мен қыздардың» санының өсуі өкілдік үкіметке деген қоғамдық талаптарға әкелді. Жаңа Оңтүстік Уэльске қылмыстық тасымалдау 1840 жылы тоқтатылды және 1842 жылы жартылай сайланған Заң шығарушы кеңес құрылды. 1850 жылы Ұлыбритания Ван Димен жеріне, Оңтүстік Австралияға және жаңадан құрылған Виктория колониясына жартылай өкілдік Заң шығарушы кеңестер берді. Британдық қоныстану аборигендер санының азаюына және олардың мәдениеттерінің бұзылуына әкелді, себебі жаңадан әкелінген аурулар, зорлық-зомбылық және дәстүрлі жерлерінен айырылу орын алды. Аборигендердің өздерінің жерлеріне британдықтардың басып кіруіне қарсылық көрсетуі жиі отарлаушылардың жазалау шараларына, соның ішінде аборигендердің жаппай қырғынына әкеп соқты. Алайда көптеген аборигендер қоныс аударушылармен қатар өмір сүруге тырысып, өздерінің мәдениеттерінің көптеген аспектілерін сақтап қалған шағын аумақтардағы қауымдастықтар құрды.

The history of Australia from 1788 to 1850 covers the early British colonial period of Australia's history. This started with the arrival in 1788 of the First Fleet of British ships at Port Jackson on the lands of the Eora, and the establishment of the penal colony of New South Wales as part of the British Empire. It further covers the European scientific exploration of the continent and the establishment of the other Australian colonies that make up the modern states of Australia. After several years of privation, the penal colony gradually expanded and developed an economy based on farming, fishing, whaling, trade with incoming ships, and construction using convict labour. By 1820, however, British settlement was largely confined to a radius around Sydney and to the central plain of Van Diemen's land. From 1816, penal transportation to Australia increased rapidly and the number of free settlers grew steadily. Van Diemen's Land became a separate colony in 1825, and free settlements were established at the Swan River Colony in Western Australia (1829), the Province of South Australia (1836), and in the Port Philip District (1836). The grazing of cattle and sheep expanded inland, leading to increasing conflict with Aboriginal people on their traditional lands. The growing population of free settlers, former convicts and Australian born currency lads and lasses led to public demands for representative government. Penal transportation to New South Wales ended in 1840 and a semi elected Legislative Council was established in 1842. In 1850, Britain granted Van Diemen's Land, South Australia and the newly created colony of Victoria semi representative Legislative Councils. British settlement led to a decline in the Aboriginal population and the disruption of their cultures due to introduced diseases, violent conflict and dispossession of their traditional lands. Aboriginal resistance to British encroachment on their land often led to reprisals from settlers including massacres of Aboriginal people. Many Aboriginal people, however, sought an accommodation with the settlers and established viable communities, often on small areas of their traditional lands, where many aspects of their cultures were maintained.

Колонизация

Австралияда колония құру туралы шешімді Томас Тауншенд, 1-ші виконт Сидней қабылдады. Бұл екі себеппен қабылданды: Американдық төңкерістен кейін қылмыскерлерді Солтүстік Америкаға тасымалдауды тоқтату, сондай-ақ француз экспансиясына қарсы тұру үшін Тынық мұхитында базаның қажеттілігі. 150 жыл ішінде колонияларға шамамен 50 000 сотталған адам жеткізілген деп есептеледі. Бірінші флоттың алғашқы колонияны құруы Корольдік флот үшін бұрын-соңды болмаған жоба болды, сондай-ақ жаңадан құрылған колонияға қоныс аударушылардың алғашқы мәжбүрлі көшірілуі болды. 1770 жылы сапарға шыққан Джеймс Кук лейтенантымен бірге болған әйгілі ғалым сэр Джозеф Бэнкс сол кездегі жергілікті гвегал халқына Камай деп белгілі Ботани шығанағын қолайлы жер ретінде ұсынды. 1783 жылы шілдеде Банкс американдық лоялист Джеймс Матрадан көмек ұсынуды қабылдады. Матра 1770 жылы Джеймс Кук басқарған "Эндевор" кемесінің кіші офицері ретінде Банкспен Ботани шығанағына барған болатын. Банкстердің басшылығымен ол тез арада "Жаңа Оңтүстік Уэльсте қоныс құру туралы ұсыныс" (1783 жылғы 24 тамызда) жазды, онда американдық лоялистер, қытайлықтар және Оңтүстік теңіз аралдарынан тұратын (бірақ сотталғандардан емес) колонияның толыққанды себептері келтірілді. 1784 жылы наурызда мемлекет хатшысы лорд Сиднеймен сұхбаттасқаннан кейін Матра өзінің ұсынысына тұтқындарды қоныстанушылар ретінде қосуды өзгертті. Матраның жоспары Жаңа Оңтүстік Уэльсте қоныстанудың бастапқы жоспары болды. Лондонның 1786 жылғы 12 қазандағы хроникасында былай делінген: "Капитан Кукпен бірге жүзіп, Ботани шығанағына бару мүмкіндігі болған қазынашылық офицері Матра, үкіметке сотталғандарды сол аралға тасымалдау жоспарын ұсынған адам". Үкімет сондай-ақ колонизация жоспарына Банкстың Корольдік қоғамның әріптестері сэр Джон Колл мен сэр Джордж Янг ұсынған Норфолк аралын қоныстандыру жобасын, ағаш пен зығырдың қызығушылығымен қоса енгізді. 1787 жылы 13 мамырда 11 кемеден және 1530 адамнан тұратын (736 сотталған, 17 сотталғанның балалары, 211 теңізші, 27 теңізші әйелдері, 14 теңізші балалары және 300 офицерлер және басқалар) бірінші флот капитан Артур Филипптің басшылығымен Ботани шығанағына жөнелді. Ботани шығанағына келгеннен кейін бірнеше күн өткен соң флот 1788 жылы 26 қаңтарда Сидней шығанағында қоныс теуіп, жергілікті атаумен Уоррен деп аталатын Порт Джексонға көшірілді. Кейіннен бұл күн Австралияның ұлттық күніне айналды. Колонияны ресми түрде губернатор Филип 1788 жылы 7 ақпанда Сиднейде жариялады. Сидней шығанағы таза сумен қамтамасыз етуді және қауіпсіз портты ұсынды, оны Филип атақты түрде сипаттады. Филип елді мекенді Ішкі істер министрі Томас Тауншендтің есімімен атады, 1-ші Сидней бароны (1789 жылдан бастап Сидней виконты). Туды көтеру рәсіміне және король Георг III атынан жерді ресми иелену рәсіміне Филипп пен бірнеше ондаған теңізшілер мен офицерлер, кемедегі компанияның қалған бөлігі және кемедегі сотталғандар куә болды. Флоттың қалған кемелері 26 қаңтарда ғана Ботани шығанағынан шыға алмады, себебі қатты дауыл болды. Жаңа колония 7 ақпанда Жаңа Оңтүстік Уэльс колониясы деп ресми түрде жарияланды. 1788 жылы 24 қаңтарда адмирал Жан Франсуа де Ла Перуза бастаған екі кемеден тұратын француз экспедициясы Ботани шығанағына келді. Олар үш жылдық сапардың соңғы аяғында Бресттен, Хорн түбегінен, Чилиден Калифорнияға дейін, солтүстік-батысқа Камчаткаға, оңтүстік-шығысқа Пасха аралына, солтүстік-батысқа Макаоға, Филиппинге, Достық аралдарына, Гавай және Норфолк аралына дейін барды. Француз экспедициясы достықпен қабылдануға қарамастан, бұл жаңа жерге Франция қызығушылығын көрсеткендіктен, британдықтар үшін қиындық туды. Дегенмен, 2 ақпанда лейтенант Кинг Филипптің өтініші бойынша француздарға әдеппен барып, оларға қажет болған кез келген көмекті ұсынды. 1792 жылы екі француз кемені, "La Recherche" және "L'Espérance", Тасманияның ең оңтүстік нүктесіне жақын портқа тоқтады. Бұл Британия мен Франция Австралияны алғаш рет ашып, отарлауға тырысқан кезде болды. Антуан Бруни д'Энтрекасто бастаған экспедицияда ғалымдар мен картографтар, бағбандар, суретшілер мен гидрографтар болды. Олар жаңадан пайда болған Табиғи тарих қоғамының тапсырысы бойынша жаңа жерлердің қоршаған ортасы мен адамдарын отырғызды, анықтады, картаға түсірді, белгіледі, жазды және құжаттады. Ақ адамдар колонияға ағылшын сотталғандарын жіберіп, оларды Корольдік теңіз жауынгерлерінің жасағы күзетіп, кейінірек колонияда қоныстанды. Олардың колония туралы және олардың ондағы орны туралы пікірін капитан Дэвид Коллинс шеберлікпен жеткізді: "Қылмыстарға бейімділік пен колонистердің көп бөлігінің түзетілмейтін сипатынан, қонысқа бастапқыда әділетсіз қарау болды; және "Ботани шығанағы" сөзі Жаңа Оңтүстік Уэльсте тұратын әркімге аяусыз айтылатын намысқа толы атауға айналды. Бірақ егер елге қызмет етуде жақсы атаудан, отбасылық жағдайдан және ең жақын туыстардан бас тарту арқылы елге адал қызмет етудің құрметіне қол жеткізілсе, осы қоныстың офицерлері осы құрметке лайық".

