Кіріспе

19451946 уақытша үкімет Корея Халық Республикасы (ҚХР) - Екінші дүниежүзілік соғыс соңында Жапон империясы берілген кезде құрылған қысқа мерзімді уақытша үкімет. Ол 1945 жылы 6 қыркүйекте жарияланды, өйткені Корея екі басқыншылық аймаққа бөлінді, солтүстігін Кеңес Одағы, оңтүстігін АҚШ басып алды. Халық комитеттерінің желісіне негізделген ол түбегейлі әлеуметтік өзгерістер бағдарламасын ұсынды. Оңтүстік Кореяда АҚШ әскери үкіметі 1945 жылы 12 желтоқсанда ҚХР-ды заңсыз деп жариялады. Солтүстік Кореяда Кеңес өкіметі КХР-ды Ким Ир Сен сияқты кеңесшіл корей коммунистерін билік басына отырғызып, жаңадан құрылған Корея Халық Демократиялық Республикасының (Солтүстік Корея) саяси құрылымына енгізді.

Қатысу

ҚХР-ның маңызы зор, өйткені ол жергілікті автономияны халық комитеттері түрінде жүзеге асыратын алғашқы кореялық саяси ұйым. Тамыз айының соңына қарай бүкіл ел бойынша 140-тан астам комитет құрылды. Кейіннен Сингман Ри КНДР-дің басшысы ретінде ұсынылды, Ким Ку және Ким Кю Сик де министрлік құрамына шақырылды, бірақ олардың барлығы бас тартты. Ұлттық дайындық комитетінің ұйымдастыру жұмысы Солтүстік Кореяда да жүргізілді. Солтүстік Корея аймағының басшысы Пхеньянның тумасы Чо Мансик болды, ол Жапон отарлау кезеңінде 'әсіретті емес, бірақ келісімсіз жолды таңдады'. Корея түбегінің оңтүстігінде және солтүстігінде әр түрлі аймақтық жағдайларда Лю Уон Хён және Чо Ман Сик бір мезгілде іргетастық жобаны бастады.

Бағдарлама

ҚХР бағдарламасы 14 қыркүйекте жиырма жеті тармақты бағдарламасында ұсынылған. Бағдарламаға мыналар кірді: "жапондықтар мен олардың серіктестерінің жерлерін өтемақысыз тәркілеу; сол жерлерді шаруаларға тегін бөлу; қайта бөлінбеген жерлерге жалға беруді шектеу; тау-кен, көлік, банк және байланыс сияқты ірі өнеркәсіптерді мемлекет иелігіне беру; шағын және орта компанияларды мемлекеттік қадағалау; сөз, баспасөз, жиналыс және сенім бостандығы сияқты негізгі адам құқықтары мен бостандықтарына кепілдік беру; он сегіз жастан асқан ересектерге жалпы сайлау құқығы; әйелдер үшін теңдік; еңбек заңдарын реформалау, соның ішінде сегіз сағаттық жұмыс күні, ең төменгі жалақы және балаларды еңбекке тартуға тыйым салу; және "КСРО, АҚШ, Ұлыбритания және Қытаймен тығыз қарым-қатынас орнату және мемлекеттің ішкі істеріне араласатын кез келген шетелдік ықпалдарға оң қарсылық көрсету". Осыған сәйкес ҚХР-дың ұраны "Өзін-өзі қамтамасыз ететін және тәуелсіз мемлекет" (hangul=자주독립국가) болды.

Солтүстік коммунистердің билікті басып алуы

1945 жылы 24 тамызда Кеңес әскерлері Пхеньянға кіргенде, олар сонда құрылған жергілікті Халық комитетінің басында болды. Кеңес билігі бастапқыда Халық комитеттерін мойындап, олармен жұмыс істесе де, олар өздерінің саяси мүдделеріне жанашыр корейлерді, әсіресе корейлік коммунистерді билік орындарына орналастыруға күш салды. Кореяға кіргеннен кейін бірден Кеңес өкіметі халық комитеттерінің саяси орталығын кеңесшілдік бағыттағыларға ауыстырды және халық комитеттеріне бірқатар корей коммунистерін орналастырды, ақырында олар осы ұйымдарда көпшілікті құрады. Кейбір деректер бойынша, Чо Мансик Кеңес үкіметі Солтүстік Кореяны басқару үшін бірінші таңдаған адам болды. Жаңа режим жерді қайта бөлу, өнеркәсіпті ұлттандыру, еңбек заңдарын реформалау және әйелдерге теңдік беру сияқты халықтық саясатты енгізді.