Кіріспе

Солтүстік-Шығыс Ирландия мен Шотландия арасындағы бұғаз.

Солтүстік арна (ирланд және шотланд гаэлінде Sruth na Maoile, шотланд тілінде Sheuch деп аталады) Солтүстік Ирландияның солтүстік-шығысы мен Шотландияның оңтүстік-батысы арасындағы бұғаз. Ол Мэн аралының солтүстігінде, Ирландия теңізі аяқталатын жерден басталып, Атлант мұхитына қарай солтүстік-батысқа созылады.

География

Солтүстік канал Ирландия теңізін Атлант мұхитымен байланыстырады және Халықаралық гидрографиялық ұйым (IHO) ресми түрде "Шотландияның батыс жағалауындағы ішкі теңіздер" деп жіктейтін теңіз аймағының бөлігі болып табылады. Мойл тұйық (Sruth na Maoile) немесе Мойл теңізі – Солтүстік Ирландияның солтүстік-шығысы (Антрим графтығы) мен Шотландияның оңтүстік-батыс жоталары (Кинтайр мұнайы) арасындағы Солтүстік каналдың ең тар бөлігіне берілген атау. Бұл тұйықтың ең тар жері Кинтайр мұнайы мен Торр Хед арасында орналасқан, ені шамамен , ашық ауа райында қарсы жағалауды көруге мүмкіндік береді. Бұл боғаз өзінің атын Мойл аудандық кеңесіне – Солтүстік Ирландияның жергілікті басқару аймағына берді және ирланд кельт мифологиясында Лир балаларымен байланысы арқылы мәшһүр. 1800 жылдарда бұл боғаз кейде жалпылама "Ирландия каналы" деп аталды. 19 ғасырда Александр Кит Джонстон ұсынған Сент-Патрик каналы деген аталым қолданысқа түсті, бірақ гидрографиялық басқарма оны қабылдамады. Ең терең бөлігі Бофорт сайы деп аталады. Солтүстік канал 19 ғасырға дейінгі соғыстарда британдық сауда кемелерін тонаған каперлердің сүйікті орны болды; 1778 жылы, Америка революциялық соғысы кезінде, бұл жерде американдық капитан Джон Пол Джонстың USS Ranger мен Корольдік теңіз күштерінің HMS Drake арасындағы теңіз шайқасы өтті. Бұл каналды көптеген паром қызметтері кесіп өтеді. 1953 жылы бұл каналда "Принцесса Виктория" паромның қаза тауып суға батуы сияқты ауыр теңіз апаты болды.

Жүзу

Ирландияның қашықтыққа жүзу қауымдастығы (ILDSA) Солтүстік Ирландия мен Галлоуэйдің Мулл арасындағы шамамен аралықты жүзіп өтуге тырысатын жүзушілерге куәландыру бақылаушыларын ұсынды. ILDSA мәліметінше, бұл алғаш рет 1947 жылы Том Блауэр жасаған. Алғашқы екі бағытты жүзуді алты адамнан тұратын эстафеталық команда 2015 жылдың 28 шілдесінде аяқтады. Дүниежүзілік ашық суда жүзу қауымдастығы Солтүстік арнаның, оны сонымен қатар Солтүстік (Ирландия) арнасы деп те атайды, Мұхиттың жеті сериясының бір бөлігі екенін атап өтті. Бұл – жеті ұзақ қашықтықты жүзуден тұратын жиынтық, ол тау шыңына көтерілудегі "Жеті шың" сынға балама болып саналады.

Тіркелген қосылымдар

Солтүстік Ирландияда унионисттік саяси лидерлер ондаған жылдар бойы Ұлыбритания үкіметін Солтүстік Ирландия мен Ұлыбританияның қалған бөлігі арасындағы байланысты жақсарту үшін Ла-Манш түбінде теміржол туннелін салуға көндіруге тырысты. 2007 жылдың тамызында Шекаралық өңірлерді зерттеу орталығы ұзын теміржол көпірі немесе туннелін салуды ұсынды және оның құны шамамен 3,5 миллиард фунт стерлинг тұрады деп бағалады. Виктория дәуірінде инженерлер Странрер мен Белфаст арасында теміржол туннелін салуды ұсынған. 2020 жылдың ақпанында Премьер-министр кеңсесі Шотландия мен Солтүстік Ирландия арасындағы көпірдің мүмкіндігін зерттеу жұмыстарын бастағанын жариялады. Ең қысқа теңіз жолы Кинтайр түбегіндегі Кемпбелтаун (Глазгодан шағын жолдар арқылы) мен Антрим графтығындағы Бэлликасл (Белфасттан) арасындағы маршрут. Кемпбелтаун Кинтайр түбегінің шығыс жағында орналасқан, бірақ батыс жағы Торр Хед жағалауынан жағалауға дейін шамаға дейін ғана. Глазго мен Белфаст арасындағы ең қысқа маршрут – қазіргі паром қызметі пайдаланатын Портпатрик/Странрер (Глазгодан) және Ларн (Белфасттан) арқылы өтетін маршрут, жағалаудан жағалауға дейінгі қашықтық. Бұл маршрут Бофорттың Дайк арқылы көпір тіректерін орнатуды талап етеді, ол терең шатқал және 1950 жылдарға дейін "көп мөлшерде" оқ-дәрілер ("жеңіл қарулар, жоғары қуатты жарылғыш заттар және тұтандырғыш құрылғылар") және ядролық қалдықтармен қатты ластанған. Шотландияның бірінші министрі Никола Стерджен бұл идеяға қарсы емес екенін айтты, бірақ "егер премьер-министрде мұндай көпір салуға қазір қолда бар 20 миллиард фунт стерлинг болса, оны маңыздырақ міндеттерге жұмсаған дұрыс болар еді" деп қосты.