The decision to establish a colony in Australia was made by Thomas Townshend, 1st Viscount Sydney. This was taken for two reasons: the ending of transportation of criminals to North America following the American Revolution, as well as the need for a base in the Pacific to counter French expansion. Approximately 50,000 convicts are estimated to have been transported to the colonies over 150 years. The First Fleet, which established the first colony, was an unprecedented project for the Royal Navy, as well as the first forced migration of settlers to a newly established colony. Sir Joseph Banks, the eminent scientist who had accompanied Lieutenant James Cook on his 1770 voyage, recommended Botany Bay, then known to the local Gweagal people as Kamay, as a suitable site. Banks accepted an offer of assistance from the American Loyalist James Matra in July 1783. Matra had visited Botany Bay with Banks in 1770 as a junior officer on the Endeavour commanded by James Cook. Under Banks's guidance, he rapidly produced "A Proposal for Establishing a Settlement in New South Wales" (24 August 1783), with a fully developed set of reasons for a colony composed of American Loyalists, Chinese and South Sea Islanders (but not convicts). Following an interview with Secretary of State Lord Sydney in March 1784, Matra amended his proposal to include convicts as settlers. Matra's plan can be seen to have “provided the original blueprint for settlement in New South Wales”. The London Chronicle of 12 October 1786 said: “Mr. Matra, an Officer of the Treasury, who, sailing with Capt. Cook, had an opportunity of visiting Botany Bay, is the Gentleman who suggested the plan to Government of transporting convicts to that island”. The Government also incorporated into the colonisation plan the project for settling Norfolk Island, with its attractions of timber and flax, proposed by Banks's Royal Society colleagues, Sir John Call and Sir George Young. On 13 May 1787, the First Fleet of 11 ships and about 1,530 people (736 convicts, 17 convicts' children, 211 marines, 27 marines' wives, 14 marines' children and about 300 officers and others) under the command of Captain Arthur Phillip set sail for Botany Bay. A few days after arrival at Botany Bay the fleet moved to the more suitable Port Jackson where a settlement was established at Sydney Cove, known by the Indigenous name Warrane, on 26 January 1788. This date later became Australia's national day, Australia Day. The colony was formally proclaimed by Governor Phillip on 7 February 1788 at Sydney. Sydney Cove offered a fresh water supply and a safe harbour, which Philip famously described as:

Phillip named the settlement after the Home Secretary, Thomas Townshend, 1st Baron Sydney (Viscount Sydney from 1789). The only people at the flag raising ceremony and the formal taking of possession of the land in the name of King George III were Phillip and a few dozen marines and officers from the Supply, the rest of the ship's company and the convicts witnessing it from on board ship. The remaining ships of the Fleet were unable to leave Botany Bay until later on 26 January because of a tremendous gale. The new colony was formally proclaimed as the Colony of New South Wales on 7 February. On 24 January 1788 a French expedition of two ships led by Admiral Jean François de La Pérouse had arrived off Botany Bay, on the latest leg of a three year voyage that had taken them from Brest, around Cape Horn, up the coast from Chile to California, north west to Kamchatka, south east to Easter Island, north west to Macao, and on to the Philippines, the Friendly Isles, Hawaii and Norfolk Island. Though amicably received, the French expedition was a troublesome matter for the British, as it showed the interest of France in the new land. Nevertheless, on 2 February Lieutenant King, at Phillip's request, paid a courtesy call on the French and offered them any assistance they may need. In 1792, two French ships, La Recherche and L'Espérance anchored in a harbour near Tasmania's southernmost point they called Recherche Bay. This was at a time when Britain and France were trying to be the first European powers to discover and colonise Australia. The expedition led by Antoine Bruni d'Entrecasteaux carried scientists and cartographers, gardeners, artists and hydrographers who, variously, planted, identified, mapped, marked, recorded and documented the environment and the people of the new lands that they encountered at the behest of the fledgling Société d'Histoire Naturelle. White settlement began with a consignment of English convicts, guarded by a detachment of the Royal Marines, a number of whom subsequently stayed in the colony as settlers. Their view of the colony and their place in it was eloquently stated by Captain David Collins: "From the disposition to crimes and the incorrigible character of the major part of the colonists, an odium was, from the first, illiberally thrown upon the settlement; and the word "Botany Bay" became a term of reproach that was indiscriminately cast upon every one who resided in New South Wales. But let the reproach light upon those who have used it as such if the honour of having deserved well of one's country be attainable by sacrificing good name, domestic comforts, and dearest connections in her service, the officers of this settlement have justly merited that distinction".

Сотталғандар мен еркін қоныстанушылар

1793 жылғы 16 қаңтарда Сидней шығанағына келген «Беллона» көлігі алғашқы иммигранттарды әкелді. Олар: Дорсеттен келген фермер Томас Роуз, оның әйелі және төрт баласы; оған 120 акр жер берілді; бұрын «Сириус» кемесімен Сиднейде болған Фредерик Мередит; Томас Вебб (ол да бұрын «Сириуспен» Сиднейде болған), оның әйелі және оның жүрегіндегі інісі Джозеф Вебб; бұрын «Джулиана» көлігімен Сиднейде болған және келгеннен кейін бос әйелге үйленген Эдвард Пауэлл. Томас Вебб пен Эдвард Пауэллдің әрқайсысына 80 акр, ал Джозеф Вебб пен Фредерик Мередитке 60 акрдан берілді. Олардың келген шарттарына сәйкес, оларға тегін сапар жасауға мүмкіндік берілді, үкімет тарапынан ауыл шаруашылығы құралдарымен қамтамасыз етілді, екі жылға азық-түлік берілді және тегін жер берілді. Сонымен қатар, олар белгілі бір мөлшерде сотталғандардың еңбегін пайдаланды, оларға да екі жылға азық-түлік пен бір жылға киім берілді. Оларға бөлінген жер Сиднейдің батысына қарай бірнеше шақырым жерде, қоныс аударушылар «Азаттық жазығы» деп атаған, Вангал тайпасының жерінде орналасқан. Қазір бұл аймақ негізінен Стратфилд пен Хомбуш қалаларының маңындағы аудандарды қамтиды. 1798 жылдан кейін тасымалданған әр үш сотталғанның бірі ирландтық болды, олардың шамамен бестен бірі сол кездегі Ирландиядағы саяси және аграрлық толқуларға байланысты тасымалданды. Қоныс аударушылар жақсы жабдықталған болғанымен, колонияны өзін-өзі қамтамасыз етуге қажетті дағдыларға жеткілікті көңіл бөлмеді: алғашқы толқынның көптеген сотталғандарының (солдаттардың да) егіншілік немесе сауда тәжірибесі болған жоқ, ал Австралияның маусымдық ерекшеліктерін түсінбеу салдарынан алғашқы егіншілік әрекеттері сәтсіз аяқталды, солдаттар атып алатын жануарлар мен құстарды ғана қалдырды. Колония ашаршылыққа тап болды, содан кейін Филипп Батавияға (Жакартаға) азық-түлік жіберуге мәжбүр болды. 1790 жылы екінші флотпен біршама көмек келді, бірақ колонияның алғашқы жылдары өмір өте қиын болды. 1790 жылы екінші флот Сиднейге колонияның болашағында маңызды рөл атқаратын екі адамды әкелді. Олардың бірі – Д’Арси Уэнтуорт, оның ұлы Уильям Чарльз кейіннен зерттеуші болды, Австралияның алғашқы газетін құрды және сотталғандарды тасымалдауды жою және өкілдік үкімет құру қозғалысын жетекшілік етті. Екіншісі – шотландтық армия офицері Джон Макартур, ол Австралияның болашақ өркендеуіне негіз салған жүн өндірісін құрды. Макартур – бұл тұрақсыз тұлға: 1808 жылы ол губернатор Уильям Блайға қарсы «Рум көтерілісінің» жетекшілерінің бірі болды. Сотталғандар әдетте жеті немесе он төрт жылға бас бостандығынан айырылды, немесе «өмір бойына» жазаланды. Көп жағдайда бұл жазалар өлім жазасынан жеңілдетілді, ол техникалық түрде көптеген қылмыстар үшін жаза ретінде қарастырылды. Жазалау колониясына келгеннен кейін сотталғандар түрлі жұмыстарға тағайындалды. Кәсіп иелеріне өздерінің біліктіліктеріне сәйкес жұмыс берілді (мысалы, тас қалаушыларға үлкен сұраныс болды), ал білікті еместерге жол салу және басқа да осындай жұмыстарды орындау үшін жұмыс топтарына жіберілді. Әйел сотталғандар көбінесе бос қоныс аударушыларға үй шаруашылығына көмекші ретінде тағайындалды, олардың көптегені проституцияға мәжбүр болды. Мүмкіндігі болған жағдайда сотталғандарды оларды тамақтандыруға және тәртіпке келтіруге жауапты бос қоныс аударушыларға тағайындады; мұның орнына қоныс аударушыларға жер берілді. Бұл жүйе орталық басқарудың жұмыс жүктемесін азайтты. Қоныс аударушыларға тағайындалмаған сотталғандар Хайд Парк казармаларында немесе Парамата әйелдер зауытында орналастырылды. Сотталғандарға қатысты тәртіптік шаралар қатаң болды; жұмыс істемейтін немесе бұйрықтарға бағынбаған сотталғандар қамшымен жазаланды, қатаң қамауға алынды (мысалы, аяқ темірлері) немесе қатаң жазалау колониясына жіберілді. Мысалы, Тасманиядағы Порт-Артур және Квинслендтегі Моретон шығанағындағы түрмелер Сиднейдегі түрмеден қатаң болды, ал Норфолк аралындағы түрме ең қатаң болды. Сотталғандар жолдар, ғимараттар және т.б. салу үшін жұмыс топтарына тағайындалды. Сотталғандардың 20% құраған әйел сотталғандар көбінесе солдаттарға үй шаруасында көмектеседі. Жақсы мінез-құлық танытқан сотталғандарға белгілі бір дәрежеде еркіндік беретін демалысқа шығу билеті берілді. Толық мерзімі аяқталған немесе кешірім алған сотталғандар көбінесе Австралияда бос қоныс аударушылар ретінде қалды және өздері сотталған қызметшілерді жұмысқа алуға мүмкіндік алды. 1789 жылы бұрынғы сотталған Джеймс Руз Жаңа Оңтүстік Уэльсте алғашқы сәтті бидай өнімін алды. Ол 1790 жылы да осы жетістігін қайталап, колонияда азық-түлік өндіру қажеттігінің өте жоғары болғандықтан, губернатор Филипп оған Жаңа Оңтүстік Уэльсте алғашқы жер берді. Руздің Парамата маңындағы Роуз Хиллдегі 30 акр жері «Эксперименттік шаруашылық» деп аталды. Бұл колонияның алғашқы сәтті шаруашылық кәсіпорны болды, және Рузға көп ұзамай басқалар да қосылды. Колония өзін-өзі қамтамасыз етуге жеткілікті азық-түлік өндіре бастады, және тұрғындардың өмір деңгейі біртіндеп жақсарды. 1804 жылы Касл Хиллде сотталғандардың көтерілісіне шамамен 200 қашқан, көбінесе ирландтық сотталғандар жетекшілік етті, бірақ ол Жаңа Оңтүстік Уэльс корпусы тарапынан тез таратылды. 1808 жылғы 26 қаңтарда Джон Макартур жетекшілік еткен губернатор Блайға қарсы әскери көтеріліс болды. Осыдан кейін губернатор Лаклан Маккуориге үкіметті қалпына келтіру және колонияда тәртіп орнату туралы мандат берілді. 1810 жылы келгеннен кейін ол Жаңа Оңтүстік Уэльс корпусын күштеп депортациялады және оларды алмастыру үшін 73-ші полкті әкелді.

