Кіріспе

Австралиялық крикетші (1910–1968)
хоккейші Стэнли Джозеф МакКейб (16 шілде 1910 – 25 тамыз 1968) Австралия құрамасынан ешқашан шығарылмаған және аяқ жұмысымен, жылдам доп берудегі шеберлігімен және «Bodyline» стратегиясына қарсы ілмек соққысымен танымал болды. Ол сондай-ақ орташа жылдамдықпен доп беретін және Австралияда жылдам доп берушілер жетіспеген кезде жиі ойынды ашатын, соққыны бұратын (off cutter) тәсілді қолданды. 1935 жылы «Wisden Cricketers of the Year» тізіміне енді. 19 жасында МакКейб 1930 жылы Англияға саяхатқа шақырылды, бірақ ол әлі бірінші сыныптағы жүзін соқпаған болатын. Дегенмен, іріктеушілер Австралиядан ең жас команданы таңдады. МакКейб жылысу ойынында бірінші жүзін соқты, бірақ Англиядағы ай бойы күресіп, тек 51 ұпай жинады. Ол өзінің техникасын түзеткеннен кейін өнерін жақсарта бастады және бес сынақ матчының барлығында ойнады. Алайда, ол бастапқы ұпайларын үлкен нәтижеге айналдыруда қиындықтарға тап болды және тур кезінде жүзге жете алмады. МакКейб келесі екі маусымда өз орнын сақтап, он сынақ матчында ойнады, бірақ жүзге жете алмады. 15 сынақтан кейін оның орташа көрсеткіші 35-тен төмен болды, бірақ ол бірінші сыныптағы деңгейде сәттілікке жетті. 1932–33 жылдары МакКейб «Bodyline» сериясының бірінші матчында халықаралық деңгейдегі өзінің алғашқы жетістігіне қол жеткізді. Сиднейдегі крикет алаңында төрт сағат ішінде 187 ұпай жинады, ал оның командаластары құлады. МакКейб қарсыластардың доптарына күшпен шабуыл жасап, аяусыз ілмек соққыларын орындады. Ол Брэдменнен басқа жүз ұпай жинаған жалғыз австралиялық болды. МакКейб келесі маусымның көп бөлігін ауруға байланысты өткізіп жіберді, бірақ 1934 жылы Англияға саяхатқа қатысты. Тур кезінде 2078 ұпай жинап, сегіз жүздік соқты, соның ішінде Англиядағы алғашқы жүзін. Капитан Билл Вудфулл зейнеткерлікке шыққаннан кейін МакКейб Австралия құрамасының вице-капитаны болды және карьерасының соңына дейін осы лауазымды сақтап қалды. 1934–35 жылғы маусымның көп бөлігін жарақаттанғаннан кейін, МакКейб Оңтүстік Африкаға 1935–36 жылғы турдағы екінші матчта 189 ұпай жинады, соның ішінде бір сессияда жүз ұпай соқты. Бұл матч тоқтатылғанға дейін соңғы күні қиын жағдайда Австралияны әлемдік рекордты жаңаруға жақын жеткізді. Бұл МакКейбтің турдағы екінші жүздік соққысы болды. Келесі маусымда ол алғашқы төрт матчта бес еселі ұпай жинады, содан кейін Англия құрамасына қарсы шешуші матчта жүздік соғып, Австралияның жеңісіне көмектесті. 1938 жылы Англияға саяхаттың бірінші матчында МакКейб өзінің ең ұлы ойынын ойнады, төрт сағатта 232 ұпай жинады, соның ішінде соңғы 72 ұпайын 28 минутта соқты. Брэдман бұл ойынды өзі көрген ең керемет соққы деп бағалады. Алайда, МакКейбтің ең танымал үш ойынының ешқайсысы да Австралияның жеңісімен аяқталған жоқ; ол Австралия қиын жағдайда болғанда ең жақсы өнер көрсететінін көрсетті. 1938 жылғы тур кезінде МакКейб өнімді болмады және ауруға байланысты келесі австралиялық маусымның көп бөлігін өткізіп жіберді. Содан кейін ол сирек ойнады, одан кейін Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты крикет тоқтатылды. Ол әскери қызметте бір жыл кеңседе жұмыс істеді, бірақ аяқтарының созылмалы ауруына байланысты босатылды. МакКейб орта жасында денсаулығы нашарлап, өлім алдында бауыры ауырып, ауруханаға жатқызылды. Ол 58 жасында Мосмандағы үйіне жақын жардан құлап қайтыс болды. Бұл өзіне-өзі қол жұмсау деген пікірлер болды, бірақ сот сарапшысы бұл оқиғаның жазатайым оқиға екенін анықтады.

