Кіріспе

Американдық жарыс жүргізушісі (1937–2023)

Крейг Бридлав (23 наурыз 1937 – 4 сәуір 2023) – американдық кәсіби жарыс жүргізушісі және жер бетіндегі жылдамдық бойынша бес мәрте әлем рекордшысы. Ол тарихта алғаш рет бірнеше турбореактивті көліктерде, барлығы «Америка Рухы» деп аталған, рекордтық жылдамдыққа жеткен адам. Бридлав 1965 жылдың 2 қарашасында FIA ережелерін ескермей (төрт доңғалақты және кемінде екі жетекші доңғалақты талап ететін), үш доңғалақты көлікте (freewheeling tricycle) алғашқы әрекетін жасады. FIA рекордтар кітабына екі рет орташа жылдамдықпен енді. 1968 жылы Крейг Бридлав және әріптестерінің президенті Линн Гаррисон Юта штатының губернаторы Кальвин Рамптонмен келісімге келді, ол үстін жеңілдетуші автомобиль құрастыру үшін ангарды ұсынды. «Learjet» танымал Bill Lear және оның досы Art Linkletter қолдау көрсетуге уәде берді. «Playboy» журналы автомобильді қара түске бояп, рульде ақ қоян бейнесін салуды жоспарлады. TRW Айға қондыру зымыран қозғалтқышын жеткізді. Қоғамдық қызығушылықтың өзгеруіне байланысты жоба біраз уақытқа тоқтап қалды. Олар сондай-ақ, қайтыс болған Дональд Кэмпбеллдің дөңгелекті «Bluebird CN7» рекордтық машинасының пайдалану құқығын алу үшін келіссөздер жүргізді. Әлемдік рекордтардан ұзақ үзілістен кейін және жылжымайтын мүлік агенті ретінде танымал болғаннан кейін, Бридлав 1992 жылы жаңа «Spirit» жобасын бастады, ол ақырында «Spirit of America Formula Shell LSRV» деп аталды. Көліктің ұзындығы 13.67 метр, ені 2.54 метр, биіктігі 1.78 метр, салмағы – алюминий қаптамасы бар болат кеңістіктік рамада құрастырылған. Қозғалтқышы екінші «Spirit» көлігіндегідей J79, бірақ ол қорғасынсыз бензинмен жұмыс істеу үшін өзгертілген және 100.75 кН (22,650 фунт) максималды итермелі күшке ие. 1996 жылдың 28 қазанында Невада штатындағы Black Rock Desert-тегі көліктің екінші сынақ жүрісі апатқа ұшырады. 1997 жылы көлік қозғалтқышының ауыр зақымдануына байланысты сынақтар тоқтатылды. Британдық «ThrustSSC» командасынан басымдық алғаннан кейін, қайта жабдықталған «Spirit» көлігі Бридлавтың күтілгенінен нашар нәтиже көрсетті, бірақ оның жылдамдығын арттыруға мүмкіндік болмады. Бридлав көліктің 1,228 км/сағ (763 миль/сағ) жылдамдыққа жете алатынына сенді, бірақ оны сынау мүмкін болмады. 2006 жылдың соңында Бридлав көлікті Стив Фоссетке сатты, ол 2007 жылы жер бетіндегі жылдамдық рекордын жаңаруды жоспарлады. 2007 жылы Фоссет ұшақ апатында қаза тапты, содан кейін көлік қайта сатылымға шығарылды. Бридлавтың «Sonic Arrow» деп аталған көлігі 2007 жылдың 15 қазанында Black Rock Desert-те фотосессия үшін көрсетілді. Қазіргі таңдағыда бұл көлік Wings Over the Rockies Air and Space Museum мұражайында тұрақты түрде қойылған.

АМК үшін төзімділік және жылдамдық рекорды

Бридлав 1968 жылы American Motors Corporation (AMC) компаниясының штатқа алынды. Оның міндеті автокөлік өндірушінің пони-автомобильдері мен жоғары өнімділік машиналарын – Javelin және AMX модельдерін жылдамдық және төзімділік рекордтарына дайындау болды. 1968 жылдың қаңтарында, AMX моделінің ресми тұсаукесерінен бір ай бұрын, Бридлав, оның әйелі Ли және Рон Дайкс, кез келген қозғалтқыш көлеміне ие автомобильдер үшін Америка Құрама Штаттары Автомобиль Клубының (USAC) және Халықаралық Автомобиль Федерациясының (FIA) куәландығымен он төрт жылдамдық және 106 ұлттық және халықаралық жылдамдық және төзімділік рекордтарын жаңартты. Бұзылған рекордтардың ішінде стандартты AMC V8 қозғалтқышымен (304 куб дюймге дейін) және 4 жылдамдықты механикалық беріліс қорабымен жабдықталған C класындағы AMX (No. 2 Ли Бридлав машинасы) Крейг пен оның әйелі Ли орнатқан 24 сағаттық орташа көрсеткіш кірді. Сондай-ақ, 3 жылдамдықты автоматты беріліс қорабы және опциялық "AMX" V8 (397 куб дюйм) қозғалтқышы бар "Б" класындағы AMX (No. 1 Craig Breedlove машинасы) үшін жаңа рекордтар тіркелді, оның ішінде ұшумен басталатын 75 миль (121 км) қашықтықтағы рекорд және тұғырдан старт алып жүрілген 100 миль (161 км) қашықтықтағы рекорд бар еді. 1968 жылдың ақпанында Чикаго автосалонында көрсетілгеннен кейін Бридлав AMX-ты Бонневиллге алып барды. Ол USAC санкциялаған рекордты, сондай-ақ ресми емес рекордты орнатты. Жыл соңында American Motors C/Production класында AMC V8 қозғалтқыштарымен жабдықталған үш Javelin-ді Бонневиллдегі жарысқа қатыстырды. Жарыс класының ережелері аэродинамикалық өзгерістерге шектеу қояды, бірақ қауіпсіздік үшін өзгерістер енгізуді және қозғалтқышты модификациялауға рұқсат береді. Автомобильдерге екі Holley карбюраторы бар Edelbrock "STR 11" кросс-рам сорғылары, Oldsmobile қозғалтқыштарымен танымал болған қозғалтқыш жасаушы Джо Монделло модификациялаған арнайы цилиндр бас жапқыштары, "Doug's" түтін коллекторлары және "Crower" кәмшафттары кірді.

Сыйлықтар мен мұра

1993 жылы Бридлав Американың Моторспорт даңқына, ал 2000 жылы Халықаралық Моторспорт даңқына енгізілді. 2009 жылы ол Автомобиль даңқына енгізілді. The Beach Boys тобының "Америка рухы" әні 1963 жылы Бридлавтың орнатып, рекордтық көрсеткен жер үсті жылдамдығынан шабыттанды.