When the Bellona transport came to anchor in Sydney Cove on 16 January 1793, she brought with her the first immigrant free settlers. They were: Thomas Rose, a farmer from Dorset, his wife and four children; he was allowed a grant of 120 acres; Frederic Meredith, who had formerly been at Sydney with HMS Sirius; Thomas Webb (who had also been formerly at Sydney with the Sirius), his wife, and his nephew, Joseph Webb; Edward Powell, who had formerly been at Sydney with the Juliana transport, and who married a free woman after his arrival. Thomas Webb and Edward Powell each received a grant of 80 acres; and Joseph Webb and Frederic Meredith received 60 acres each. The conditions they had come out under were that they should be provided with a free passage, be furnished with agricultural tools and implements by the Government, have two years' provisions, and have grants of land free of expense. They were likewise to have the labour of a certain number of convicts, who were also to be provided with two years' rations and one year's clothing from the public stores. The land assigned to them was some miles to the westward of Sydney, at a place named by the settlers, "Liberty Plains" on the Country of the Wangal people. It is now the area covered mainly by the suburbs of Strathfield and Homebush. One in three convicts transported after 1798 was Irish, about a fifth of whom were transported in connection with the political and agrarian disturbances common in Ireland at the time. While the settlers were reasonably well equipped, little consideration had been given to the skills required to make the colony self supporting: few of the first wave convicts had farming or trade experience (nor the soldiers), and the lack of understanding of Australia's seasonal patterns saw initial attempts at farming fail, leaving only what animals and birds the soldiers were able to shoot. The colony nearly starved, and Phillip was forced to send a ship to Batavia (Jakarta) for supplies. Some relief arrived with the Second Fleet in 1790, but life was extremely hard for the first few years of the colony. The Second Fleet in 1790 brought to Sydney two men who were to play important roles in the colony's future. One was D'Arcy Wentworth, whose son, William Charles, went on to be an explorer, to found Australia's first newspaper and to become a leader of the movement to abolish convict transportation and establish representative government. The other was John Macarthur, a Scottish army officer and founder of the Australian wool industry, which laid the foundations of Australia's future prosperity. Macarthur was a turbulent element: in 1808 he was one of the leaders of the Rum Rebellion against the governor, William Bligh. Convicts were usually sentenced to seven or fourteen years' penal servitude, or "for the term of their natural lives". Often these sentences had been commuted from the death sentence, which was technically the punishment for a wide variety of crimes. Upon arrival in a penal colony, convicts would be assigned to various kinds of work. Those with trades were given tasks to fit their skills (stonemasons, for example, were in very high demand) while the unskilled were assigned to work gangs to build roads and do other such tasks. Female convicts were usually assigned as domestic servants to the free settlers, many being forced into prostitution. Where possible, convicts were assigned to free settlers who would be responsible for feeding and disciplining them; in return for this, the settlers were granted land. This system reduced the workload on the central administration. Those convicts who weren't assigned to settlers were housed at barracks such as the Hyde Park Barracks or the Parramatta Female Factory. Convict discipline was harsh; convicts who would not work or who disobeyed orders were punished by flogging, being put in stricter confinement (e. g. leg irons), or being transported to a stricter penal colony. The penal colonies at Port Arthur in Tasmania and Moreton Bay in Queensland, for instance, were stricter than the one at Sydney, and the one at Norfolk Island was strictest of all. Convicts were assigned to work gangs to build roads, buildings, and the like. Female convicts, who made up 20% of the convict population, were usually assigned as domestic help to soldiers. Those convicts who behaved were eventually issued with ticket of leave, which allowed them a certain degree of freedom. Those who saw out their full sentences or were granted a pardon usually remained in Australia as free settlers, and were able to take on convict servants themselves. In 1789 former convict James Ruse produced the first successful wheat harvest in NSW. He repeated this success in 1790 and, because of the pressing need for food production in the colony, was rewarded by Governor Phillip with the first land grant made in New South Wales. Ruse's 30 acre grant at Rose Hill, near Parramatta, was aptly named 'Experiment Farm'. This was the colony's first successful farming enterprise, and Ruse was soon joined by others. The colony began to grow enough food to support itself, and the standard of living for the residents gradually improved. In 1804 the Castle Hill convict rebellion was led by around 200 escaped, mostly Irish convicts, although it was broken up quickly by the New South Wales Corps. On 26 January 1808, there was a military rebellion against Governor Bligh led by John Macarthur. Following this, Governor Lachlan Macquarie was given a mandate to restore government and discipline in the colony. When he arrived in 1810, he forcibly deported the NSW Corps and brought the 73rd regiment to replace them.

Еркін қоныстанудың өсуі

1815 жылдан бастап Лаклан Маккуарьи басшылығымен колония еркін қоныстанушылардың келуімен және жаңа жерлердің егіншілікке ашылуымен тез өсе бастады. Ұзақ және қиын теңіз сапарына қарамастан, қоныстанушылар дерлік тегін берілген мемлекеттік жерде жаңа өмір құру мүмкіндігіне тартылды. 1820 жылдардың соңынан бастап, елді мекендерге рұқсат тек «Он тоғыз округ» деп белгіленген шектеулер ішінде ғана берілді. Көптеген қоныстанушылар рұқсатсыз және бұл рұқсат етілген шекарадан тыс жерлерді иеленді: олар «скваттерлер» деп аталды және қуатты жер иеленушілер класының, «Squattocracy» негізін құрады. Еңбекші және шеберлердің наразылығына байланысты, 1840 жылы Сиднейге қылмыскерлерді тасымалдау тоқтатылды, бірақ ол Ван Димен жері (1803 жылы алғаш қоныстанған, кейін Тасмания деп аталды) және Моретон шығанағы (кейін Квинсленд деп аталды) сияқты кіші колонияларда бірнеше жылға созылды. Перт қаласының төңірегінде орналасқан Суан өзенінің қонысы (Батыс Австралияның бастапқы атауы) 1829 жылы құрылды. Колония ұзақ жылдар бойы еңбек күшінің жетіспеушілігінен зардап шекті, ал 1850 жылға қарай жергілікті капиталистер Лондонды қылмыскерлерді жіберуге көндірді. (Тасымалдау 1868 жылға дейін тоқтаған жоқ.) Жаңа Зеландия 1840 жылға дейін Жаңа Оңтүстік Уэльстің құрамында болды, содан кейін жеке колонияға айналды.

