Кіріспе
Ирландиядағы Уотерфорд округі (Contae Phort Láirge) – Ирландиядағы округ. Ол Мюнстер провинциясында орналасқан және Оңтүстік аймақтың құрамына кіреді. Округ Уотерфорд қаласының атымен аталады. Уотерфорд қалалық және округтік кеңесі округтің жергілікті басқару органы болып табылады. 2022 жылғы халық санауы бойынша округтың, қаланың ішіндегі, жалпы халқы 127 363 адамды құрайды. Бұл жағалаудың кең аумағы, Мыс жағалауы деп белгілі, геологиялық маңызы зор орын ретінде ЮНЕСКО Геопаркі мәртебесіне ие. Дунгарванның батысында Ирландия тілінде сөйлейтін аймақ – Деиз Галтахт орналасқан, ол Риң, Уотерфорд округі және Олд Париш аймақтарын қамтиды. Уотерфорд қаласы округтің орталығы болып табылады; 2014 жылдың маусым айында Уотерфордтың екі билігі біріктірілгенге дейін Дунгарван Уотерфорд округтік кеңесінің орталығы еді.
County Waterford (Contae Phort Láirge) is a county in Ireland. It is in the province of Munster and is part of the Southern Region. It is named after the city of Waterford. Waterford City and County Council is the local authority for the county. The population of the county at large, including the city, was 127,363 according to the 2022 census. A large stretch of this coastline, known as the Copper Coast, has been designated as a UNESCO Geopark, a place of great geological importance. To the west of Dungarvan is the Déise Gaeltacht, an Irish speaking region comprising the areas of Ring, County Waterford and Old Parish. Waterford City is the county seat; prior to the merger of the 2 Waterford authorities in June 2014 Dungarvan was the county seat for Waterford County Council.
Барониялар
Аймақта сегіз тарихи барондық бар: Кошмор және Кошбрайд, Драм ішіндегі Десис, Драм сыртындағы Десис, Гольтьер, Гленахири, Ортаңғы үшінші бөлік, Жоғарғы үшінші бөлік және Уотерфорд қаласы.
Тарих
Уотерфорд округі бұлжыңда "Диза" деп аталады, оны "дей ша" деп айтады немесе ирланд тілінде /dʲe:ʃʲɪ/ (Na Déise). IV-VIII ғасырлар аралығында Деизи тайпасы Оңтүстік Мит/Солтүстік Килдер округінен қуылды және Уотерфорд аймағына көшіп, оны жаулап алып, қоныстанды. Дизе княздығының ежелгі аумағы бүгінгі Уотерфорд және Лизмор Рим-католик дін аймағымен шамамен сәйкес келеді, сондықтан Оңтүстік Типперри округінің бір бөлігі де оған кіреді. Барондықтардың ең батысы – Драмдағы Дези және Драмсыз Дези, оларды Драм Финен төбелері бөліп тұрады. Округте көптеген мегалиттік қабірлер мен огам тастары сақталған. Викингтердің ықпалын Реджинальд мұнарасында көруге болады, ол Ирландияда кірпіш пен цемент қолданып салынған алғашқы ғимараттардың бірі. Уотерфорд қаласының батысында 9 ғасырға жататын Вудстаун елді мекені табылды. Бұл Скандинавиядан тыс ең ірі елді мекен және бүгінгі күнге дейін Батыс Еуропада табылған 9 ғасырға жататын жалғыз ірі викингтік қонысы. Басқа архитектуралық ерекшеліктер Ирландияға англо-нормандардың шапқынының және оның салдарының нәтижесі болып табылады.
Жергілікті билік және саясат
2014 жылдың 1 маусымынан бастап Уотерфорд қалалық және округтік кеңесі Уотерфорд қалалық және округтік жергілікті басқару аймағының жергілікті өзін-өзі басқару органы болып табылады. Бұл орган 2014 жылғы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Реформасы Заңына сәйкес Уотерфорд округі мен Уотерфорд қаласының жергілікті басқару аймақтарының бірігуі нәтижесінде құрылды және Уотерфорд қалалық кеңесі мен Уотерфорд округтік кеңесінің функцияларын мұрагерлік етті. Жергілікті билік органдары санитария, жоспарлау және жылжымайтын мүлік дамыту, кітапханалар, автокөлік салығын жинау, жергілікті жолдар және әлеуметтік тұрғын үйлер сияқты белгілі бір жергілікті қызметтерге жауапты. Dáil Éireann-ға сайлауда округтің өкілі 4 мандатты Уотерфорд сайлау округі болып табылады. Еуропалық сайлауларда қала мен округ 5 мандатты Оңтүстік сайлау округінің құрамына кіреді.
Гальтахта
Gaeltacht na nDéise – Уотерфорд округіндегі гаэлтахталық аймақ, Ан Ринн және Ан Шон Фоббал приходтарынан тұрады. Gaeltacht na nDéise Дунгарван қаласынан шалқақтап жатыр, халқы 1,816 адамды құрайды (2016 жылғы санақ бойынша) және 62 км² географиялық аумақты қамтиды. 2016 жылғы санақ мәліметтеріне сәйкес, Gaeltacht na nDéise-де күнделікті ирланд тілінде сөйлейтіндердің үлесі 45,6% болды.