Кіріспе

Вилемстад – Кариб теңізінің оңтүстігінде орналасқан Кюрасао аралының астанасы және ең ірі қаласы, Нидерланд Корольдігінің құрамына кіретін мемлекет. 2010 жылы таратылғанға дейін ол Нидерланд Антиль аралдарының астанасы болды. Қаланың тарихи орталығы төрт ауданнан тұрады: Пунда және Отробанда, олар Синт-Анна шығанағымен бөлінген, бұл шығанақ Шоттегат деп аталатын үлкен табиғи портына алып келеді, сондай-ақ Шаарлоу және Питермаай Смал аудандары, олар кішірек Уаагит портының қарсы жағында орналасқан. Вилемстадта Америкадағы ең көне сақталған синагог – Кюрасао синагогы орналасқан. Қала орталығы, өзінің ерекше архитектурасымен және портына кіреберісімен бірге, ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген.

Тарих

Пунда 1634 жылы Голландияның Батыс Үндістан компаниясы аралды Испаниядан басып алған кезде құрылды. Пунданың бастапқы атауы голланд тілінде “de punt” болған. Қала қабырғалы қала ретінде салынды. Көп ұзамай ол Атлантикалық құл саудасының маңызды орталықтарының біріне айналып, халық санының тез өсуіне себеп болды. 1674 жылы Амстердам мен Бразилияның Ресифе қалаларынан келген сефард португалдық яһудилер Кюрасао синагогасын салған, олар саудагерлер болып қоныстанған. 17 ғасырдың соңында қала қабырғасының ішінде 200-ден астам үй болған. 1707 жылы Отробанда қаласы құрылды. Отробанда Виллемстадтың мәдени орталығына айналды. Оның атауы Papiamentu тіліндегі “otro banda” сөзінен шыққан, ол “қарсы жақ” дегенді білдіреді. Содан кейін Шарлоо қаласы пайда болды, бірақ Виллемстадтың дамуы жалғасты. 1818 жылы Виллемстадтың халқы 9 536 адамға жетті. 1861 жылдың 13 мамырында қала қабырғаларын бұзу және Виллемстад пен Питермаайды бөлетін кеңістікте тұрғын үйлер салу туралы шешім қабылданды. 1925 жылға қарай мұнай және фосфат өнеркәсібінің өркендеуі одан әрі дамуға түрткіс берді және жаңа аудандардың құрылуына әкелді. 1945 және 1955 жылдар аралығында Royal Dutch Shell компаниясы жаңа жұмысшыларды орналастыру үшін Джулианодорп және Эммастад аудандарын құрды. 1985 жылы 12 000 адамды жұмыспен қамтып келген мұнай өңдеу зауыты Shell компаниясы тарапынан жабылды. Кюрасао үкіметі зауытты 1,00 фунт стерлингке сатып алып, болашақтағы ластануға қатысты барлық талаптарды өз мойнына алуға шешім қабылдады. 1986 жылы ол Венесуэланың PDVSA компаниясына жалға берілді және шектеулі көлемде қайта ашылды. 2017 жылы PDVSA АҚШ үкіметінің санкцияларына ұшырады және зауытты басып алу әрекеттері жасалды. 1997 жылы Виллемстадтың орталығы және оның бұрынғы қала маңы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді. 21 ғасырда кең ауқымды қайта жаңарту бағдарламасы басталды.

Әуе қатынасы

Кюрасаоның ұлттық әуе компаниясы Jetair Caribbean өзінің бас кеңсесі Мадуро Плазада орналасқан.

Туризм

Туризм – маңызды индустрия және қалада бірнеше казино бар. Виллемстад қаласының орталық бөлігі голланд үлгілерінің ықпалымен салынған отарлық сәулет өнерінің алуан түрлі үлгілерін ұсынады. Сондай-ақ, қалада археологиялық зерттеулер дамыған. Қала Бая жағажайы сияқты бірнеше жағажайға да мекенжай болып табылады.