Еуропалық барлау

Австралияда алғашқы зерттеудің нақты күні белгісіз болса да, 1699 жылы Уильям Дэмпьердің зерттеулерінің куәліктері бар, ал Бірінші флот 1770 жылы лейтенант Джеймс Кук HM Bark Endeavour кемесімен бүкіл шығыс жағалауын зерттеп, картаға түсіргеннен кейін он сегіз жыл өткен соң, 1788 жылы келді. 1795 жылдың қазан айында Джордж Басс және Мэтью Флиндерс, Уильям Мартинмен бірге Том Тэмб қайығымен Порт-Джексоннан Ботани шығанағына сапар шегіп, бұрынғы жергілікті атауы Тукоерах болған Жорж өзенін колонистер бұрынғыдан да жоғары ағысқа дейін зерттеді. Олардың оралғандағы есептері Банкс Тауын қоныстандыруға себеп болды. 1796 жылдың наурыз айында сол топ ұқсас кішкентай қайықта екінші сапарға шықты, оны да Том Тэмб деп атады. Осы сапарда олар Иллаварра көліне дейін жағалау бойымен төмен сапар шегіп, оны Том Тэмб лагунасы деп атады. Олар Дибанға жетіп, оны зерттеді – Таравал және Эора халықтарының қоныстанған жерін, кейін Порт-Хэкинг деп аталды. 1798–99 жылдары Басс пен Флиндерс шлюппен Ван Димен жерін айналып өтіп, оның арал екенін дәлелдеді. Колонияны зерттеуде аборигендердің жетекшілік етуі мен көмегі жиі кездесіп, миссиялардың сәттілігі үшін маңызды рөл атқарды. 1801–02 жылдары Мэтью Флиндерс "The Investigator" кемесімен Австралияны алғаш рет айналып өтті. Кемеде Австралия құрлығында туған және Австралия құрлығын айналып өткен алғашқы адам болған Курингай тайпасынан шыққан абориген саяхатшысы Бунгари болды. 1820 жылы британдық қоныстар көбінесе Сиднейдің 100 шақырымдық радиусымен және Ван Димен жерінің орталық жазығымен шектелді. Қоныс аударушылардың саны құрлықта 26 000, ал Ван Димен жерінде 6 000 адамды құрады. 1824 жылы губернатор сэр Томас Брисбен Гамильтон Хьюм мен бұрынғы Корольдік теңіз флотының капитаны Уильям Ховеллге колонияның оңтүстігінде жаңа жайылымдық жерлерді табу және Жаңа Оңтүстік Уэльстің батыс өзендерінің қайда ағатындығының құпиясын ашу үшін экспедиция жүргізуді тапсырды. 1824–25 жылдары 16 апта бойы Хьюм мен Ховелл Кулин тайпасының жеріндегі Наарм шығанағына, кейін Порт-Филипп деп аталған жерге сапар шегіп, қайтып келді. Олар Мюррей өзенін (олар Хьюм деп атады), оның көптеген салаларын, сондай-ақ Гуннинг (Жаңа Оңтүстік Уэльс) мен Викториядағы Корио шығанағы арасындағы жақсы егістік және жайылымдық жерлерді қоса алғанда, маңызды орындарды тапты. 1828 жылы Чарльз Стюрт Маккуари өзені бойымен экспедиция жүргізіп, Дарлинг өзенін тапты. Жаңа Оңтүстік Уэльстің ішкі өзендері ішкі теңізге құйылады деген теория пайда болды. 1829 жылы екінші экспедицияны басқарып, Стюрт Мюррмбиджи өзенінен "кең және сұлу өзенге" – Мюррей өзеніне жетті, оны колониялар хатшысы сэр Джордж Мюррейдің құрметіне атады. Оның тобы бұл өзенді Дарлинг өзенімен қосылған жерге дейін ұстанды, жол бойы жергілікті аборигендермен екі қауіпті кездесуге тап болды. Стюрт өзенмен төмен Александрина көліне дейін, Мюррей өзені теңізге құятын Оңтүстік Австралияға жетті. Ауыр қиындықтарға тап болған топ қайта оралу үшін жүздеген шақырымға дейін өзеннің ағысына қарсы жүзуге мәжбүр болды. Бас геодезист сэр Томас Митчелл 1830 жылдардан бастап бұрынғы экспедициялар қалдырған "бос орындарды толтыру" үшін бірнеше экспедициялар ұйымдастырды. Ол колониядағы жерлердің түпнұсқалық атауларын жазуға ерекше көңіл бөлді, сондықтан көптеген жерлердің атаулары бүгінгі күнге дейін сақталған. Польша ғалымы және саяхатшысы граф Пол Эдмунд Стржелецкий 1839 жылы Австралия Альпісінде зерттеу жұмыстарын жүргізіп, Австралияның ең биік шыңына, Нариго тайпасының жеріндегі Тар Ган Гилге көтерілген алғашқы еуропалық болды және оны Польша патриоты Тадеуш Костюшконың құрметіне Костюшко тауы деп атады.

While the actual date of original exploration in Australia is unknown, there is evidence of exploration by William Dampier in 1699, and the First Fleet arrived in 1788, eighteen years after Lt. James Cook surveyed and mapped the entire east coast aboard HM Bark Endeavour in 1770. In October 1795 George Bass and Matthew Flinders, accompanied by William Martin, sailed the boat Tom Thumb out of Port Jackson to Botany Bay and explored the Georges River, previously known by the Indigenous name Tucoerah, further upstream than had been done previously by the colonists. Their reports on their return led to the settlement of Banks' Town. In March 1796 the same party embarked on a second voyage in a similar small boat, which they also called the Tom Thumb. During this trip they travelled as far down the coast as Lake Illawarra, which they called Tom Thumb Lagoon. They came across and explored Deeban, an estuary occupied by the Tharawal and Eora peoples, and later named Port Hacking. In 1798–99, Bass and Flinders set out in a sloop and circumnavigated Van Diemen's Land, thus proving it to be an island. Aboriginal guides and assistance in the European exploration of the colony were common and often vital to the success of missions. In 1801–02 Matthew Flinders in The Investigator led the first circumnavigation of Australia. Aboard ship was the Aboriginal explorer Bungaree, a Kuringgai man, who became the first person born on the Australian continent to circumnavigate the Australian continent. In 1820, British settlement was largely confined to a 100 kilometre radius around Sydney and to the central plain of Van Diemen's land. The settler population was 26,000 on the mainland and 6,000 in Van Diemen's Land. In 1824 the Governor Sir Thomas Brisbane, commissioned Hamilton Hume and former Royal Navy Captain William Hovell to lead an expedition to find new grazing land in the south of the colony, and also to find an answer to the mystery of where New South Wales's western rivers flowed. Over 16 weeks in 1824–25, Hume and Hovell journeyed to the bay Naarm on the land of the Kulin nation, later named Port Phillip, and back. They found many important sites including the Murray River (which they named the Hume), many of its tributaries, and good agricultural and grazing lands between Gunning, New South Wales and Corio Bay, Victoria. Charles Sturt led an expedition along the Macquarie River in 1828 and found the Darling River. A theory had developed that the inland rivers of New South Wales were draining into an inland sea. Leading a second expedition in 1829, Sturt followed the Murrumbidgee River into a 'broad and noble river', the Murray River, which he named after Sir George Murray, secretary of state for the colonies. His party then followed this river to its junction with the Darling River, facing two threatening encounters with local Aboriginal people along the way. Sturt continued downriver on to Lake Alexandrina, where the Murray meets the sea in South Australia. Suffering greatly, the party had to then row back upstream hundreds of kilometres for the return journey. Surveyor General Sir Thomas Mitchell conducted a series of expeditions from the 1830s to 'fill in the gaps' left by these previous expeditions. He was meticulous in seeking to record the original Aboriginal place names around the colony, for which reason the majority of place names to this day retain their Aboriginal titles. The Polish scientist/explorer Count Paul Edmund Strzelecki conducted surveying work in the Australian Alps in 1839 and became the first European to ascend Australia's highest peak, Tar Gan Gil on the Country of the Ngarigo people, and he named it Mount Kosciuszko in honour of the Polish patriot Tadeusz Kosciuszko.

Түпкүлгіліктердің қарсылығы мен бейімделуі

Британдық қоныс аударушылардың келуіне аборигендердің реакциясы әртүрлі болды, бірақ отарлаушылардың болуы ресурстар үшін бәсекеге және аборигендердің жерлерін басып алуға әкелген кезде көбінесе жаушылдыққа ұшырады. Қоныс аударушылар әкелген экзотикалық аурулар аборигендердің санын азайтты, ал жерді басып алу және азық-түлік ресурстарының нашарлауы кейде аштыққа соқты. Жаңа Зеландиямен салыстырғанда, Австралиядағы аборигендермен жарамды келісімге қол қойылған жоқ. Алайда, Флад атап өткендей, Жаңа Зеландиядан өзгеше, Австралияның жергілікті халқы жүздеген тайпалар мен тілдік топтарға бөлінген, олардың келісімдер жасасуға болатын «бастықтары» болған жоқ. Сонымен қатар, Австралия аборигендері саяси немесе экономикалық пайдаға қарықтарын дәстүрлі жерлерін басқаларға беру туралы ұғымға ие болған жоқ. Тарихшы Джеффри Блейнидің айтуынша, Австралияда отарлық кезеңде: мыңдаған оқшауланған жерлерде атыс пен найзаға ұрыстар болды. Тіпті одан да жаман, шешек, қызылша, тұмау және басқа да жаңа аурулар бір аборигендер лагерінен екіншісіне тарады. Генри Рейнольдс үкімет шенеуніктері мен қарапайым қоныс аударушылар XVIII-XIX ғасырларда өздерінің қатысуын және аборигендермен қарым-қатынастарын сипаттау үшін «басып кіру» және «соғыс» сияқты сөздерді жиі қолданғанын айтады. Рейнольдс аборигендердің ақтардың басып кіруіне қарсы қарулы қарсылығы он сегізінші ғасырдан бастап жиырмасыншы ғасырдың басына дейін жалғасқан партизандық соғысқа теңестірілді деп санайды. Колонизацияның алғашқы жылдарында Сиднейдегі қоныстың аға заң қызметкері Дэвид Коллинз жергілікті аборигендер туралы былай деп жазды: «Олар бізді өздерінің мекендерінен қуғандықтарын ойласа да, бізді әрқашан жау деп қарауы керек; және осы принцип бойынша олар мүмкіндік пен қауіпсіздік болғанда ақ адамдарға шабуыл жасауды мақсат етті». 1847 жылы Батыс Австралияның адвокаты Э. В. Ландор былай деп мәлімдеді: «Біз елді басып алып, тұрғындарын атып өлтірдік, бірақ аман қалғандар біздің билігімізге мойынсұнуды жөн көрді. Біз Юлий Цезарь Британияны басып алғандағыдай әрекет еттік». Рейнольдс көп жағдайда аборигендердің британдықтардың келуіне қарсылық көрсеткенін айтады. 1831 жылы Launceston Advertiser газетіне жазған хатында бір қоныс аударушы былай деп жазды: «Біз олармен соғысып жатырмыз: олар бізді жау, басып кіруші, қанаушы және қудалаушы деп санайды – олар біздің басып кіруімізге қарсы тұрады. Олар ешқашан бағындырылмаған, сондықтан олар бүлікшіл емес, бірақ зардап шеккен ұлт, өздерінің күшпен тартып алынған заңды иеліктерін өздері қорғап отыр». Рейнольдс XIX ғасырдың бірінші жартысында қоныс аударушылардың көптеген жазбаларын келтіреді, олар өздерін өлтіруге немесе жерлерінен қууға бел буған аборигендердің шабуылынан қорқып өмір сүргендерін айтады. Ол аборигендердің қарсылығы, кем дегенде, кейбір жағдайларда уақытша тиімді болғанын айтады; ер адамдарды, қойларды және ірі қара малды өлтіру, ақ үйлерді және егістерді өртеу, кейбір қоныс аударушыларды құрып кетті. Рейнольдс аборигендердің бір ғасырдан астам уақыт бойы төзбеушілікпен күрескендері Австралияда бейбіт өмір сүргендер туралы мифтің жалған екендігін айтады. Қоныс аударушылар өз кезегінде аборигендердің қарсылығына көбінесе зорлық-зомбылықпен жауап берді, нәтижесінде ақтар аборигендерді, әйелдерді және балаларды, соның ішінде Пинжарра қырғыны, Майолл Крик қырғыны және Руфус өзеніндегі қырғынды қоса алғанда, көптеген қырғындарға ұшырады. XVIII ғасырдың басында британдықтардың отарлауына қарсылық көрсеткен аборигендер арасында Пемулвуй мен Яган болды. Тасманияда «Қара соғыс» XIX ғасырдың бірінші жартысында болды.

