Кіріспе

Британдық жарыс жүргізушісі, сэр Генри Ральф Стэнли Биркин, 3-ші баронет (26 шілде 1896 – 22 маусым 1933), Тим Биркин ретінде танымал, 1920-ші жылдардың "Бентли Бойз" тобының мүшесі болған британдық жарыс жүргізушісі.

Түп-басқасы және отбасы

Біркин 1896 жылы Нотингемдегі бай отбасында дүниеге келді. Ол сэр Томас Стэнли Биркиннің, 2-ші баронеттің және Хон Маргарет Диана Хоуптун Четуиндтің ұлы. Бала кезінде Генри Биркин сол кезде өте танымал болған Джулиус Стаффорд Бейкердің жасаған балалар комиксінің кейіпкері Тайгер Тимнің құрметіне "Тим" деген лақап ат алды. Бұл лақап атты ол өмірінің соңына дейін сақтап қалды. Біркин 1921 жылдың 12 шілдесінде сэр Томас Пол Латемнің қызы Одри Клара Лилиан Латемге, 1-ші баронет және Флоренс Клара Уоллиге үйленді; олар 1928 жылы ажырасты. Олардың Одримен екі қызы болды – Памела мен Сара. Ұлы қызы Памела (1983 жылы қайтыс болды) екі Бекстон туысына тікелей үйленді, ал оның екінші күйеуі Альса бароны, өмірлік барон Бекстон, KCVO, MC болды. Оның жеті баласы болды, соның ішінде табиғат туралы фильмдер түсіретін Синди Бакстон да бар. Кіші қызы Сара (1976 жылы қайтыс болды) екі рет үйленді және бірінші күйеуінен екі ұлы болды. 1933 жылы ұлдары болмағандықтан қайтыс болғаннан кейін, оның орнына әкесінің ағасы, Сэр Александр Расселл Биркин, 4-ші баронет (1942 жылы қайтыс болды) мұрагерлікке ие болды. Оның інісі Арчи Биркин 1927 жылғы Мэн аралының мотоцикл жарысына дайындалу кезінде қаза тапты.

Әскери мансап

Біркин Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік әуе корпусына қосылды және 108-ші (Норфолк және Саффолк) далалық бригадасында лейтенант шеніне жетті. Ол Палестинада қызмет етіп, өмірінің соңына дейін мазалайтын безгекке шалдықты.

