Кіріспе

химиядағы синерез Синерез (сонымен қатар "синарезис" немесе "синарезис") - химияда сұйықтықты гельден алу немесе шығару, мысалы, қан ұюынан сарысудың ағып кетуі. Синерездің тағы бір мысалы - йогурттың бетіндегі сарысудың жиналуы. Синерез сондай-ақ, температураның өзгеруімен, шипаланған полимердегі сұйытқыштың мөлшері ерігіштіктің шегінен асып кеткен кезде байқалуы мүмкін. Бұған үйдегі мысал - температура көтерілгенде құрғақ желатиннен судың интуитивті түрде шығарылуы. Синерез диатомиялық кеміршектердің фрустуласын құрайтын аморфты кремний қышқылының пайда болу механизмі ретінде де ұсынылды.

Мысалдар

Сүтті өңдеу кезінде, мысалы, ірімшік жасау кезінде, синерез - гидрофильді макропептидтердің кенеттен жойылуынан пайда болатын қамырды қалыптастыру, бұл молекулааралық күштердің тепе-теңдігін тудырады. Гидрофобтық орындар арасындағы байланыстар пайда бола бастайды және кальций байланыстары арқылы күшейтіледі, олар мицелледегі су молекулалары құрылымынан кете бастаған кезде пайда болады. Бұл процесс әдетте коагуляция және синерез кезеңі деп аталады. К-казеин молекуласындағы 105 және 106-тұтынушылар арасындағы байланыстың бөлінуі көбінесе шертілу әрекеті бірінші фазасы деп аталады, ал коагуляция және синерез фазасы екінші фаза деп аталады. Пісіру кезінде синерез - бұл ақуыз молекулалары ішіндегі ылғалдың кенеттен босауы, әдетте, шамадан тыс жылудан пайда болады, бұл қорғану қабығын қаттылатады. Ыстықтан кейін ішіндегі ылғал кеңейеді. Қатты ақуыз қабығы жарылып, ылғалды шығарады. Бұл процесс шырынды сирек стейкті жақсы пісірілген кезде құрғақ стейкке айналдырады. Ол құрғақ белоктан жасалған қамырды босатылған ылғалмен жүзіп, құрғақ жұмыртқаның жылағанын тудырады. Ол сондай-ақ голландық сияқты эмульсияланған соустардың "жарылуына" ("бөлінуіне") себеп болады. Сонымен қатар, ол флан немесе крем-бруле сияқты пісірілген крем тағамдарының ішінде сұр ылғал қалталарын жасайды. Стоматологияда синерез - бұл судың немесе басқа сұйық молекулалардың тіс ізін алғаннан кейін тіс ізін алу материалдарынан (мысалы, альгинат) шығарылуы. Осы процеске байланысты, бедер сәл кеміп, сондықтан оның өлшемі дұрыс емес. Осы себепті көптеген тіс импрессиясы компаниялары импрессиядағы тістер мен заттардың өлшемдерін бұрмалауды болдырмау үшін тіс құюды мүмкіндігінше тезірек құюды ұсынады. Агарозадан түзілген гельдер синерезге бейім, ал синерез дәрежесі гельдегі агарозаның концентрациясына кері пропорционал. Синерездің қарама-қарсы процесі - имбибиция, яғни материалдың қоршаған ортадан су молекулаларын сіңіру процесі. Алжинат - бұл имбибицияның үлгісі, өйткені ол суға сіңген кезде суды сіңіреді.