Aboriginal reactions to the arrival of British settlers were varied, but often hostile when the presence of the colonists led to competition over resources, and to the occupation of Aboriginal lands. Exotic diseases carried by the settlers decimated the Aboriginal populations, and the occupation of land and degradation of food resources sometimes led to starvation. By contrast with New Zealand, no valid treaty was signed with any of Aboriginal peoples in Australia. Flood, however, points out that unlike New Zealand, Australia's Indigenous population was divided into hundreds of tribes and language groups, which did not have "chiefs" with whom treaties could be negotiated. Moreover, Aboriginal Australians had no concept of alienating their traditional land in return for political or economic benefits. According to the historian Geoffrey Blainey, in Australia during the colonial period:In a thousand isolated places there were occasional shootings and spearings. Even worse, smallpox, measles, influenza and other new diseases swept from one Aboriginal camp to another The main conqueror of Aborigines was to be disease and its ally, demoralisation. Henry Reynolds points out that government officials and ordinary settlers in the eighteenth and nineteenth centuries frequently used words such as "invasion" and "warfare" to describe their presence and relations with Aboriginal Australians. Reynolds argues that armed resistance by Aboriginal people to white encroachments amounted to guerrilla warfare, beginning in the eighteenth century and continuing into the early twentieth. In the early years of colonisation, David Collins, the senior legal officer in the Sydney settlement, wrote of the local Aboriginal people:While they entertain the idea of our having dispossessed them of their residences, they must always consider us as enemies; and upon this principle they [have] made a point of attacking the white people whenever opportunity and safety concurred. In 1847, Western Australian barrister E. W. Landor stated: "We have seized upon the country, and shot down the inhabitants, until the survivors have found it expedient to submit to our rule. We have acted as Julius Caesar did when he took possession of Britain." In most cases, Reynolds argues, Aboriginal people initially resisted British presence. In a letter to the Launceston Advertiser in 1831, a settler wrote:We are at war with them: they look upon us as enemies – as invaders – as oppressors and persecutors – they resist our invasion. They have never been subdued, therefore they are not rebellious subjects, but an injured nation, defending in their own way, their rightful possessions which have been torn from them by force. Reynolds quotes numerous writings by settlers who, in the first half of the nineteenth century, described themselves as living in fear due to attacks by Aboriginal people determined to kill them or drive them off their lands. He argues that Aboriginal resistance was, in some cases at least, temporarily effective; the killings of men, sheep and cattle, and burning of white homes and crops, drove some settlers to ruin. Reynolds argues that continuous Aboriginal resistance for well over a century belies the myth of peaceful settlement in Australia. Settlers in turn often reacted to Aboriginal resistance with great violence, resulting in numerous massacres by whites of Aboriginal men, women and children including the Pinjarra massacre, the Myall Creek massacre, and the Rufus River massacre. Aboriginal men who resisted British colonisation in the eighteenth and early nineteenth centuries include Pemulwuy and Yagan. In Tasmania, the "Black War" was fought in the first half of the nineteenth century.

Қоныстану және қорғау

Сиднейдің абориген халқы қоныс аударудың алғашқы екі жылында, бастапқы қызығушылықтан кейін, көбінесе жаңа келгендерден жаңылды. 1790 жылдың қарашасында, абориген халқының өмірін қиып кеткен шешек індетінен кейін 18 ай өткен соң, Беннелонг бірнеше рулардың аман қалғандарын Сиднейге бастап келді. Курингайлық Бунгари 1801-1803 жылдары Мэтью Флиндерстің Австралияны айналып өту сапарында қатысып, олар кездескен түрлі жергілікті халықтарға елші ретінде маңызды рөл атқарды. 1815 жылы губернатор Маккуори абориген балаларына бастауыш білім беру үшін Жергілікті мекеме құрды, 15 абориген отбасын Сиднейдегі шаруашылықтарға орналастырды және Сиднейдің батысындағы Блэк Таун қаласында аборигендерге алғашқы меншікке берілген жерді берді. 1816 жылы ол Парраматтада жыл сайынғы Жергілікті тойды ұйымдастырды, ол Батерст жазығынан келген аборигендерді қызықтырды. Алайда, 1820 жылдарға қарай Жергілікті мекемелер мен аборигендердің шаруашылықтары күйреп қалды. Аборигендер бос жағалау маңындағы жерлерде және Сидней қонысының шетінде өмір сүруді жалғастырды, дәстүрлі амалдарды жаңа жартылай қалалық ортаға бейімдеді. 1820-1830 жылдардағы шекарадағы қақтығыстардың күшеюі колониялық үкіметтердің аборигендерді қорғауға бағытталған бірқатар саясатты жасағанын көрсетті. 1839 жылы Оңтүстік Австралия мен Порт-Филлип округінде, ал 1840 жылы Батыс Австралияда аборигендерді қорғаушылар тағайындалды. Мақсаты – британдық заңның қорғауын аборигендерге тарату болған, бірақ көбінесе олардың қылмыстық жазаға тартылуына әкеп соқты. Қорғаушылар сонымен қатар рациондарды таратуға, абориген балаларына бастауыш білім беруге, христиан дініне үйретуге және отарлаушыларға пайдалы кәсіптерге оқытуға жауапты болды. Алайда, 1857 жылы қорғау кеңселер олардың шығындары мен мақсаттарына жете алмағандықтан жабылды. Колониялық үкіметтер аз ғана резерваттар құрды және шекарадағы зорлық-зомбылықтан қорғаныш беретін христиандық миссияларды қолдады. 1825 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс губернаторы Маккуари көліне аборигендерге арналған миссия үшін 10 000 акр жер берді. 1830-шы жылдар мен 1840-шы жылдардың басында Веллингтон аңғарында, Порт-Филлип және Моретон шығанағында да миссиялар болды. Флиндерс аралындағы аборигендік тасманиялықтардың қонысы Джордж Робинсонның басшылығымен 1835-1838 жылдар аралығында миссия ретінде тиімді жұмыс істеді. Халық тығыз қоныстанған аймақтарда жерлерін жоғалтқан аборигендердің көпшілігі резерваттар мен миссияларда, немесе қалалар мен қалалардың шетінде өмір сүрді. Мал өсіру аудандарында 1848 жылғы Британдық бос жер туралы заң дәстүрлі жер иелеріне мал өсіруге жалға алынған жерлерде өмір сүруге, аң аулауға және азық-түлік жинауға шектеулі құқықтар берді. Көптеген аборигендер мал өсіру шаруашылықтарында қоныстанды, онда абориген ер адамдары көбінесе қойшы және малшы ретінде жұмыс істеді. Бұл топтар өздерінің жерлерімен байланысын сақтап, дәстүрлі мәдениеттерінің кейбір аспектілерін сақтай алды.

In the first two years of settlement the Aboriginal people of Sydney, after initial curiosity, mostly avoided the newcomers. In November 1790, 18 months after the smallpox epidemic that had devastated the Aboriginal population, Bennelong led the survivors of several clans into Sydney. Bungaree, a Kuringgai man, joined Matthew Flinders in his circumnavigation of Australia from 1801 to 1803, playing an important role as emissary to the various Indigenous peoples they encountered. In 1815, Governor Macquarie established a Native Institution to provide elementary education to Aboriginal children, settled 15 Aboriginal families on farms in Sydney and made the first freehold land grant to Aboriginal people at Black Town, west of Sydney. In 1816, he initiated an annual Native Feast at Parramatta which attracted Aboriginal people from as far as the Bathurst plains. However, by the 1820s the Native Institution and Aboriginal farms had failed. Aboriginal people continued to live on vacant waterfront land and on the fringes of the Sydney settlement, adapting traditional practices to the new semi urban environment. Escalating frontier conflict in the 1820s and 1830s saw colonial governments develop a number of policies aimed at protecting Aboriginal people. Protectors of Aborigines were appointed in South Australia and the Port Phillip District in 1839, and in Western Australia in 1840. While the aim was to extend the protection of British law to Aboriginal people, more often the result was an increase in their criminalisation. Protectors were also responsible for the distribution of rations, delivering elementary education to Aboriginal children, instruction in Christianity and training in occupations useful to the colonists. However, by 1857 the protection offices had been closed due to their cost and failure to meets their goals. Colonial governments established a small number of reserves and encouraged Christian missions which afforded some protection from frontier violence. In 1825, the NSW governor granted 10,000 acres for an Aboriginal mission at Lake Macquarie. In the 1830s and early 1840s there were also missions in the Wellington Valley, Port Phillip and Moreton Bay. The settlement for Aboriginal Tasmanians on Flinders Island operated effectively as a mission under George Robinson from 1835 to 1838. In more densely settled areas, most Aboriginal people who had lost control of their land lived on reserves and missions, or on the fringes of cities and towns. In pastoral districts the British Waste Land Act of 1848 gave traditional landowners limited rights to live, hunt and gather food on Crown land under pastoral leases. Many Aboriginal groups camped on pastoral stations where Aboriginal men were often employed as shepherds and stockmen. These groups were able to retain a connection with their lands and maintain aspects of their traditional culture.

