Кіріспе

Еуропадағы шіркеу ұйымы

Еуропалық шіркеулер конференциясы (ЕШК) 1959 жылы Еуропадағы шіркеулер арасындағы келісімді, диалогты және достықты дамыту мақсатымен, суық соғыстың саяси шиеленісі күшейген және бөліністер пайда болған кезде құрылды. Еуропаның тұтастығына берілгендігінен Конференция еуропалық шіркеулерге рухани өмірін жаңаруға, олардың ортақ куәлігі мен қызметін күшейтуге, сондай-ақ шіркеу бірлігі мен әлемдегі бейбітшілікті нығайтуға көмектесуді көздейді. ЕШК – Еуропаның барлық елдерінен 114 православие, протестант, англикан және ескі католик шіркеулерінің, сонымен қатар 40 ұлттық шіркеулер кеңесі мен серіктес ұйымдардың бірлестігі болып табылады. ЕШК 1959 жылы құрылған және Брюссель мен Страсбург қалаларында кеңселері орналасқан.

Жинақтау

БШК жиналыстары бес жылда бір рет өтеді. 1964 жылғы төртінші БШК жиналысы Шығыс Еуропа елдерінен келген делегаттарға виза алудағы қиындықтар себепті Балтық теңізіндегі кемеде өткізілуге мәжбүр болды.

Бұрынғы жиналыстар

I. 1959 Nyborg, Denmark: "Еуропалық христиандық бүгінгі секуляризацияланған әлемде"
II. 1960 Nyborg, Denmark: "Өзгеріп жатқан әлемде шіркеудің қызметі"
III. 1962 Nyborg, Denmark: "Еуропадағы шіркеу және қазіргі заманғы адамның дағдарысы"
IV. 1964 Балтық теңізі, M. V. Bornholm кемесінде: "Континенттер мен ұрпақтар ретінде бірге өмір сүру"
V. 1967 Pörtschach, Austria: "Қызмет ету және татуласу: Еуропалық шіркеулердің бүгінгі міндеті"
VI. 1971 Nyborg, Denmark: "Құдайдың қызметшілері, адамдардың қызметшілері"
VII. 1974 Engelberg, Switzerland: "Христоспен бірлік және әлемде бейбітшілік: Жариялауға қатысты іс-қимыл"
VIII. 1979 Chania, Crete, Greece: "Құдай Рухының күшімен әлемге тірілу"
IX. 1986 Stirling, Scotland: "Құдайға даңқ, жер бетінде бейбітшілік"
X. 1992 Prague, сол кездегі Чехословакия (қазіргі Чехия): "Құдай Мәсіхте жаңа жаратылысты біріктіреді"
XI. 1997 Graz, Austria: "Кешірім – Құдайдың сыйы және жаңа өмірдің бастауы"
XII. 2003 Trondheim, Norway: "Иса Мәсіх емдейді және татуластырады: Еуропадағы куәлігіміз"
XIII. 2009 Lyon, France: "Мәсіхтегі бір үмітке шақырылған"
XIV. 2013 Budapest, Hungary: “Енді не күтіп отырсыздар?” Еуропалық шіркеулер кеңесі және өзгеретін Еуропадағы миссиясы"
XV. 2018 Novi Sad, Serbia: "Сендер Менің куәгерлерім боласыңдар" – Куәлік, Әділет, Қонақжайлылық"
XVI. 2023 Tallinn, Estonia: "Құдайдың батасымен: болашақты қалыптастыру"

Басқару

2013 жылға дейін Еуропалық шіркеулер конференциясы (БШК) жыл сайынғы Орталық комитет отырысы арқылы басқарылатын. Конференцияның 12-ші ассамблеясы (Тронгейм, 2003) 40 мүшеден тұратын комитет сайлады. Бұл комитет, БШК Конституциясына сәйкес, "Ассамблея отырыс өткізбеген кезде Конференцияның жұмысын жүргізуге өкілеттік алған" еді. 14-ші БШК ассамблеясында (Будапешт, 2013) Орталық комитет 20 мүшелі Басқару кеңесімен алмастырылды. Басқару кеңесі Ассамблея шешімдерінің орындалуын қадағалау үшін жылына екі рет жиналады. (бап 6.1) Орталық комитеттің соңғы отырыстары Женевада (2003), Прагада (2004), Критте (2005), Дерриде (2006) және Критте (2012) өтті. БШК президенті (2009 жылдан 2013 жылға дейін) Францияның митрополиті Еммануил болды. 2013 жылы оның орнын Англия шіркеуінің зейнеткер епискобы (бұрынғы Гилдфорд епискобы) Кристофер Хилл басты. 2018 жылдың 4 маусымында Сербияның Нови-Сад қаласында Эльзас және Лотарингия реформатор шіркеуінің пасторы Кристиан Кригер президент болып сайланды. 2023 жылдың 19 маусымынан бастап Тиатейра және Ұлыбритания архиепископы Никитас БШК президенті болып табылады. Экуменикалық қозғалыстың барлық салаларынан құралған серіктес ұйымдардың ұзақ жылдар бойы сақталған мүшелік статусы, Германиядағы протестант шіркеуінің бастамасымен жабық отырыста өткен екінші дауыс беруде 14-ші БШК ассамблеясында өткен даулы талқыдан кейін жойылды. Бұл ұйымдарға ұлттық шіркеулер кеңестері сияқты серіктес ұйымдарға дауыс беру құқығы жоқ мәртебе ұсынылды. БШК Дүниежүзілік шіркеулер кеңесіне (ДСК) мүше болып табылады.

