Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мәскеудегі тарихи орталық аймақ, Ресей. Мәскеу метро станциясы.
Historic core area in Moscow, Russia
Moscow Metro station
Китай-город, сонымен қатар 16 және 17 ғасырларда Ұлы Посад деп аталған, Ресейдегі Мәскеудің орталық бөлігіндегі мәдени және тарихи аймақ. Ол қазірге дейін толығымен бұзылған бекіністердің қалдықтарымен, тар көшелермен және тығыз салынған қалалық пейзажбен сипатталады. Қызыл алаң арқылы Кремльден бөлінген. Китай-город округ (район) құрамына кірмейді, себебі онда тұрғын сайлаушылар жоқ, демек, муниципалдық сайлаулар өткізілмейді. Аумақ Тверской ауданының құрамында болып, 2003 жылдан бері Орталық әкімшілік округінің билігі тікелей басқарып келеді.
Kitay gorod , also referred to as the Great Possad (Великий Посад) in the 16th and 17th centuries, is a cultural and historical area within the central part of Moscow in Russia, defined by the remnants of now almost entirely razed fortifications, narrow streets and very densely built cityscape. It is separated from the Kremlin by the Red Square. Kitay gorod does not constitute a district (raion), as there are no resident voters, thus, municipal elections are not possible. Rather, the territory has been part of Tverskoy District, and the Central Administrative Okrug authorities have managed the area directly since 2003.
Кеңес дәуіріндегі қирату
Китай-Городта 1920-1930 жылдары Кеңес үкіметі 10 капелланы, 18 приход шіркеуінің 7-сін, Никольск грек монастырының соборын және екі монастырь қоңырау мұнарасын бұзды. Ежелгі қабырғасы мен қорғаныс мұнараларымен бірге қиратылғаннан кейін, Китай-Город шекарасы мен сыртқы түрін жоғалтты. Ал 1930 жылдардың ортасында, басты көшелердің коммунистік революционерлер мен саясаткерлердің есімдерімен қайта аталғандығымен бірге, Китай-Городтың ежелгі топонимикасы да жойылды. Соғысқа дейінгі Китай-Городтың соңғы құрбаны – 1936 жылы бұзған Қазан шіркеуі, ол Никольская көшесі мен Қызыл алаңдың қиылысында тұрған. 1990 жылдан бастап көшелердің бұрынғы атаулары қайта жаңартылды, бірақ мәдени мұраның көп бөлігін қайта құру мүмкін емес.
All 10 chapels, 7 out of 18 parish churches, the Cathedral of the Nikolo Greek Monastery, and two monastery bell towers were demolished in Kitay gorod in the 1920s and 1930s by the Soviet government. After the destruction of the ancient wall with fortress towers, Kitay gorod lost its borders and outlines. And in the mid 30s, with the renaming of the main streets after communist revolutionaries and politicians, the ancient toponymy of Kitay gorod was also destroyed. The last pre war victim of Kitay gorod was the Kazan Cathedral, demolished in 1936, which stood on the corner of Nikolskaya Street and the Red Square. Starting from 1990, the original names of the streets were restored, but most of the cultural heritage cannot be rebuilt.
Этимология
Китай қаласының жанында, ежелгі Ресейдің Мәскеу ұлы княздығында. Ескі деректерге сәйкес, Ресейдің басқа этностарына қарағанда терісі күңгірт адамдар, Қытай теңізі аймағында тауар саудасымен айналысып, басқа халықтармен сауда жасаған. Кіта (көпше түрі – kity) – «өрім» немесе «өру арқылы жасалған зат» деген мағына беретін көне сөз. 17 ғасырға қатысты орыс дерегінде «У шапок янычары имели киты» («U shapok yanychary imeli kity») деп жазылған, яғни «Янышарлардың бас киімдерінен өрімдер ілінген». 1967 жылы жарық көрген «Ресейдің өрлеуі» атты кітабында Роберт Уоллес бұл терминнің мағынасы, топырақ немесе тас толтырылған тоқыма себеттерден құралған, жалпақ тілікті қорғаныс қабырғасын білдіруі мүмкін дейді. Осылайша, «Китай қаласы» – «Себет қаласы» дегенді білдіреді. «Китай» сөзі сонымен қатар, қаланың қабырғаларын салу үшін қолданылған ағаш қадаларды білдіретін ескі атау болуы мүмкін. «Город» – орыс тіліндегі «қала» деген сөз, ол ежелгі «горд» сөзінен шыққан. «Китай» (орыс тілінде: Китай) – Қытайдың қазіргі орыс тіліндегі атауы, және Қытайдың солтүстік-шығысындағы тарихи хитан халқымен туыс. «Китай» сөзі ағылшын тіліндегі «Cathay» сөзімен де туыс.