Алғашқы жылдар

Маккейбтің әкесінің ата-бабалары 1850 жылдары Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Гренфеллге қоныстанған; оның әкесінің әкесі, констебль Эдвард Джеймс Маккейб, Австралияға көшіп келген және Виктория полициясында қызмет еткен ирланд полицейі болған. Эдвард полициядан кетіп, Мельбурннан Гренфеллге алтын ашу туралы хабарлар келгеннен кейін көшіп келді. Эдвардтың әйелі Кэтрин үш аптадан кейін балаларымен бірге қалаға көшіп келе жатқанда қарақшылардың шабуылына ұшырады, бірақ ешқандай зардап көрмеді. Қарақшылар отбасының мүліктерін қарап шықты, бірақ құнды ештеңе таппай кетіп қалды. Оның қайтыс болуы туралы некрологында: «Австралияның байырғы әйелдерінің бірі, өзін-өзі құрбан ету, тапқырлық, еңбекқорлық, табандылық және батылдық сияқты қасиеттерге ие, осы қасиеттер австралиялық халыққа өз іздерін қалдырып, мемлекеттің негізін қалады» делінген. Оның немересі, 37 немеренің бірі, сол кездегі ең қауіпті боулерлерге қарсы крикет алаңында батыл және қайсар ойыншылығымен танымал болды. Екінші құрамада бір ай ойнағаннан кейін, Маккейб 14 жасында барлық жақты ойыншы ретінде Аға бірінші құрамаға көтерілді. Крикеттен басқа, ол 1926 жылы мектептің регби командасының чемпионы болды. Сент-Джозефте оқыған кезінде Маккейб денесі зорғая түсті және күшпен соққы берді, ал оның ерліктері жылнамада үнемі жарияланып тұрды. Оның күші соншалық, бір досының үйіндегі аула қоршауын нығайтуға тура келді, Маккейбтің күшті төрт бұрышты соққылары оны орнынан жылжытып жіберді. Маккейб мектеп қызметкерлерінен арнайы жаттықтыру көмегі алмады, олар оны тек допты қатты және жерге соғуға шақырды. Мектептегі соңғы жылдары ол Сиднейдің жеке мектептерінен құралған біріккен командаға – Сиднейдің ірі мемлекеттік мектептеріне қатысты. Кейін Маккейб мектепті тастап, бухгалтердің көмекшісі болды. Ол 1926 жылдың соңында Гренфеллге оралды және екі жыл Гренфелл Джуниорс командасында ойнады. Содан кейін штаттық және болашақ австралиялық құраманы іріктеуші Чаппи Дуайер, Сиднейлік Грейд Крикетшілерінің командасын ауыл қаласына ойнауға бастап келді. 1927–1928 маусымында Маккейб Оңтүстік округтер үшін штаттағы басқа аймақтық командаларға қарсы ойнады. Ол бір матчта 92 ұпай жинады, бірақ басқа алты матчта 12 ұпайдан аспады. Дуайер 1927–1928 жылдары оралды, ал Маккейб оның командасына қарсы 70 ұпай жинады. Дуайер Маккейбтің ата-анасын оның Сиднейге көшіп, крикет мансабын жалғастыруына рұқсат беруге көндірді. Ол 60 және 34 ұпай жинады, 17 оверді сәтті өткізді. 