Кіріспе
Американдық судья Дэвид Брайан Сентелл (12 ақпан 1943 жылы туған) – Колумбия округінің апелляциялық сотының АҚШ аға судьясы. Бұрын ол 1985 жылдан 1987 жылға дейін Солтүстік Каролина штатының Батыс округінің АҚШ округтік сотында судья болып жұмыс істеген.
David Bryan Sentelle (born February 12, 1943) is a Senior United States circuit judge of the United States Court of Appeals for the District of Columbia Circuit. He previously was a U. S. district judge on the United States District Court for the Western District of North Carolina from 1985 to 1987.
Ерте өмір, отбасы және білім
Дэвид Сентелл Солтүстік Каролина штатының Кантон қаласында дүниеге келген. Оның әкесі фабрикада жұмыс істеген. Сентелл Солтүстік Каролина штатының Кэндлер қаласында өсті. 1961 жылы ол Энка орта мектебін бітірді, онда "виртуалды шындықтың әкесі" атанған Томас А. Фернес III-тің құрдасы болған. Сентелл 1965 жылы Чапел-Хиллдегі Солтүстік Каролина университетінен бакалавр дипломын алды. 1968 жылы Солтүстік Каролина университетінің құқық мектебінен заң докторы ғылымының кандидаты дәрежесін алды.
Мансап
Сентелл 1968 жылдан 1970 жылға дейін Солтүстік Каролина штатының Ашвилл қаласында Uzzell & Dumont фирмасында адвокат болып жұмыс істеді. 1970 жылдан 1974 жылға дейін Солтүстік Каролина штатының Шарлотт қаласында АҚШ прокурорының көмекшісі қызметін атқарды. Сентелл 1974 жылдан 1977 жылға дейін Мекленбург округінде Солтүстік Каролина округтік сотының судьясы болды. Әрекеттік және сот қызметімен қатар, Сентелл бірнеше оқытушылық қызметтерді атқарды. 1977 жылы Шарлоттадағы Солтүстік Каролина университетінде қонақ профессор болып жұмыс істеді. 1991-1992 жылдары Чапел-Хиллдегі Солтүстік Каролина университетінде қонақ профессор болды. 1993 жылы Флорида мемлекеттік университетінің құқық мектебінде адъюнкт-профессор болып сабақ берді. Сентелл 2002-2009 жылдар аралығында Джордж Мейсон құқық мектебінде адъюнкт-профессор болды. DC округінде қызмет еткен кезінде Сентелл болашақ бес Жоғарғы Сот судьясымен бірге жұмыс істеді: Рут Бадер Гинзбург, Кларенс Томас, Джон Робертс, Бретт Кавано және Кетанджи Браун Джексон. Сонымен қатар, оның көптеген заң кеңесшілері Жоғарғы Сот судьяларының кеңселерінде жұмыс істеді, бұл Сентеллге «қадағалау судьясы» деген атақ әкелді. 1992 жылдан 2006 жылға дейін Сентелл тәуелсіз кеңесшілерді тағайындау бөлімінің төрағасы болды. Оның өкілеттігі кезінде бөлім Роберт Б. Фиске орнына Кеннет Старрды тағайындады, оны Бас прокурор Джанет Рено президент Билл Клинтонға қатысты Уайтвотер ісі бойынша айыптауларды тергеу үшін тағайындаған болатын. Сентелл 2018 жылдың 19 мамырында АҚШ Сыртқы барлауды қадағалауды қарау сотына (FISCR) тағайындалды және 2020 жылдың 20 мамырында осы соттың төрағасы болды. DC округі мен FISCR-дегі жұмысынан басқа, Сентелл 2008 жылдан 2013 жылға дейін Сот конференциясының Атқару комитетінің мүшесі және 2010 жылдан 2013 жылға дейін осы комитеттің төрағасы болды. Сентеллдің бұрынғы заң кеңесшілерінің көптегені өздері судьялар болды. Нил Горсуч (1991–1992) АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы. Джоан Ларсен (1993–1994, 6-шы округ), Эллисон Джонс Рашинг (2008–2009, 4-ші округ), Бет Робинсон (1989–1990, 2-ші округ) және Эндрю Олдхэм (2005–2006, 5-ші округ) қазіргі уақытта апелляциялық сот судьялары болып қызмет етеді. (Президент Трамп Ларсен мен Рашингті де Жоғарғы Сотта қазіргі судья Эми Кони Барретт отырған орынға ұсынуды қарастырды, ал Робинсон – федералды апелляциялық соттағы алғашқы ашық гей судья.) Лиам П. Харди (2010–2011) АҚШ Қарулы Күштерінің Апелляциялық сотының судьясы. Стивен Сигер (1997–1998, N. D. Ill.), Ричард Э. Майерс II (1998–1999, E. D. N. C.) және Фрэнк ДеАрмон Уитни (1988–1989, W. D. N. C.) қазіргі уақытта АҚШ округтік соттарының судьялары болып қызмет етеді. Адам Конрад (2005–2006) Солтүстік Каролинаның іскерлік сотында қызмет етеді. Дэвид Э. Джонс (1991–1992) бұрын Висконсин штатының шығыс округінде АҚШ судьясы болып қызмет еткен. Басқа да Сентеллдің кеңесшілері атқарушы билік органдарында қызмет етті. Кристен Сильверберг (1998–1999) елші қызметін атқарды. Морин Ольхаузен (1994–1995) Федералды сауда комиссиясының мүшесі және төрағасы болды.