Саясат және үкімет

Дәстүрлі аборигендік қоғамда ақсақалдар кеңесі және ұжымдық шешім қабылдау жүйесі басым болды, бірақ 1788 жылдан кейін құрылған алғашқы еуропалық үлгідегі үкіметтер автократиялық сипатта болды және тағайындалған губернаторлар басқарды. Өкілдік билік орнатуға бағытталған қозғалыс отарлардың қоныстануынан кейін көп ұзамай басталды. 1788 жылдан 1850 жылдарға дейін отарларды басқару, соның ішінде көптеген саяси шешімдерді қабылдау, негізінен Лондондағы үкіметке тікелей бағынышты губернаторлардың қолында болды (1794 жылға дейін Ішкі істер министрлігі, 1801 жылға дейін Соғыс басқармасы, 1854 жылға дейін Соғыс және колониялар басқармасы). Жаңа Оңтүстік Уэльстің алғашқы губернаторы Артур Филиппке соттарды құру, әскери күштер ұйымдастыру, жаулармен күресу, жер участақтарын беру және экономиканы реттеу үшін атқарушы және заң шығару билігі берілді. Көптеген шенеуніктер зейнетке шығып, кейіннен «1808 фракциясы» деп белгілі болды және отар саясатында ықпалды, консервативті күш ретінде танылды. 1823 жылы Ұлыбритания Парламенті қабылдаған «Жаңа Оңтүстік Уэльс заңы» Австралиядағы алғашқы заң шығару органы – Жаңа Оңтүстік Уэльс заң шығару кеңесін құрды. Бұл кеңес бес-жеті мүшеден тұратын, губернаторға кеңес беруге тағайындалған орган болды. Алайда, жаңа органның қадағалау өкілеттігі шектеулі болды. Губернатор заң жобасын кеңеске ұсынғаннан бұрын, бас судья оның ағылшын заңына қайшы келмейтінін растауы тиіс болды, бұл сот сараптамасының бір түрін құрады. Бірақ билік бөлінісі болған жоқ, бас судья Фрэнсис Форбс Заң шығару кеңесінде де, губернатордың атқарушы кеңесінде де қызмет етті. 1825 жылы құрылған атқарушы кеңес отардың жетекші лауазымдарындағы шенеуніктерден құралды. 1824 жылы «The Australian» газеті, 1826 жылы «The Monitor» газеті, ал 1831 жылы «The Sydney Morning Herald» газеті жарық көруді бастады. Ральф Дарлинг газеттерді лицензиялау және оларға мөртабан салығы қою арқылы баспасөзді бақылауға алуға тырысты, бірақ Форбс бұған қарсы болғаннан кейін, газет иелерін бүлікшілдікке қатысқандық үшін сотқа берді. Ван Димен жері 1825 жылы құрылды, бірақ ол Жаңа Оңтүстік Уэльс губернаторының құзыретінде қалды, оны жергілікті губернатор-лейтенант өкілдік етті. Джеймс Стерлинг Батыс Австралияны Британ империясына жариялады және 1829 жылы Свон өзені маңындағы колония құрылды, ал 1831 жылы Стерлинг губернатор болып тағайындалды. Оңтүстік Австралия компаниясы 1834 жылы Джереми Бентамның әлеуметтік реформалық идеяларымен жетекшілік ете отырып, оңтүстік жағалауда жаңа колония құру мақсатымен жеке кәсіпорын ретінде құрылды.

Traditional Aboriginal society had been governed by councils of elders and a collective decision making process, but the first European style governments established after 1788 were autocratic and run by appointed governors—although English law was transplanted into the Australian colonies by virtue of the doctrine of reception, thus notions of the rights and processes established by the Magna Carta and the Bill of Rights 1689 were brought from Britain by the colonists. Agitation for representative government began soon after the settlement of the colonies. From 1788 until the 1850s, the governance of the colonies, including most policy decision making, was largely in the hands of the governors, who were directly responsible to the government in London (Home Office until 1794; War Office until 1801; and War and Colonial Office until 1854). The first governor of New South Wales, Arthur Phillip, was given executive and legislative powers to establish courts, military forces, fight enemies, give out land grants, and regulate the economy. Many of the officers retired, and were later known as the 'faction of 1808' and as an influential and conservative element in the politics of the colony. The New South Wales Act 1823 by the Parliament of the United Kingdom established the first legislative body in Australia, the New South Wales Legislative Council, as an appointed body of five to seven members to advise the Governor of New South Wales. However, the new body had limited powers of oversight. Before a Governor could propose a law before the council, the Chief Justice had to certify that it was not against English law, creating a form of judicial review. However, there was no separation of powers, with Chief Justice Francis Forbes also serving in the Legislative Council as well as the Governor's Executive Council. The Executive Council had been founded in 1825, and was composed of leading officials in the colony. The Australian began publishing in 1824, as did The Monitor in 1826, and The Sydney Morning Herald in 1831. Ralph Darling tried to control the press first by proposing to license newspapers and impose a stamp duty on them, and after this was refused by Forbes, by prosecuting their owners for seditious libel. Van Diemen's Land was established in 1825, but remained under the jurisdiction of the New South Wales Governor, being represented there by a lieutenant governor. Western Australia was declared to the British Empire by James Stirling, and the Swan River Colony was established there in 1829, with Stirling made governor in 1831. The South Australian Company was established in 1834 as a private venture to establish a new colony in the south coast, being motivated by the social reformist ideas of Jeremy Bentham.

Саяси бөліну

Британ саясатының либералдық / консервативтік бөлінісі Австралияда қайталанды. Бұл бөлініске "эмансиписттер" (бұрынғы сотталғандар) мен "эксклюзивисттер" (жер иелері, еркін қоныстанғандар) арасындағы дау да әсер етті. Консерваторлар өкілдік үкіметті қауіп деп қарады, себебі олар бұрынғы сотталғандардың өздерінің қожайындарына қарсы дауыс беруінен қорқатын. Консерваторлардың басшысы Джон Маккартур болды, ол жүн өндіруші және Ром көтерілісінің басшысы. Консерваторлар өздерін колонияның экономикалық дамуын жетекшілік ететін және қорғайтын күш деп санады. Уильям Вентворт 1835 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльске демократиялық үкімет талап ету үшін Австралиялық патриоттық қауымдастығын (Австралияның алғашқы саяси партиясы) құрды. Ол 1827 жылы британ үкіметінен өзін-өзі басқару құқығын сұраған еді. Реформашы бас прокурор Джон Планкетт колониядағы басқаруға ағартушылық принциптерін қолдануға тырысты, ең алдымен сот төрешілерінің құқықтарын эмансиписттерге, содан кейін сотталғандарға, тағайындалған қызметкерлерге және аборигендерге заңдық қорғауды кеңейту арқылы заң алдындағы теңдікті орнатуға ұмтылды. Планкетт екі рет аборигендерді өлтірген Myall Creek отарлаушыларын кісі өлтірумен айыптады, нәтижесінде олар кінәлі деп танылды және оның 1836 жылғы маңызды Шіркеу заңы Англия шіркеуін жойып, англикан, католик, пресвитериан және кейіннен методистер арасындағы заңдық теңдікті орнатты.

Өкілді үкімет

1840 жылы Аделаида қалалық кеңесі мен Сидней қалалық кеңесі құрылды. 1000 фунттан тұратын мүліктің иесі болған адамдар сайлауға түсуге құқылы болды, ал бай жер иелеріне сайлауда әрқайсысына төрт дауыс берілуге рұқсат етілді. Австралиядағы алғашқы парламенттік сайлау 1843 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс Заң шығарушы кеңесі үшін өтті, онда дауыс беру құқығы (тек еркектерге) мүлікке ие болуға немесе қаржылық мүмкіндікке байланысты болды. 1850 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльсте сайлау құқығы одан әрі кеңейтілді және Виктория, Оңтүстік Австралия және Тасмания колонияларында заң шығарушы кеңестерге сайлаулар өтті. XIX ғасырдың ортасында Австралия колонияларында өкілді және жауапты үкіметке зор талап болды, кейіннен алтын өндіріс аймақтарының демократиялық рухы және Еуропа, АҚШ және Британ империясын шарпыған үлкен реформалық қозғалыстардың идеялары осы талапты күшейтті. Қылмыскерлерді жер аударудың тоқтатылуы 1840 және 1850 жылдары реформаларды жеделдетті. 1850 жылғы Австралия колониялары туралы заң – бұл маңызды оқиға, ол Жаңа Оңтүстік Уэльс, Виктория, Оңтүстік Австралия және Тасманияға өкілдік құрылымдар берді, сондай-ақ колониялардың әрқайсысында «губернатор, кеңес және ассамблея» құру туралы құпия кеңес комитетінің ұсынысын іске асырды. Колониялар ынтамен демократиялық прогрессивті парламенттерді құратын конституцияларды жазуға кірісті, бірақ конституциялар көбінесе отарлық жоғары палаталардың әлеуметтік және экономикалық «мүдделерді» білдіретін рөлін сақтап, барлық конституциялық монархияларды Британ монархының символдық басшысы ретінде орнатып, құрды.