1929–30 маусымында Маккейб 844 ұпай жинады, бұл оны Брэдменнен кейінгі екінші ең көп ұпай жинаған ойыншы етті, өйткені Жаңа Оңтүстік Уэльс Шеффилд Шилдті жеңді. Оның тұрақтылығына қарамастан, Маккейб өзінің бастамаларын пайдалана алмады. Ол маусымның алғашқы сегіз матчында сегіз рет 50 ұпайдан асып түсті және 12 иннингінің он екісінде 29 ұпайға жетті, бірақ жүзге жете алмады, жеті рет 60 мен 90 арасында құлдырады. Нәтижесінде команда «Вудфуллдың балабақшасы» деп аталды. Англияға сапар шегу алдындағы дәстүрлі жылыну матчтарында Маккейб Тасманияға қарсы 103 ұпай жинады, бұл оның бірінші сыныптағы алғашқы жүздігі болды. Маккейбтің тағдыры Оксфорд университетіне қарсы келесі матчта өзгерді; ол 91 ұпай жинап, 1/5 ұпай жинады. Ол Хэмпширге қарсы келесі матчта 65 ұпай жинады және Кембридж университетіне қарсы бірінші тестіге дейінгі соңғы тур матчында ұпаймен және доппен ойнады. Маккейб 96 ұпай жинап, 4/25 және 4/60 ұпай жинады, бұл оның мансабындағы ең жақсы боулинг көрсеткіштері болды, өйткені Австралия командалық жеңіске жетті. Маккейб пен Дон Брэдман жылдам ұпай жинап, 3/229 есебіне жетті, Маккейб Морис Тейтті ортаға қарай ұшырды. Сид Копли, жер асты қызметкерлерінің бір мүшесі, ол алмастырушы алаң қорғаушы ретінде әрекет етіп, алға қарай секіріп, қиын ұстап алды. Маккейбтің шығарылуы 7/104 есебімен жеңіске әкелді, Англия 93 ұпаймен жеңіске жетті. Маккейб 44 және жеңілмеген 25 ұпай жинап, Австралия Лордста өткен екінші тестіде жеті ұпаймен жеңіске жетіп, серияны теңестірді. Серия 1–1 есебімен тұйықталғандықтан, «Овал» стадионында өткен бесінші және соңғы тесті уақытсыз өтті. Маккейб 54 ұпайдан құралған алғашқы жарты жүзін жинады, Австралия 695 ұпай жинап, бір ойынға жеңіске жетті және 2–1 есебімен Ашеске ие болды. Маккейб шешуші матчта бір жеребе алып, ағылшындық жетекші ұрысшы Уоли Хаммондты 13 ұпайға ұтып жіберді. Алайда ол турнеде жүзге жете алмады, оның ең жоғары ұпай саны 96 болды. Бірде Гилберттің өте жылдам соққысы ұрысшы мен қақпашыны еңсеріп, 60 метрден асып, қоршаудан өтіп, екінші жағындағы итті өлтіргені туралы әңгіме бар. Осы күні Гилберт Брэдменнің қолынан жеребесін алып, оны 0 ұпайға шығарды. Гилберт Жаңа Оңтүстік Уэльстің алдыңғы қатарын 3/12 есебімен құлатты және Алан Киппаксты денесінің жоғарғы бөлігіне тигеннен кейін жарақат алып, алаңнан шығуға мәжбүр етті. Бұл Жаңа Оңтүстік Уэльстің іс жүзінде 4/21 есебімен қалдырды. Ешқандай үрейленбестен, Маккейб батыл түрде қарсы шабуыл жасады, көптеген агрессивті иек және кескіш соққылармен ойнады. Маккейб маусымның соңғы матчында үлес қоса алмады; ол алаңда жарақат алды және Оңтүстік Австралиядан 132 ұпаймен жеңілген матчта соққы беруге қабілетсіз болды. Маккейб үшінші тестіде 22 және 71 ұпай жинады және екі жеребе алды, бірақ Австралия жеңіске жеткен соңғы екі тестіде тек екі ұпай және үш жеребе алды. Маккейб маусымды 87.00 орташа есебімен 783 ұпай және 23.94 орташа есебімен 19 жеребемен аяқтады. Маккейб 48 матчта ойнады.

