Кіріспе

Еуропалық аймақтық ынтымақтастық форумы

Орталық Еуропалық бастама (ОЕБ) – Орталық және Шығыс Еуропадағы 18 мүше мемлекетті қамтитын аймақтық ынтымақтастық форумы. Ол 1989 жылы Будапешт қаласында құрылған. Бұл ұйым бұрынғы «Альп-Адриатика жұмыс тобы» тәжірибесінің негізінде дамыды. CEI штаб-пәтері 1996 жылдан бері Италияның Триест қаласында орналасқан.

Тарих

Орталық Еуропалық бастама немесе CEI – Орталық, Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы ең ірі және ең көне аймақтық ынтымақтастық форумы. Қазіргі таңда оның құрамына 17 мүше мемлекет кіреді, олардың көпшілігі тіпті Орталық Еуропаға да жатпайды: Албания, Беларусь, Босния және Герцеговина, Болгария, Хорватия, Чехия, Венгрия, Италия, Молдова, Черногория, Солтүстік Македония, Польша, Румыния, Сербия, Словакия, Словения және Украина. Орталық Еуропалық бастаманың тамыры 1989 жылғы 11 қарашада Будапештте құрылған "Квадрагонал" бастамасына саяды, оның негізгі құрылтайшылары Италия, Австрия, Венгрия және Югославия Социалистік Федеративтік Республикасы (СФРЮ) болды. Бұл бастаманың мақсаты – әртүрлі саяси бағыттар мен экономикалық құрылымдары бар елдер арасындағы ынтымақтастық байланыстарын қайта орнату арқылы блоктарға бөлінуді жеңу болды. 1990 жылы Венецияда өткен алғашқы саммитте Чехословакия қабылданды және бастама "Пентагонал" деп атау өзгертті. 1991 жылы Польшаның қосылуымен ол "Гексагонал" болып өзгерді. 1992 жылы ұйым Орталық Еуропалық бастама (ОЕБ) деп қайта аталды. Осы оқиғада Македония, Босния және Герцеговина, Хорватия және Словения мүше мемлекеттер ретінде қабылданды. 1993 жылы Чехословакия тарағаннан кейін Чехия мен Словакия ОЕБ-ге қабылданды. 1996 жылы Албания, Беларусь, Болгария, Молдова, Румыния және Украина толық құқықты мүшелер ретінде ОЕБ-ге қосылды. Қазіргі мүшелік құрамы 2000 жылы Югославия Федеративтік Республикасының (кейін Сербия мен Черногория мемлекеттік бірлестігі, ал одан кейін Сербия) және 2006 жылы Черногорияның қосылуымен қалыптасты.

Құрылыстар

CEI үш тіректі жүйеге ие: үкіметтік, парламенттік және бизнес аспектілері бойынша ынтымақтастық жасайды. Ол 6 негізгі сала арқылы байланыстылықты және әртүрлілікті дамытады: жақсы басқару, экономикалық өсім, медиа еркіндігі, қоршаған ортаны қорғау, мәдени-аралық ынтымақтастық және ғылыми ынтымақтастық/білім беру және оқыту. CEI өз қызметін ынтымақтастық шаралары, ЕО жобалары, тәжірибе алмасу бағдарламасы және Еуропалық қайта құру және даму банкімен (ЕҚДБ) техникалық ынтымақтастық арқылы іске асырады.