Атақты істер
DC округінде қызмет еткен кезінде Сентелл Оливер Норт пен Джон Поиндекстердің сот үкімдерін күштен шығарған үш судьядан тұратын екі комиссияның құрамына кірді. Норт ісі бойынша Сентелл мен судья Лоренс Сильберман Норттың үкімін жоюға дауыс берді, ал бас судья Патрисия Уолд қарсы дауыс берді. Поиндекстер ісінде Сентелл мен судья Дуглас Гинзбург үкімді жоюға дауыс берді, ал судья Абнер Дж. Миква қарсылық білдірді. Кобелл v. Нортон ісі, 240 F.3d 1081 (D. C. Cir. 2001), Сентелл (судьялар Стивен Уильямс және Джудит Роджерс қосылды) федералды үкіметтің үндістердің сенімдік қорларын дұрыс басқармағанын округтік соттың анықтамасын көбінесе растады. 2009 жылы үкімет бұл істі – тарихтағы ең ірі топтық сот процестерінің бірі – келісіммен аяқтады. 2007 жылы Бумедиен v. Буш ісі, 375 АҚШ қосымшасы. 48-бетте Сентелл судья Артур Реймонд Рэндольфпен келісіп, Джонсон v. Эйзентрагерға сүйене отырып, 2006 жылғы Әскери комиссиялар туралы заңның жаугерлерге қатысты хабеас корпустың тоқтатылуын конституциялық деп таныды. Судья Роджерс қарсы дауыс берді. Бұл шешім АҚШ Жоғарғы Соты тарапынан қайта қарастырылды. 2004 жылы «Нью-Йорк Таймс» газетінің тілшісі Джудит Миллер құпия көзімен болған әңгімелері туралы құжаттар мен куәліктерді талап ететін сотқа шақыруды орындаудан бас тартты. Оның бұл шақыруды орындамауы салдарынан аудандық сот Миллерді азаматтық құқық бұзушылық үшін кінәлі деп тапты және ол 85 күн түрмеде отырды. Джудит Миллер ісі бойынша бас жюри шақыру қағазы, 397 F.3d 964 (D. C. Cir. 2005), Сентелл (судьялар Карен Хендерсон және Дэвид Тател қосылды) Миллердің үкімін растады, бірақ үш судья тілшінің сотқа шақыруға қарсы тұруға қатысты жалпы құқықтық құқығының болуы және көлемі туралы келіспеді. Ұлттық еңбек қатынастары жөніндегі кеңес v. Ноэль Каннинг ісінде Сентелл (судьялар Хендерсон және Томас Гриффитпен бірге) президент Обаманың демалыс уақытында тағайындауларды кеңінен пайдалануы Конституцияны бұзғанын, президенттің сессияаралық демалыс кезінде сот және атқарушы органдарға тағайындамалар жасауға қатысты ІІ бап бойынша шектеулі өкілеттігін нақтылады. Жоғарғы Сот бірауыздан бекітті, бірақ судьялардың көпшілігі Сентеллдің нақты конституциялық негіздемесін қабылдаудан бас тартты.
Жеке
1984 жылы республикалық ұлттық конвенциясына делегат ретінде қатысты. Бұрын ол Клайд Хейвуд атты бүркеншік атпен бірнеше қылмыстық әдебиеттер жариялаған. Сентелл – масон. Ол Солтүстік Каролинаның Ұлы Ложасынан Жозеф Монфорт медалін алған.
Жарияланымдар
Сентелл, Дэвид Б. (2002). Судья Дэйв және Радуга халық. Грин Бэк Пресс, Вашингтон, округ Колумбия.