Жарыс мансабы

1921 жылы Биркин автожарыстарға бұрылып, Бруклендсте бірнеше жарысқа қатысты. Бірақ, бизнес және отбасылық мәселелер оны 1927 жылға дейін жарыс жолынан кетуге мәжбүр етті, ол алты сағаттық жарысқа үш литрлік Bentley-мен қатысты. 1928 жылы ол 4½ литрлік машина сатып алып, жақсы нәтижелерге жеткен соң, отбасының қарсылығына қарамастан, автожарыстарға қайта оралуға шешім қабылдады. Көп ұзамай, мойнына көк және ақ нүктелі жібек шарф байлап, жарыс трассасында жұмыс тобымен ("Bentley Boys") бірге жүретін Биркин таныс бейнеге айналды. 1928 жылы Биркин Ле-Ман жарысына қайта қатысып, бірақ дөңгелегі істен шығып, артқа шегінуге мәжбүр болды, нәтижесінде Жан Шассаньемен бірге бесінші орынды иеленді. Шассанье тастап кетілген, зақымдалған машинаны ерлікпен құтқарып, көрермендердің жүрегін жеңіп алды; Шассанье осы ерекше ерлігі үшін W. O. Bentley-ден сыйлық алды. Келесі жылы Биркин "Speed Six" машинасымен Вулф Барнатоның серігі ретінде жарысып, жеңіске жетті. Егер Bentley қуаттырақ машина қаласа, үлкен модельді жасайтын, ал Speed Six үлкен машина болатын. Этторе Бугатти бірде Bentley-ді "дүниедегі ең жылдам жүк машинасы" ("Le camion plus vite du monde") деп атаған. Бірақ 1928 жылы Биркин болашақтың 4½ литрлік Bentley-ге суперкомпрессор орнату арқылы жеңіл модельден көбірек қуат алуда деп түсінді. Bentley Motors суперкомпрессорлы модель жасаудан бас тартқанда, Биркин оны өзі жасауға бел буды. Клив Галлоп пен суперкомпрессор маманы Амхерст Виллиерстің техникалық көмегімен және Дороти Пейджеттің қаржылық қолдауымен (өзінің ақшасы біткен соң), Биркин машинаны Гертфордширдегі Уэлвин Гарден Ситиде орнатылған инженерлік шеберханасында қайта жасады. Радиатордың алдына орнатылған үлкен Roots типті суперкомпрессор ("үфкіш"), тікелей коленвалдан қуат алды, бұл машинаға ерекше көрініс берді. 242 ат күші бар "үфкіш Bentley" дүниеге келді. Алғашқы машина, Бруклендстегі жарыс машинасы Bentley Blower No.1, 1929 жылдың 29 маусымында Бруклендте өткен алты сағаттық жарыста алғаш рет пайда болды. Алайда, машинаның сенімділігі төмен екені анықталды. W. O. Bentley өзі соққылы Bentley-ді қабылдаған емес. Дегенмен, Вулф Барнатоның қолдауымен Биркин "W. O."-ны модельдің Ле-Ман 24 сағаттық жарысына қатысуы үшін қажетті 50 суперкомпрессорлы машина жасауға көндірді. Bentley Motors компаниясы жасаған осы сериялық машиналарға қоса, Биркин төрт қайта жасалған "прототиптен" (Ле-Ман және Blower No.1 үшін үш машина) тұратын жарыс командасын құрастырды және қосалқы бөлшектерден бесінші машинаны жинады. Биркиннің соққылы Bentley-лері 1929 жылы Ле-Манға кеш келді және 1930 жылы старт сызығына тек екі машина жетті. Дэдли Бенджафилд пен Биркиннің жекеменшік соққылы Bentley-лері мен Рудольф Караччоланың Mercedes SSK арасындағы қаһармандық бәсекеден кейін үшеуі де жарыстан шықты, жеңіс Барнато мен Глен Кидстонның Bentley Speed Six командасына бұйырды. Биркиннің батылдығы мен қорқынышсыз жүргізуі, әсіресе, Караччоланы бағынуға итермелеуі, Vintage Racing дәуірінің нағыз рухын бейнелейді деп есептеледі. 1925 жылы Францияның оңтүстігіндегі Сен-Годенс қаласындағы туристік кеңеспен жұмыс істейтін белсенді автоспорт әуесқойлығы Эжен Аземар Automobile Club du Midi-ді аймақта Гран-при жарысын ұйымдастыруға көндірді. Бұл үлкен жетістік болды, ал Сен-Годенс трассасы кейіннен 1928 жылғы Франция Гран-приін қабылдау құрметіне ие болды. Егер оларға қол жеткізе алса, біз де қол жеткізе аламыз, - деп ойлады жақын маңдағы Пау қаласындағы қалалық кеңес және француз Гран-приін өз қаласына әкелуге тырысуды шешті. Пауда кейбір Гран-при дәстүрлері болды, өйткені қала 1901 жылы Гран-при деп аталатын алғашқы жарысты ұйымдастыру құрметіне ие болды. 1930 жылғы Гран-при үшін қала сыртындағы үшбұрышты, Ле-Ман типті трасса таңдалды. Моралас трассасы деп аталатын бұл трассаны Бомонт саябағындағы танымал көше трассасымен шатастыруға болмайды. Француздар жарысты Халықаралық Формула бойынша өткізуге үміттенген, бірақ жауап нашар болғандықтан, бұл іс-шара кейінге қалдырылды және оның орнына Формула Либреге ауыстырылды. Жаңа күн итальяндық командалардың қатыса алмауын білдірді, бұл негізінен француз ішкі ісі болды, онда он алты Bugatti, екі Peugeot және жиырма бес стартпен Delage болды. Bugatti-дің үздік жүргізушілері арасында Луи Широн, Марсель Леху, граф Станислав Чайковский, Жан-Пьер Вимиль, Филип Этанцелин және Уильям Гровер Уильямс болды. Жарысқа қатысушылардың арасында ерекшелік Биркиннің соққылы Bentley тур машинасы болды, жарысқа дайындалып, фаралары мен қанаттары алынып тасталған. Жарыс қашықтығы 15,8 км трассаның жиырма бес айналымын құрады, барлығы 396 км. Гай Бурья ерте бастады, соңынан Уильямс, Занелли, Чайковский және Этанцелин, ал Биркин алтыншы орында, Bugatti жүргізушілерінен кейін болды. Уильямс жұмыс істейтін Bugatti-де келесі көшбасшы болды. Чайковский артқа шегіп, Бурья екінші жұмыс істейтін Bugatti-де пит-стоп жасады, машинаны Широнға берді. Содан кейін Уильямс та жаңа дөңгелек үшін тоқтау жасады. Бұл Этанцелинге алға жылдамдауға мүмкіндік берді, одан кейін Биркин, трассаның ұзын тік жолдары суперкомпрессорлы Bentley-ге өте қолайлы болды. Бір бөлігінен кейін Широн жетекке шықты, соңынан Этанцелин, Уильямс және Биркин. Биркиннің төртінші орыны Уильямс қозғалтқышында ақау болғандықтан үшінші орынға көтерілді, бірақ содан кейін ерте тоқтаған Занелли жылдам жылдамдықпен өтіп, Биркинды төртінші орынға түсірді. Он айналымда "Сабипа" апатқа ұшырап, Bugatti-ден шығып кетті, Биркин жарақат алған жүргізушіден шамалы ғана қашып үлгерді. Он бір айналымнан кейін Широн май қысымымен мәселелерге тап болды және Этанцелин жетекке шықты. Широн да Занелли мен Биркиннен озылып кетті. Bentley жүргізушісі Bugatti-ге жол беруге шақыру үшін горнын пайдаланды, бұл Гран-при жарысындағы ерекше оқиға! Жеті айналым қалғанда Занелли тағы да пит-стоп жасады және Биркин екінші орынға көтерілді. Этанцелин 2,5 минуттық үстемдікпен Bugatti-сін жеңіске жеткізу үшін сақтап тұрғанда, Занелли басып қалды және Биркинды қуып жете бастады. Финалдағы аралық он төрт секундты құрады, бірақ бұл британдық Bentley жүргізушісіне Гран-при тарихында өзінің орнын табу жеткілікті болды.