Beside Kitay gorod in Grand Duchy of Moscow in ancient Russia. Older sources said that people with darker skin than other ethnic groups of Russia sold goods and traded with other peoples in the area of the Kitay sea. Kita (pl. kity) is a somewhat obsolete word for "plait" or "an item made by braiding". A 17th century Russian source states "У шапок янычары имели киты" ("U shapok yanychary imeli kity"), meaning "The Janissaries had braids hanging from their caps". In his 1967 book Rise of Russia, author Robert Wallace asserts that the term might mean a rough hewn defensive bulwark made from woven wicker baskets filled with earth or rock – and thus Kitay gorod means "Basket city". Kitay could also be derived from an old word for the wooden stakes used in construction of the quarter's walls. Gorod is simply the Russian word for "city", derived from the ancient gord. Kitay (Russian: Китай) is also the modern Russian name for China, and cognates with the historic Khitan people of northeastern China. Kitay cognates with the English Cathay.
Қабырғалар
Қабырғалар 1536-1539 жылдары орысшаланған Петрок Малы есімімен танымал итальяндық сәулетші салған. Бастапқыда олар 13 мұнарадан және алты қақпадан тұрған. 1930 жылдары Кеңес үкіметі Сталиннің Мәскеуді кеңейту жоспары аясында барлық мұнараларды бұзды, сол кезден бастап қабырғаның аз ғана бөлігі сақталды. Қала әкімдігі Китай-Городты автокөліктер үшін жабуды жоспарлап отыр. 1995 жылдан бері қабырға жартылай қайта жаңартылды және жаңа мұнара салынды.
The walls were erected from 1536 to 1539 by an Italian architect known under the Russified name Petrok Maly and originally featured 13 towers and six gates. All of the towers were demolished in the 1930s by the Soviet regime as part of Stalin's grand reconstruction of Moscow, with only small portions of the wall surviving that period. City officials plan to close Kitay gorod to automobile traffic. Since 1995 the wall has been partially rebuilt, and a new tower has been added.
Квадраттар
Қызыл алаңнан басқа, бұл аудан Мәскеудің орталық алаңдарымен шектеседі, олардың ішінде "Театр алаңы" (аты болған Үлкен театрдың алдында орналасқандықтан осылай аталған), Лубянка алаңы (КГБ бас кеңсесінің алдында) және Славян алаңы бар.
Apart from the Red Square, the quarter is bordered by the chain of Central Squares of Moscow, notably "Theater Square" (named for its eponymous location in front of the Bolshoi Theatre), Lubyanka Square (in front of the KGB headquarters), and Slavyanskaya Square.
Сәулет
Кітай-город сауда аймағы ретінде дамыған, Мәскеудің іскерлік аймағы ретінде танымал болды. Оның үш негізгі көшесі – Варварка, Ильинка және Никольская – банктермен, дүкендермен және қоймалармен қатар орналасқан, мысалы, тарихи стильде салынған ГУМ сауда орталығы Қызыл алаңға қарай Кітай-городты шектеуге орналасқан. Ильинкадағы (1680–89) Николай шіркеуі, бұл жерде «Ұлы Крест» деп бейресми аталатын, Кітай-городтағы маңызды нысан болды, бірақ 1933 жылы Сталиннің бұйрығымен бұзылды. Бұл ауданда Косма мен Дамиан шіркеуі және Никитникидегі Трица шіркеуі де бар, қазіргі күні олар қалалық ғимараттардың арасында жатыр. Ол 1630 жылдары Мәскеу саудагері Григорий Никитниковтың жеріне салынған. Никольская көшесінде Мәскеудің алғашқы университеті – Славян-грек-латын академиясы орналасқан, ол қазіргі Зайконоспасский монастырінде (1660 жылдар) жайғасқан. Тағы бір монастырь соборы, Эпифаний монастырінің бас шіркеуі (1690 жылдар), Кітай-городтың ортасында, Богоявленский көшесінде орналасқан. 19 ғасырда Қызыл алаңға Жозеф Бовэнің жоғарғы сауда қатарларының неоклассикалық күмбезді құрылысы салынды. 1890 жылдары ол жаңа жоғарғы сауда қатарларымен (Александр Померанцев пен Владимир Шуховтың жобасымен) және осыған ұқсас орта сауда қатарларымен (Роман Клейннің жобасымен) ауыстырылды. Кітай-городтың қалған бөлігі кеңселер, қоймалар және қонақ үйлермен тығыз толтырылды, сондықтан жылжымайтын мүлік дамытушылары Павел Третьяков пен Александр Каминскийдің жобаларындағыдай ғимараттар емес, көшелер салуға мәжбүр болды. 1890 жылдары дамытушылар Кітай-городтың периметрінде үлкен жер учаскелерін біріктірді. Савва Мамонтов опера залының айналасында салынған азаматтық орталықты іске қосты, ол 1907 жылы «Метрополь» қонақ үйі ретінде аяқталды, бұл Михаил Врубель, Александр Головин және Николай Андреевтің туындыларын қамтитын Мәскеудегі ең ірі ерте модерн ғимараты. Шығыс бөлігі (Старая алаңы) Мәскеу саудагерлер қоғамымен қайта жаңартылды, соның ішінде модерн стиліндегі Боярский двор кеңселері (Фёдор Шехтельдің жобасымен) және неоклассикалық 4, Старая алаңы (Владимир Шервуд кіші, 1912–1914), большевиктер төңкерісінен кейін Коммунистік партияның Орталық Комитетіне орналастырылды. Қазіргі Ресей Конституциялық сотының кеңселері мен сағат мұнарасы Солтүстік сақтандыру қоғамымен қаржыландырылды (1910–1912 жж.) және Иван Рерберг, Мариан Перетьаткович және Вячеслав Олтаржевскийдің қатысуымен салынды.