Хатшылық

Еуропалық шіркеулер конференциясының кеңсесі (2014 жылдан бері) Бельгияның Брюссель қаласында орналасқан, бұрын ол ҚЕК-тің Шіркеу және қоғам комиссиясы пайдаланған. ҚЕК Бас хатшылығы және (бұрынғы) Диалогтағы шіркеулер комиссиясы бұрын Швейцарияның Женева қаласындағы Экуменикалық орталықта орналасқан, ол Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің де бас кеңсесі болып табылады. Бас хатшы Фр. Финляндия православие шіркеуінен Хейки Хаттунен, бұрынғы Бас хатшы доктор Гай Лиагрены, Бельгиядағы Біріккен протестанттық шіркеудің бұрынғы президенті және 2010 жылдан бастап Уақытша бас хатшы қызметін атқарған профессор доктор Виорел Ионитаны алмастырды. Бұрынғы Бас хатшы (2005-2010) Англия шіркеуіндегі Ланкастер архидиаконы құрметті Колин Уильямс болды, ол доктор Кит Клементске мұрагер болды. Йорген Сков Соренсен 2023 жылдың желтоқсанына дейін Еуропалық шіркеулер конференциясының бас хатшысы болды. Қазіргі таңда ҚЕК Бас хатшысының лауазымы бос.

Бұрынғы комиссиялар

2014 жылға қарай Орталық сайлау комиссиясының (ОСК) екі бұрынғы комиссиясы ОСК-ның негізгі жұмысына толыққанды енгізілді.

Шіркеу және қоғам комиссиясы

1999 жылы Еуропалық шіркеу және қоғам жөніндегі экуменикалық комиссия (EECCS) ЕХК-мен бірігіп, ЕХК-нің шіркеу және қоғам жөніндегі комиссиясы болды. Шіркеу және қоғам комиссиясының хатшылығы Бельгияның Брюссель және Францияның Страсбург қалаларындағы кеңселерде орналасқан. 2002 жылдан 2013 жылға дейін шіркеу және қоғам комиссиясының директоры пастор Рудигер Нолл болды. Шіркеу және қоғам жөніндегі комиссияның соңғы жылдық пленарлық мәжілістері Испанияның Эль-Эскориал қаласында (2003), Бельгияның Вавр қаласында (2004), Шотландияның Данблан қаласында (2005), Швецияның Сигтуна қаласында (2006), Арменияның Эчмиадзин қаласында (2007), Чехияның Прага қаласында (2008) және Данияның Найборг қаласында (2009) өтті. 2013 жылы Будапештте өткен ЕХК-нің 14-ші Ассамблеясынан кейін шіркеу және қоғам комиссиясының бағдарламалары ЕХК жұмысына толыққандай енгізілді, бұл процесс 2014 жылы аяқталды.

Диалогқа қатысу жөніндегі комиссия

Женевада орналасқан, жауапты қызметкер 2012 жылдың шілдесіне дейін Румыния православие шіркеуінің профессоры, отец Виорел Ионита болды. 2012 жылдан бастап БОК-тің жаңа Бас хатшысы, доктор Гай Лиагри оның орнына келді. 2013 жылдан бастап «Диалогтағы шіркеулер» комиссиясының жұмысы ЕДБ Бас хатшысы басқаратын экуменикалық қатынастар жұмысына толыққандай біріктірілді.

Рим-католик шіркеуімен қарым-қатынастар

Христиандықтардың ең ірі ұйымы – Рим-католик шіркеуі, Дүниежүзілік шіркеулер кеңесіне ресми түрде қатысудан бас тарту себептерінің салдарынан ЦИК мүшесі емес. Бұл себеп – аталған ұйымдардың бүкіл әлемдік шіркеуді басқаруда Рим-католик шіркеуінің басымдығын мойындамауы. 2007 жылдың 4-9 қыркүйек аралығында Румынияның Сибиу қаласында ЦИК және ОЕЭО бірлесіп ұйымдастырған Үшінші Еуропалық экуменикалық ассамблея өтті.