Өнеркәсіп

Венесуэланың мұнай кен орындарына жақын орналасқандығы, саяси тұрақтылығы және табиғи терең су портының болуы Виллемстадты маңызды теңіз порты мен мұнай өңдеу зауытының орнына айналдырды. Виллемстад порты Кариб теңізіндегі ең ірі мұнай тасымалдау порттарының бірі болып табылады. Бір кезде әлемдегі ең ірі мұнай өңдеу зауыты 1915 жылы Royal Dutch Shell компаниясымен салынды және оған тиесілі болды. Royal Dutch Shell мұнай өңдеу операциясын құрайтын төрт компания – өңдеу зауытының өзі, мұнай бункерлеу, буксирлік компания (KTK) және тазартылған өнімдерді жергілікті тарату (CurOli/Gas) 1985 жылы Кюрасао үкіметіне компанияның әрқайсысы үшін бір гильдерден, немесе барлығы 1 гильдерге сатылды және қазір Венесуэланың мемлекеттік мұнай компаниясы PDVSA-ға жалға берілген. Schlumberger, әлемдегі ең ірі мұнай кен орындарына қызмет көрсету компаниясы Виллемстадта тіркелген.

Қаржылық қызметтер

Кюрасаоның артықшылықты салық саясатының арқасында Виллемстадта көптеген қаржы мекемелері құрылған.

Білім

Кюрасао университеті – Кюрасаоның ұлттық университеті және Виллемстадта орналасқан. Авалон университетінің медицина мектебі де Виллемстадта орналасқан. Кариб теңізінің медициналық университеті де қала орталығына жақын Виллемстадта орналасқан.

Спорт

Мешірі Бейсбол лигасының ойыншылары Жаир Юрренс, Владимир Балентин, Юрикссон Профар, Андрю Джонс, Оззи Альбис, Кенли Янсен, Джонатан Шуп және Андрелтон Симмонс Виллемстад қаласынан шыққан. Белгілі теннисші Жан Жулиен Рожер Виллемстадта дүниеге келген. 1985 жылы Виллемстад Формула 3000 бойынша Кюрасао Гран-приін қабылдады. Жарысты даниялық автокөлік жүргізушісі Джон Нильсен жеңіп алды. Пабао Кіші Лигасы тоғыз рет Кіші Лигалар Әлемдік Сериясына қатысып, 2004 жылы жеңіске жетті. Олар 2005, 2019, 2022 және 2023 жылдары Халықаралық чемпион атанды. 2008 жылы тағы бір Пабао Кіші Лигасы командасы Жас Лигалар Әлемдік Сериясінде жеңіске жетті, Латын Америкасы аймағында жеңіске жеткеннен кейін Азия-Тынық мұхиты аймағы және Мексика аймағы чемпиондарын жеңіп, Халықаралық чемпион атанды, содан кейін АҚШ чемпионы (Батыс аймағы), Hilo American/National LL (Hilo, Гавайи) командасын 5–2 есебімен жеңді.

Әуежай

Виллемстад қаласының солтүстігінде орналасқан Кюрасао халықаралық әуежайы арқылы қызмет көрсетеді, және оны жыл сайын шамамен екі миллион жолаушы пайдаланады.

Көпірлер

Пунда мен Отробанданы Емма патшайымы атындағы ұзын понтондық көпір байланыстырады. Ол әлі де пайдаланылуда болса да, қазіргі күні көліктің көп бөлігі 1967 жылы салынған (1974 жылы қайта жаңартылған) Юлиана патшайымы көпірі арқылы жүреді, ол шығанақтың ішкі жағында биік көтеріліп тұрады. Жанында қазір істенбейтін Вильгельмина патшайымы атындағы аспалы көпір де орналасқан.

Климат

Виллемстадтың ыстық, жартылай құрғақ климаты (Кёппен климаттық жіктелімі: BSh) бар, жыл бойы өте ыстық температура мен жылы түндерге ие. Күн сәулесі жыл бойы мол. Жауын-шашын қазаннан желтоқсанға дейін ең көп болады, бірақ Ел-Ниньоның Оңтүстік осцилляциясының әсерінен жылдан жылға айтарлықтай өзгеріп тұрады. Жыл бойы температураның өзгеруі шамалы, температураның күрт өсуі немесе төмендеуі сирек кездеседі.