Kitay gorod, developing as a trading area, was known as a business area of Moscow. Its three main streets—Varvarka, Ilyinka, and Nikolskaya—are lined with banks, shops, and storehouses like the historicistic shopping mall GUM which confines Kitay gorod towards Red Square. St. Nicholas Church on the Ilyinka (1680–89), informally known as the Great Cross, was a landmark in Kitay gorod but was destroyed in 1933 on Stalin's orders. This district also features the Church of Cosmas and Damian and the Trinity Church of Nikitniki, which today is nestled among city buildings. It was built in the 1630s on the land of Moscow merchant, Grigory Nikitnikov. Nikolskaya Street is the site of Moscow's first university, the Slavic Greek Latin Academy, housed in extant Zaikonospassky monastery (1660s). Another monastery cathedral, the main church of Epiphany Monastery (1690s), stands in the middle of Kitay gorod in the eponymous Bogoyavlensky Lane. In the 19th century, Red Square was lined by a neoclassical domed structure of Upper Trade Rows by Joseph Bove. In the 1890s it replaced with the new Upper Trading Rows (by Alexander Pomerantsev and Vladimir Shukhov) and the similar Middle Trading Rows (by Roman Klein). The rest of Kitay gorod was densely filled with offices, warehouses and hotels, to the point where real estate developers had to build streets, not buildings—like the Tretyakovsky Proyezd project by Pavel Tretyakov and Alexander Kaminsky. Also in the 1890s, developers consolidated large land lots on the perimeter of Kitay gorod. Savva Mamontov launched a civic center, built around an opera hall, which was completed as the Metropol Hotel in 1907, the largest early Art Nouveau building in Moscow, containing artwork by Mikhail Vrubel, Alexander Golovin and Nikolai Andreev. The eastern segment (Staraya Square) was rebuilt by the Moscow Merchant Society, with the late Art Nouveau Boyarsky Dvor offices (by Fyodor Schechtel) and the neoclassical 4, Staraya Square (by Vladimir Sherwood, Jr., 1912–1914) which housed the Central Committee of the Communist Party after the Bolshevik Revolution. The present day offices and clock tower of Constitutional Court of Russia were financed by the Northern Insurance Society (1910–1912) and built by Ivan Rerberg, Marian Peretiatkovich and Vyacheslav Oltarzhevsky.
Зарядье
Китай-городтың төрттен бір бөлігі, Мәскеу өзеніне жақын орналасқан және Зарядье деп белгілі болған аймақ, Совет үкіметі тарапынан үш кезеңде (1930-шы жылдар, 1940-шы жылдардың соңы, 1960-шы жылдар) бұзылды. Тек Иосиф Сталин "тарихи ескерткіш" деп санаған ғимараттар ғана сақталды. Олардың ішінде Белгі соборы (1679–84), Барлық Әулиелер шіркеуі (1680-ші жылдар), Псков төбесіндегі Георгий шіркеуі (1657), Максим шіркеуі (1698), Бұрыштағы Анна шіркеуі (1510-шы жылдар), Варвара шіркеуі (1796–1804), Ескі Англия елшілігі (1550-ші жылдар) және 16 ғасырдағы Романов боярларының резиденциясы бар. Ауданның негізгі құрылысы – "Россия" қонақ үйі (1967 жылы салынған) 2007 жылы жаңа Зарядье паркі үшін бұзылды, ол 2017 жылы ашылды.
A whole quarter of Kitay gorod adjacent to the Moskva River and known as Zaryadye was demolished in three rounds (1930s, late 1940s, 1960s) by the Soviet regime, sparing only those structures that were deemed "historic monuments" by Joseph Stalin. These include the Cathedral of the Sign (1679–84), the Church of All Saints (1680s), St. George's Church on Pskov Hill (1657), St. Maksim's Church (1698), St. Anna's Church at the Corner (1510s), St. Barbara's Church (1796–1804), the Old English Embassy (1550s), and the 16th century Romanov boyar residence. The district's main structure, Rossiya Hotel (built in 1967), was dismantled in 2007 to make space for the new Zaryadye Park which was opened in 2017.