Өлім

Біркиннің өмірі 1930 жылдың соңында күрт өзгерді. Bentley Motors жарыстан шығып, келесі жылы жабылды. (Rolls Royce сатып алғанымен, бұл марка бірнеше жыл бойы қайта пайда болмады.) Дороти Пейджет 1930 жылдың қазан айында Біркиннің жол командасын қолдауын тоқтатты. Дегенмен, ол Біркиннің қызыл түсті бір орындық трассалық көлігін, түпнұсқа Blower No.1-ді қолдауын жалғастырды. Автомобиль (Brooklands Battleship деп аталды) 1929 жылғы 500 мильдік жарыста өртенген жеңіл конструкциялы екі орындық корпусының орнына Рейд Райлтонмен бір корпустық жаңа корпусқа ие болды, себебі эгзостың жарығынан өрт шыққан болатын. Біркин Майк Купермен серіктестікке келісіп, жоғары өнімділіктегі автомобильдерді күйін келтірумен айналысатын бизнес құру арқылы мотор шеберханасын сақтап қалды. Сонымен қатар, зауытта "электрлік модель Бруклендс" – бір рельсте жүретін моторлы көліктері бар, күрделі миниатюралық жарыс трассасы ойыны өндірілді. Біркиннің Купермен серіктестігі 1932 жылы аяқталды және зауыт жабылды. Біркин бұл қиындықтарға қарамастан жарыстарға қатысуын жалғастырды. 1931 жылы ол Эрл Хоумен бірге Alfa Romeo көлігінде Ле-Манды жеңіп алды, тіпті Муссолиниден "Италия үшін жеңіс" деп құттықтау телеграммасын алды. 1932 жылдың 24 наурызында ол Brooklands Battleship көлігімен Бруклендс сыртқы айналымының рекордын 137,96 миль/сағатқа дейін көтерді, бұл рекорд 24 литрлік Napier Railton көлігін басқарған Джон Кобб оны екі жылдан кейін жаңартарша дейін сақталды. 1933 жылдың 7 мамырында ол Триполи Гран-присіне әріптес жүргізуші Бернард Рубинге тиесілі жаңа 3 литрлік Maserati 8C көлігімен қатысып, үшінші орынды иеленді. Одан кейін не болғаны туралы әртүрлі пікірлер бар. Дәстүрлі көзқарас бойынша, жара септикке айналды, ал басқалары Біркин малярияға шалдыққан деседі. Бұл екеуінің бірігіп әсер етуі салдарынан Біркин 1933 жылдың 22 маусымында Лондондағы Countess Carnavon медбикелер үйінде отыз алты жасында қайтыс болды. Ол Норфолк қаласындағы Блейкенидегі Сент-Николас шіркеуінің зиратына жерленді.

