Кіріспе

Амстердам қаласының көршілес ауданы, Нидерланды

Йордан – Нидерландының Амстердам қаласындағы көршілес аудан. Ол Амстердам Центр ауданының бір бөлігі болып табылады. Аймақ батысында Сингельграхт каналы және Фредерик Хендрикбурт ауданымен; шығысында Принсенграхт каналымен; солтүстігінде Брауверсграхт каналымен және оңтүстігінде Лейдсеграхт каналымен шектеседі. Бұрынғы Розengracht каналы (қазір толып қалған) – ауданның негізгі көлік артериясы. Бастапқыда жұмысшы табының ауданы болған Йордан қазір Нидерландыдағы ең қымбат, сәнді орындардың біріне айналды. Мұнда көптеген сурет галереялары, әсіресе заманауи өнер галереялары, сондай-ақ арнайы дүкендер мен мейрамханалар орналасқан. Noordermarkt, Westerstraat (Lapjesmarkt тоқыма базар) және Lindengracht сауда алаңдарында үнемі базарлар өткізіледі. Рембрандт өмірінің соңғы жылдарын Йорданда, Розengracht каналында өткізді. Ол Йорданның сыртында, Розengracht және Принсенграхт бұрышында орналасқан Вестеркерк шіркеуіне жерленді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Анна Франк жасырынған Анна Франк үйі Принсенграхт каналының шығыс жағында, ауданның сыртында орналасқан.

Атаудың шығу тегі

Атаудың шығу тегі туралы ең көп таралған теория, оның француз тіліндегі jardin (бақ дегенді білдіреді) сөзінен шыққандығын болжайды; шындығында, Йордан ауданындағы көптеген көшелер мен каналдар ағаштар мен гүлдердің аттарымен аталады. Тағы бір теорияға сәйкес, Prinsengracht каналы бұрын Йордан (Иордан өзенінің голланд тіліндегі атауы) деп аталған, ал Prinsengracht-тың ар жағындағы аудан осыған ұқсас салыстырылған.

Ғимараттар

Йорданда көптеген хофье (ішкі аулалар) бар, олардың көпшілігі қайта жаңартылған үйлермен және тыныш бақтармен. Бұл аулаларды бай адамдар қарт әйелдерге көмек ретінде салған. 1970 жылдарға дейін осы аулалардың көпшілігі, сияқты басқа да аудандармен бірге, өте жағдайы нашар болды. Содан бері көптеген аулалар қайта жаңартылып, қазірде негізінен суретшілер, студенттер және кейбір қарт адамдар тұрады. Жаз айларында кейбір аулалар жексенбі күндері «хофьеконцерттері» деп аталатын тегін концерттер үшін ашылады. Йордандағы көптеген үйлердің қасбетінде тастан жасалған тақташалар бар, онда тұрғындардың кәсібі немесе отбасының белгісі бейнеленген. Мысалы, қасапшы шошқа суретін, ал тігінші – қайшы суретін есігінің үстінде тасқа қашап қойған. Мұндай тақташалар алғаш рет 16 ғасырда пайда болды, сол кезде азаматтарға тар көшелерде қозғалысты қиындататын үлкен ағаш қақпалардың орнына осы тақташаларды пайдалануға бұйырылды.

Тарих

Жорданның құрылысы 1612 жылы басталды, ол кезде ол Het Nieuwe Werck (Жаңа жұмыс) деп аталды. Көшелер мен каналдар ескі суарналар мен жолдардың орнына салынған, осының салдарынан қаланың қалған бөлігімен салыстырғанда оның ерекше бағыты қалыптасқан. 19 ғасырда Жорданның алты каналы, оның ішінде Розенграхт та толып қалды. Бұл аудан дәстүрлі түрде солшылдардың бекінісі болды және қызықты тарихқа ие. 1835, 1886, 1917 және 1934 жылдары ауыр тәртіпсіздіктер болды. 1941 жылғы ақпандық ереуіл Ноордермаркт алаңында өткен жиналыстармен басталды. 20 ғасырда Жорданта жанды музыка өркендеді. Қазіргі танымал музыканттардың бірнешеуінің естелігіне Prinsengracht және Elandsgracht бұрышында ескерткіштер орнатылған. Әнші Вилли Альберти Вестеркерк шіркеуіне орнатылған ескерткіш тақтамен құрметтеледі. Ауданның музыкалық дәстүрін сақтайтын "Jordaanfestival" фестивалі жыл сайын өткізіледі. 1960 жылдардан бастап, ауданның көптеген жұмысшы табының тұрғындары қаладан шығып, негізінен Альмер және Пурмерендке көшіп кетті.