Кейінгі жылдары және отбасылық өмірі

1940 жылы ұлы Джеффримен бірге суретте Маккейб. Маккейб Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қысқа мерзімге Австралия қорғаныс күштеріне қатысты, 1942 жылдың соңында қосылды. Денсаулығының нашарлығы мен аяқтарының ауруына байланысты, оның пайдалы болуы шектеулі екенін білді, сонымен қатар ол жаңа туған ұлы мен жаңадан бастаған бизнесіне ие болғандықтан, соғыстың басында әскерге асықпады. Маккейбтің мүмкіндігі шектеулі болғандықтан, оған Виктория казармасында кеңсе жұмысы берілді. Ол 12 ай осы қызметте тұрды, бірақ аяқтарының мәселесі салдарынан ертерек босатылды. Ол Сиднейдегі спорт алаңдары мен крикет алаңдарына сенімді тұлға ретінде тағайындалды және өмірінің соңына дейін Джордж көшесіндегі спорт дүкенін басқарды. Соғыстан кейін, Рэй Линдуолл да Маккейбпен жұмыс істеуді жөн көрді, себебі оған тестілік турларға шетелге саяхаттау мүмкіндігі ұсынылды. Бірінші сыныптық карьерасын аяқтағаннан кейін Маккейб демалыс үшін гольф ойнауды ұнатты, бірақ 1950 жылдардың ортасында аяқтарының ауруы мен басқа да денсаулық проблемаларына байланысты ойнауын тоқтатты. 1956-1957 жылдары Маккейб пен О'Райлиге Жаңа Оңтүстік Уэльс крикет қауымдастығы құрмет көрсету мақсатында матч өткізді. Маккейб Эдна Мей Линтонға 1935 жылдың 5 ақпанында Сиднейдегі Сент-Мэри соборында үйленді. Олардың ұл мен қызынан тұратын екі баласы болды. Орта жасында денсаулығы нашарлаған Маккейбтің физикалық жағдайы аяқтарының ауруынан нашарлады, бұл оған жаттығу жасауға кедергі келтірді. Осының салдарынан ол көп салмақ жинады, ал көп мөлшерде темекі шегу оның денсаулығына, сондай-ақ онымен кездесуге ниеттенген көптеген адамдарға кері әсер етті. Маккейб өмірінің соңғы екі жылында айтарлықтай әлсіреп, бауыр ауруына байланысты ауруханаға жатты. Өлімінен аз уақыт бұрын ауруханадан шығарылды, бірақ 58 жасында өте осал және сақтықпен қозғалатын адам болды.

Өлім және мұра

Маккейб Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Мосмандағы үйінде өлі опоссумды қоқысқа салуға тырысқаннан кейін жардан құлап, бас сүйегінің сынуынан қайтыс болды. Ол үйінің артқы ауласындағы тік беткейден құлап, дөңгелектеп, үйіне жапсарлас жардың үстінен құлады. Алайда, сот сарапшысы өлім жазатайым оқиға деп сап, отбасы оның өмірін өз қолымен аяқтағанын күшпен жоққа шығарды. Маккейб Солтүстік Сибблс зиратында жерленді. 2021 жылдың маусым айында ол ICC World Test Championship финалының алғашқы турнирін мерекелеу мақсатында ICC Cricket Hall of Fame-ге ерекше кандидат ретінде енгізілді.

Тестілік матчтың нәтижесі

Беттеу Боулинг Қарсыластар Матчтар Ұпайлар Орташа Ең жоғары ұпай 100 / 50 Ұпайлар Викеттер Орташа Ең жақсысы (Иннинг) 24 1,931 48.27 232 4/10 1,076 21 51.23 4/41 10 621 56.45 189* 2/2 341 12 28.41 4/13 5 196 32.66 90 0/1 126 3 42.00 1/16 Барлығы 39 2,748 48.21 232 6/13 1,543 36 42.86 4/13