Экономика және сауда

Жаңа Оңтүстік Уэльстің алғашқы бес губернаторына берілген нұсқаулар колонияның бастапқы жоспарларының шектеулі болғанын көрсетеді. Елді мекен өзін-өзі қамтамасыз ететін, ауыл шаруашылығымен айналысатын жазалау колониясы болуы тиіс еді. Айыпкерлерді оқшаулау үшін және Британдық Шығыс Үндістан компаниясының сауда монополиясына кедергі келтірмеу үшін сауда, кеме қатынасы мен кеме жасау тыйым салынды. Ұлыбритания үшін шикізат өндіру мүмкіндігін зерттеуден басқа экономикалық дамудың ешқандай жоспары болған жоқ. Филипп кеткеннен кейін колонияның әскери қызметкерлері жер сатып алып, келуге келген кемелерден алынған тұтыну тауарларын импорттай бастады. Бұрынғы сотталғандар да оларға берілген жерлерді игеріп, саудамен айналысты. Фермалар Параматтаны, Виндзорды және Камденді қоршаған құнарлы жерлерге тарады, ал 1803 жылы колония астықпен өзін-өзі қамтамасыз етті. Кеме жасау саяхатты жеңілдету және жағалаудағы елді мекендердің теңіз ресурстарын пайдалану үшін дамыды. Тюльпан аулау мен кит аулау маңызды салаға айналды. Бұл ертедегі колонияның экономикасы мемлекетке қатты тәуелді болғандықтан, ол мәжбүрлі қоныстанған. Мысалы, ауыл шаруашылығының алғашқы өндірісін тікелей үкімет басқаратын. Комиссариаттың экономикада да рөлі зор болды. 1800 жылы халықтың 72% -ы мемлекеттік рациондарға сүйенді, бірақ бұл көрсеткіш 1806 жылы 32% -ға дейін төмендеді. Кейбір сотталғандар қоныс аударушыларға жұмысшы ретінде тағайындалған, бірақ олар қосымша табыс табу үшін жартылай жұмыс табуға ерікті болды және оларға меншік иелігіне рұқсат етілді (ол кездегі британдық заңға қайшы). Кейбір сотталғандардың дағдыларын отаршылдық үкімет пайдаланды, мысалы, көптеген алғашқы қоғамдық ғимараттарды жобалаған сәулетші Фрэнсис Гринвей. Сотталғандардың шамамен 10-15%-ы инфрақұрылым салу бойынша мемлекеттік жобаларда жұмыс істеді, ал қалғандарының көпшілігі жеке жұмыс берушілерге тағайындалды. Жер гранттары 1831 жылы "тұрақсыз" деп саналатын барлық жерлерді қамтитын тәж жерлерін сатудың пайдасына тоқтатылды. Колониялар өмір сүру үшін Англиядан импортталған өнімге қатты тәуелді болды. Колониялардың ресми валютасы британ фунты болды, бірақ ресми емес валюта және ең көп қабылданған сауда тауары – ром болды. Ертедегі экономика айырбастау үшін бартерге сүйенді, бұл мәселені Лаклан Маккуарри (1810-1821 жылдар аралығында губернатор) испан долларларын енгізе отырып, содан кейін қаржы құралдарын шығаруға өкілеттікпен Жаңа Оңтүстік Уэльс банкін құру арқылы шешуге тырысты. Алайда, 1820-жылдардың аяғында фунт стерлингінің жеткізілімі ақшалай экономикаға көшуге мүмкіндік бергенге дейін бартер жалғасты. Маккуарри сонымен қатар Сиднейдің көшелерін жобалау үшін және жолдар, кемежайлар, шіркеулер мен қоғамдық ғимараттарды салуға тапсырыс беру үшін жоспаршыны жұмысқа алу арқылы Жаңа Оңтүстік Уэльстің экономикалық дамуында жетекші рөл атқарды. Ол Сиднейден зерттеушілерді жіберіп, 1815 жылы Көк таулар арқылы өтетін жолды салып, Ұлы бөлгіш жотасының батысындағы орманды жайылымдарда кең көлемде егіншілік пен жайылымға жол ашты. Колонисттер XIX ғасырдың басында темір жол, көпірлер және мектептер сияқты инфрақұрылымдарды салуға көп уақыт жұмсады, бұл оларға экономикалық дамуға мүмкіндік берді. Осы кезеңде Австралияның бизнесмендері өркендей бастады. Мысалы, Берри мен Вулстонкрафт серіктестігі жер гранттары, сотталғандардың еңбегі және Англияға жергілікті кедрді экспорттау арқылы орасан зор пайдаға қол жеткізді. Джон Маккартур Жаңа Оңтүстік Уэльс корпусынан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Австралияда жүн өндірісін бастады. 1820-жылдардан бастап қоқысшылар саны көбейіп, уәкілсіз ірі қара мен қой қонысының ресми шекарасынан тыс жерлерде қоныстанды. 1836 жылы пастуарлық индустрияны бақылауға тырысу үшін Корольдік жерлерге жайылым жүргізуге рұқсат беретін жылдық лицензиялар жүйесі енгізілді, бірақ жүн бағасының өсуі және қоныстанған аймақтардағы жердің қымбаттауы одан әрі қоныстандыруды көтермеледі. 1844 жылы колонияның экспорттық өнімінің жартысын жүн құрады, ал 1850 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльстің шығыс үштен бір бөлігін 2000-нан аз малшы басқаратын.

The instructions provided to the first five governors of New South Wales show that the initial plans for the colony were limited. The settlement was to be a self sufficient penal colony based on subsistence agriculture. Trade, shipping and ship building were banned in order to keep the convicts isolated and so as not to interfere with the trade monopoly of the British East India Company. There was no plan for economic development apart from investigating the possibility of producing raw materials for Britain. After the departure of Phillip, the colony's military officers began acquiring land and importing consumer goods obtained from visiting ships. Former convicts also farmed land granted to them and engaged in trade. Farms spread to the more fertile lands surrounding Paramatta, Windsor and Camden, and by 1803 the colony was self sufficient in grain. Boat building developed in order to make travel easier and exploit the marine resources of the coastal settlements. Sealing and whaling became important industries. Because of its nature as a forced settlement, the early colony's economy was heavily dependent on the state. For example, some of the earliest agricultural production was directly run by the government. The Commissariat also played a major role in the economy. In 1800, 72% of the population relied on government rations, but this was reduced to 32% by 1806. While some convicts were assigned to settlers as labourers, they were usually free to find part time work for supplemental income, and were allowed to own property (in contravention to British law at the time). Some convicts had their skills taken to use by the colonial government, as with for example the architect Francis Greenway, who designed many early public buildings. Approximately 10–15% of the convicts worked on public projects building infrastructure, while most of the rest were assigned to private employers. Land grants were abandoned in 1831 in favour of selling crown lands, which covered all land deemed "unsettled". The colonies relied heavily on imports from England for survival. The official currency of the colonies was the British pound, but the unofficial currency and most readily accepted trade good was rum. The early economy relied on barter for exchange, an issue which Lachlan Macquarie (Governor from 1810 to 1821) tried to fix first by introducing Spanish dollars, and then by establishing the Bank of New South Wales with the authority to issue financial instruments. Barter continued, however, until shipments of sterling in the late 1820s enabled a move to a monetary economy. Macquarie also played a leading role in the economic development of New South Wales by employing a planner to design the street layout of Sydney and commissioning the construction of roads, wharves, churches, and public buildings. He sent explorers out from Sydney and, in 1815, a road across the Blue Mountains was completed, opening the way for large scale farming and grazing in the lightly wooded pastures west of the Great Dividing Range. The colonists spent a large part of the early nineteenth century building infrastructure such as railways, bridges and schools, which allowed them to get on with economic development. During this period Australian businesspeople began to prosper. For example, the partnership of Berry and Wollstonecraft made enormous profits by means of land grants, convict labour, and exporting native cedar back to England. John Macarthur, after retiring from the New South Wales Corps, went on to start the wool industry in Australia. From the 1820s squatters increasingly established unauthorised cattle and sheep runs beyond the official limits of the settled colony. In 1836, a system of annual licences authorising grazing on Crown Land was introduced in an attempt to control the pastoral industry, but booming wool prices and the high cost of land in the settled areas encouraged further squatting. By 1844 wool accounted for half of the colony's exports and by 1850 most of the eastern third of New South Wales was controlled by fewer than 2,000 pastoralists.

