Кіріспе

Еуропалық халықтар кубогы – 1927 және 1960 жылдар аралығында Орталық және Оңтүстік Еуропаның бірқатар ұлттық құрамалары ұйымдастырған халықаралық футбол жарысы. Бұл жарыста кәсіби және әуесқой командалар бақ сынасты. Қатысушы елдер: Италия, Австрия, Чехословакия, Венгрия, Швейцария, Польша, Румыния және (соңғы жарыста) Югославия. Польша мен Румыния тек әуесқойлар арасындағы жарысқа қатысты. Үйде және сыртта өтетін лига түрінде алты рет өткізілді, әрбір турнирді аяқтауға әдетте екі жылдан аса уақыт кетті. Соңғы екі турнир бес жылға созылды. 1960 жылы Еуропа чемпионаттары басталганда бұл жарыс тоқтатылды. Жарыстың жеңімпаздарының қатарында 1930 жылдардың басындағы австриялық «Вундертим», сол 1930 жылдары екі рет әлем чемпионатын жеңген Италия құрамасы, Венгрияның «Алтын командасы» және 1962 жылы әлем чемпионатында күміс жүлдегер атанған Чехословакия құрамасы бар.

Жеңіс

Алғашқы жарыстардың жүлдесі Чехословакияның премьер-министрі Антонин Шvehланың атымен, Шvehла кубогы деп аталды, ол оны сыйға тартқан болатын. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жаңа жүлде Австрия футбол федерациясының директоры және бұрынғы төреші Йозеф Героның құрметіне доктор Геро кубогы деп белгіленді.

Тарих

Жарысты австриялық футбол пионері Хуго Мейсль ойлап тапты, оны кейбіреулер еуропалық футболдың әкесі деп санайды. Мейсль Митропа кубогын да іске қосты, ол 1927 жылы басталып, бір елдің клубтық командалары арасындағы іріктеу турнирі болатын. Ол сондай-ақ 1930-шы жылдардағы «Wunderteam» дәуірінде Австрия құрамасын басқарды және оларды 1931-1932 жылғы жарыста жеңіске жеткізді. 1927-1930 жылдар аралығында өткен алғашқы турнирді Джузеппе Меаццаның шабыттандыруымен Италия құрамасы жеңіп алды. Меацца мен Италия 1933-1935 жылғы жарыста да жеңіске жетті. Бұл жолы команданы Викторио Поццо жаттықтырды, ал бұл жарысты жеңіп алғаннан кейін олар 1934 және 1938 жылдары екі әлем чемпионатын ұтып алды. 1936 жылы басталған төртінші турнир Аншлюсс дағдарысы мен Екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан тоқтатылды, ал бесінші турнир 1948 жылға дейін өткізілмеді. Бұл турнир венгр құрамасының «Алтын командасының» пайда болуын қадағалады, оны Гюстав Себес жаттықтырды, ал құрамында Ференц Пушкаш, Золтан Цибор, Сандор Кочиш, Нандор Хидегкути, Йозеф Бозсик және Гюла Грошич болды. Олар 1953 жылы Римде Италияны 3:0 есебімен жеңіп, кубокты иеленді.

Турнир бойынша үздік ойыншылар

Жылдар Ең көп гол соққандарГолдарШабуылшыҰлттық команда1927–1930 6 гол Джулио Либонатти Джино Россетти Ференц Хирцер 1931–1932 8 гол Истван Авар Андре Абегглен 1933–1935 7 гол Леопольд Киелхольц Гьёрги Сароси 1936–1938 10 гол Гьёрги Сароси 1948–1953 10 гол Ференц Пушкаш 1955–1960 7 гол Лайош Тичи

Хэт-триктер

1927–30 жылдардағы алғашқы ресми турнирден бері, турнирдің 6 нұсқасының 100-ден астам матчында 17 хет-трик тіркелді. Алғашқы хет-трикті 1929 жылдың 3 наурызында Чехословакияға қарсы өткен ойында италиялық Джинно Россетти соқты, ал соңғысын 1959 жылдың 25 қазанында Швейцарияға қарсы өткен ойында венгр Лайос Тихи жасады. Бір турнирде хет-трик жасаудың рекордтық саны 1931–32 жылдары бес рет тіркелді. Екі рет хет-трик жасаған жалғыз ойыншы – Истван Авар, екеуі де 1931 жылы. Гьёрги Сароси Орталық Еуропа Кубогының бір матчында ең көп гол соққан рекордты ұстайды – ол Австрияға қарсы 8:3 есебімен жеңіске жеткен Венгрия үшін 7 гол соқты (оның 6-сы екінші таймда). Венгрия ең көп хет-трик жасаған рекордты 7 хет-трикпен ұстайды (ең жақын көрсеткіш – Чехословакия мен Италияда 3 хет-трик). Швейцария ең көп хет-трик жіберген рекордты 7 рет тіркелді (ең жақын көрсеткіш – Австрияда 4 рет).

Тізім

+Орталық Еуропа халықаралық кубогындағы хет-триктер # Ойыншы G (Егер 3-тен көп болса, голдар саны) Голдар уақыты Есепке қарсы Нәтиже Турнир күні FIFA есебі 1. Джинно Россетти 3 26', 61', 80' 4–2 1927–30 Орталық Еуропа халықаралық кубогы 2. Джузеппе Меацца 3 17', 65', 70' 5–0 3. Истван Авар 3 11', 33', 53' 3–3 1931–32 Орталық Еуропа халықаралық кубогы 4. Истван Авар 3 3', 71', 87' 6–2 5. Карел Бейбл 3 12', 53', 82' 7–3 6. Антон Шалл 3 49', 80', 86' 1–8 7. Франсиско Федулло 3 30', 32', 55' 3–0 8. Карл Зишек 3 19', 23', 55' 2–4 1933–35 Орталық Еуропа халықаралық кубогы 9. Леопольд Кильхольц 3 21', 35', 57' 6–2 10. Жозеф Бикан 3 7', 11', 58' 4–4 11. Геза Толди 3 15', 29', 63' 5–3 1936–38 Орталық Еуропа халықаралық кубогы 12. Франтишек Клоз 4 27', 30', 79', 82' 5–2 13. Гюла Зенгелер 3 41', 61', 71' 1–5 14. Дьердь Сароши 7 34', 51', 60', 62', 77', 80', 85' 8–3 15. Ференц Пушкаш 3 32', 82', 89' 6–1 1948–53 Орталық Еуропа халықаралық кубогы 16. Йири Феуреисл 4 21', 31', 61', 66' 1–6 1955–60 Орталық Еуропа халықаралық кубогы 17. Лайош Тихи 4 19', 28', 35', 66' 8–0