Ескерткіш

Біркиннің өмірі 1995 жылы "Фулл Троттл" теледрамасында комедия актері Роуэн Аткинсон орындаған Біркин рөлі арқылы бейнеленді. 2000 жылы "Бентли Арнаж" машинасының соңғы 54 данасы "Биркин Арнаж" деп аталған лимиттік серияда шығарылды. Немецтік MTM тюнинг фирмасы кейінірек "Биркин Edition" деп аталатын, 641 а.к. қуатты "Бентли Континентал GT" машинасының тюнингтелген нұсқасын жасады. Біркин үйі, Виктория стиліндегі Дорчестер қаласының Стинсфорд ауылындағы қонақ үй, Біркиннің құрметіне аталған. Суретші Теренс Кунео "Бруклендс рухы" атты суретін таныстырды, ол Тим Биркиннің Джон Коббпен үш айналымға жарысқа түсу үшін жасаған тікелей бәс тілгенін көрсетеді. Кобб бұрынғы жер үсті жылдамдық рекордын ұстаған он жарым литрлік Delage машинасымен, ал Биркин төрт жарым литрлік суперчарджерлі "Бентли" машинасымен, "Бруклендс кемесімен" жүргізді. "Бентлидің" жоғары жылдамдығы Биркинге қашықтықта артықшылық берді, суретте Биркин жоғары бөгеттің сыртқы жағынан Коббты озумен көрсетілген. Нақты жарыс 1932 жылғы тамыз айындағы демалыс күнінде өтті, Биркин үшінші айналымнан кейін 137 миль/сағат жылдамдықпен 25 метр айырмамен жеңіске жетті.

Ле-Манның толық 24 сағаттық жарысының нәтижелері

Жыл Командасы Пилоттар Автомобиль Сыныбы Айналымдар 1928 Bentley Motors Ltd Жан Шассан Bentley 4½ Литр 5.0135 5-орын 5-орын 1929 Bentley Motors Ltd Вулф Барнато Bentley Speed Six 8.0174 1-орын 1-орын 1930 Құрметті Дороти Пэджет Жан Чассан Bentley 4½ Литрлік 'Блоер' 3.0138 Сарысу (Мотор) 1931 Эрл Хоу (жеке қатысушы) Фрэнсис Курзон, Эрл Хоу Alfa Romeo 8C 2300 LM 3.0184 1-орын 1-орын 1932 Эрл Хоу (жеке қатысушы) Фрэнсис Курзон, Эрл Хоу Alfa Romeo 8C 2300 LM 5.0 **110 Сарысу (Мотор)
Ескерту **: турбонаддувқа балама сынып, қозғалтқыштың көлеміне x1.33 модификаторы қолданылады.