Дін

Австралияда ежелден-ақ оның түпкілікті халқы Арманның тотемдік сенім жүйесінің ырымдары мен рәсімдерін орындаған. Алайда, христиан дінінің Австралияда тұрақты орнығуы 1788 жылы Сиднейге британдық тұтқындар кемелерінің бірінші флоты келген кезде басталды. Британдық колония болғандықтан, басым христиан діні Англия шіркеуі болды, бірақ Бірінші флотпен Австралияға келген тұтқындардың оннан бірі католик болды, ал олардың кем дегенде жартысы Ирландияда туған. Британ теңіз жауынгерлерінің шағын бөлігі де католик болды. Кейбір ирландтық тұтқындар Австралияға саяси қылмыстар жасағаны үшін немесе Ирландиядағы әлеуметтік көтеріліске қатысқаны үшін әкелінді, сондықтан алғашқы үш онжылдық бойы билік осы азғын дінге күдікпен қарады. Сондықтан 1788 жылы француз саяхатшысы Ла Перузаның экипажы Австралия топырағында алғашқы католик рәсімін өткізді – францискан монах әке Луи Ресевердің жерлеуін, ол Тынық мұхитын зерттеу миссиясы кезінде Ботани шығанағында кемеде қайтыс болды. Колонияның алғашқы кезеңдерінде Англия шіркеуінің дін қызметкерлері губернаторлармен тығыз байланыста жұмыс істеді. Бірінші флоттың англикандық капелланы Ричард Джонсонды губернатор Артур Филип колониядағы «қоғамдық моральды» жақсартуға міндеттеді, бірақ ол денсаулық сақтау және білім беру саласында да белсенді қатысты. Пастор Сэмюэл Марсден (1765–1838) сот өкілінің міндеттерін атқарды, сондықтан тұтқындар оны билікпен теңестірді. Ол жазалаудың қатыгездігі үшін «жазалайтын пастор» деп танылды. Католик тұтқындары Англия шіркеуінің қызметтеріне қатысуға мәжбүр болды, ал олардың балалары мен жетімдері протестанттық рухта тәрбиеленді. Алғашқы католик дін қызметкерлері – Джеймс Гарольд, Джеймс Диксон және Питер О’Нилл 1800 жылы тұтқын ретінде Австралияға келді, олар 1798 жылғы ирландтық көтеріліске «қатысқандары» үшін сотталған. Диксон шартты түрде босатылып, қасиетті миссаны өткізуге рұқсат алды. 1803 жылдың 15 мамырында, перделерден тігілген киімдермен және қалайыдан жасалған тостағанмен ол Жаңа Оңтүстік Уэльсте алғашқы католик миссасын өткізді. 1836 жылғы Шіркеу заңы арқылы Англия шіркеуі Жаңа Оңтүстік Уэльс колониясындағы заңдық артықшылықтарынан айырылды. Реформатор бас прокурор Джон Планкетт жасаған заң англикандықтар, католиктер және пресвитериандар үшін заңдық теңдік орнатты, кейіннен ол методистерге де таратылды. Кэролайн Чисолм екуменикалық жұмысты әйел иммигранттардың қиын жағдайын жеңілдету үшін атқарды. Сиднейдің алғашқы католик епископы Джон Беде Полдинг колонияға монахтар қауымын жіберуді сұрады, және 1838 жылы бес ирландиялық қайырымдылық қарындасы тұтқын әйелдерге рухани көмек көрсету және өздерінің мектептері мен ауруханаларын құруға дейін мектептер мен ауруханаларда жұмыс істеу үшін келді. Полдингтің өтініші бойынша 1843 жылы Сиднейге христиан бауырластары мектептерде көмек көрсету үшін келді. 1848 жылы Оңтүстік Австралиядағы Севенхиллде алғаш құрылған иезуиттер Оңтүстік Австралия, Виктория, Квинсленд және Солтүстік территорияда үйлер құрып, мектептер мен миссионерлік қызметтерін құрған алғашқы діни орден болды.

Since time immemorial in Australia, its indigenous people had performed the rites and rituals of the totemic belief system of The Dreaming. The permanent presence of Christianity in Australia however, came with the arrival of the First Fleet of British convict ships at Sydney in 1788. As a British colony, the predominant Christian denomination was the Church of England, but one tenth of all the convicts who came to Australia on the First Fleet were Catholic, and at least half of them were born in Ireland. A small proportion of British marines were also Catholic. Some of the Irish convicts had been transported to Australia for political crimes or social rebellion in Ireland, so the authorities were suspicious of the minority religion for the first three decades of settlement. It was therefore the crew of the French explorer La Pérouse who conducted the first Catholic ceremony on Australian soil in 1788—the burial of Father Louis Receveur, a Franciscan friar, who died while the ships were at anchor at Botany Bay, while on a mission to explore the Pacific. In early colonial times, Church of England clergy worked closely with the governors. Richard Johnson, Anglican chaplain to the First Fleet, was charged by the governor, Arthur Phillip, with improving "public morality" in the colony, but he was also heavily involved in health and education. The Reverend Samuel Marsden (1765–1838) had magisterial duties, and so was equated with the authorities by the convicts. He became known as the "flogging parson" for the severity of his punishments. Catholic convicts were compelled to attend Church of England services and their children and orphans were raised by the authorities as Protestant. The first Catholic priest colonists arrived in Australia as convicts in 1800—James Harold, James Dixon, and Peter O'Neill, who had been convicted for "complicity" in the Irish 1798 Rebellion. Dixon was conditionally emancipated and permitted to celebrate Mass. On 15 May 1803, in vestments made from curtains and with a chalice made of tin, he conducted the first Catholic Mass in New South Wales. The Church of England lost its legal privileges in the Colony of New South Wales by the Church Act of 1836. Drafted by the reformist attorney general John Plunkett, the Act established legal equality for Anglicans, Catholics and Presbyterians and was later extended to Methodists. Laywoman Caroline Chisolm did ecumenical work to alleviate the suffering of female migrants. Sydney's first Catholic Bishop, John Bede Polding requested a community of nuns be sent to the colony and five Irish Sisters of Charity arrived in 1838 to set about pastoral care of convict women and work in schools and hospitals before going on to found their own schools and hospitals. At Polding's request, the Christian Brothers arrived in Sydney in 1843 to assist in schools. Establishing themselves first at Sevenhill, in South Australia in 1848, the Jesuits were the first religious order of priests to enter and establish houses in South Australia, Victoria, Queensland and the Northern Territory, where they established schools and missions.

Білім

Бастапқыда білім беру негізінен үй жағдайында жүзеге асырылды. Алайда, губернатор Ричард Бурк басқарған колония әкімшілігі, білімнің саяси қатысу үшін өте маңызды екендігін қабылдады, бұл британдық либералдық идеологияға сәйкес келеді. Франсис Форбс 1830 жылы Сидней колледжін құрды. Британ премьер-министрі Веллингтон герцогінің ұсынысымен және король Уильям IV-тің демеуімен, Австралиядағы ең көне жекеменшік мектеп – Парраматадағы Король мектебі 1831 жылы колонияда грамматикалық мектептер желісін құру мақсатында ашылды. 1833 жылға қарай Австралия колонияларында он шамасында католик мектебі болды.

Мәдениет

Осы кезеңде музыкалық шығармалар жариялаған австралиялық композиторларға Фрэнсис Хартвелл Хенслоу, Фредерик Эллард, Чарльз Эдвард Хорсли, Исаак Натан, Стивен Хейл Марш (1805–1888) және Генри Марш (1824–1885) жатады. Кейбір австралиялық халық әндері осы кезеңге дейін жетеді. Осы кезеңде туған австралиялық әдебиеттің алғашқы туындыларының бірі – Уоткин Тенчтің, 1788 жылы келген Бірінші флоттағы морской пехотасының лейтенанты, Сиднейді қоныстандыру туралы есебі. 1819 жылы ақын, зерттеуші, журналист және саясаткер Уильям Уэнтворт австралиялықтардың алғашқы кітабын жариялады: «Жаңа Оңтүстік Уэльс колониясының және Ван Димен жеріндегі оның тәуелді қоныстарының статистикалық, тарихи және саяси сипаттамасы, осы колониялардың эмиграция үшін ұсынатын артықшылықтары және олардың көптеген жағынан АҚШ-тың иелігіндегі колониялардан басымдығы туралы». Онда ол Жаңа Оңтүстік Уэльс үшін сайланған ассамблеяны, сотқа қатысу құқығын және Австралияны қылмыскерлердің орнына еркін иммигранттармен қоныстандыруды жақтады. 1838 жылы Сиднейде Анна Мария Банннің «The Guardian: A Tale by an Australian» атты кітабы жарық көрді. Готикалық роман, ол Австралия материгінде басылған және әйел жазған алғашқы австралиялық роман. Австралия театрының еуропалық дәстүрлері де Бірінші флотпен бірге келді, алғашқы қойылым 1789 жылы сотталғандар тарапынан Джордж Фаркуардың «Рекрутинг офицері» болды. Хобарттағы Корольдік театр 1837 жылы ашылды және ол Австралиядағы ең көне театр болып табылады. Мельбурн Атенаеумі – Австралиядағы ең көне мемлекеттік мекемелердің бірі, ол 1839 жылы құрылды және кітапхана, өнер мектебі және би залы ретінде қызмет етті (кейіннен Австралияның алғашқы кинотеатры болып, 1906 жылы әлемдегі алғашқы көркем фильм – «Келли бандының тарихы» көрсетілді). Аделаидадағы Королева театры 1841 жылы Шекспирдің қойылымымен ашылды және бүгінде материктегі ең көне театр болып табылады.

Әдебиет пен кинодағы бейнелер

Маркус Кларктың 1874 жылғы «Табиғи өмірінің мерзімі үшін» романы және осы романның 1983 жылғы теледидарға бейімделуі. Элеонора Дарктың 1947 жылғы «Уақытсыз жер» трилогиясы, ол 1788 жылдан 1811 жылға дейінгі отарлау тарихын қамтиды. 1980-ші жылдардағы «Уақытсыз жер» теледрамасы осы трилогия негізінде түсірілген. Кейт Гренвиллдің 2005 жылғы «Сырлы өзен» романы, Австралияға ұрлық жасағаны үшін жер аударылған сотталған адам мен оның отбасы, сондай-ақ олардың аборигендермен қақтығыстары туралы.