Кіріспе
Ирландиядағы жол класы. Ирландия Республикасындағы аймақтық жол (bóthar réigiúnach) – басты бағытты құрамайтын (мысалы, ұлттық басты жол немесе ұлттық екінші дәрежелі жол), бірақ ұлттық жол желісінің бір бөлігін құрайтын жол класы. 11 600 шақырымнан астам аймақтық жол бар. Аймақтық жолдар үш таңбалы нөмірлермен белгіленеді, олардың алдынан "R" әрпі қойылады (мысалы, R105). Солтүстік Ирландиядағы осыған ұқсас жол санаты – B жолдары.
A regional road (bóthar réigiúnach) in the Republic of Ireland is a class of road not forming a major route (such as a national primary road or national secondary road), but nevertheless forming a link in the national route network. There are over 11,600 kilometres (7,200 miles) of regional roads. Regional roads are numbered with three digit route numbers, prefixed by "R" (e. g. R105). The equivalent road category in Northern Ireland are B roads.
Тарих
1977 жылға дейін Ирландия Республикасындағы классификацияланған жолдар екі префикстің бірімен белгіленді: "Т" – магистральдық жолдар үшін және "L" – байланыс жолдары үшін. Жергілікті басқару (жолдар мен тас жолдар) заңы жолдарды ұлттық жолдар ретінде белгілеуге рұқсат берді: 1977 жылы заңдық құрал S. I. No. 164/1977 бойынша жиырма бес ұлттық негізгі жол (N1–N25) және отыз үш ұлттық қосалқы жол (N51–N83) бастапқыда тағайындалды. Қалған классификацияланған жолдардың көпшілігі облыстық жолдарға айналды (1993 жылғы «Жолдар туралы» заңмен ресми түрде бекітілді, олар бұрын бірнеше жыл бойы жол көрсеткіштерінде заңдық мәні жоқ негізде көрсетілген болатын), ал олардың бағыттары 1994 жылы заңдық құрал («SI») арқылы белгіленді. Облыстық жолдардың бағыттарын белгілейтін соңғы SI 2012 жылы жарияланды: 1993 жылғы «Жолдар туралы» заң (Облыстық жолдарды жіктеу) 2012 жылғы жарлық. Басқа жолдар, бұрын магистральдық немесе байланыс жолдары ретінде жіктелген, кейін жергілікті жолдарға айналды. Кейбір жерлерде бұрынғы магистральдық және байланыс жолдарын көрсететін ескі көрсеткіштер әлі де кездеседі. Бұл көрсеткіштердегі L (байланыс жолы үшін) префиксі қазіргі жергілікті жолдар желісімен байланысты емес.
Ерекшеліктері
Ұлттық жолдардан өзгеше, аймақтық жолдарды Ұлттық жолдар басқармасы емес, жергілікті округтік немесе қалалық кеңестер күтіп ұстайды. Аймақтық жол желісінің көп бөлігі бір бағытты жолдардан тұрады, бірақ кейбір жолдар екі бағытты жолдар болып табылады (төмендегідей: Жоғары өткізгіштігі бар аймақтық жолдар). 1990 жылдардың соңына дейін мұндай жолдар көбінесе өте нашар күйде болды, бірақ жергілікті кеңестерге жолдарды күтіп-ұстауға қаражаттың артуы аймақтық жолдарды жиі қайта жабуға, сондай-ақ кейбір бағыттарды қайта жасауға және түзетуге мүмкіндік берді. Аймақтық жолдарға әдетте 80 км/сағ (империялық өлшеммен 50 миль/сағ) жылдамдық шектеуі қолданылады, ұлттық жолдар үшін 100 км/сағ (империялық өлшеммен 62,5 миль/сағ) емес. 2005 жылдың 20 қаңтарында Ирландия метрикалық жылдамдық шектерін қабылдағанға дейін ұлттық және аймақтық жолдарда жылдамдық шектеуі 60 миль/сағ болған. Алайда, аймақтық жолдар жиі қалалар, ауылдар мен құрылыс аймақтарынан өтеді, сондықтан олар үшін одан да төменгі жергілікті жылдамдық шектеулері жиі қолданылады. Дегенмен, кейбір аймақтық жолдарда, көбінесе автожолдар немесе басқа жолдардың жақсартуымен айналып өткен бұрынғы ұлттық жолдардың бөліктерінде, жылдамдық шектеуі 100 км/сағ болады. Мысалы, R132 (бұрынғы N1) – 100 км/сағ жылдамдық шегі бар аймақтық жол. 2009 жылға қарай, Ирландиядағы кейбір аймақтық жолдардағы бағыт көрсету белгілері әлі де нашар, тіпті жаңа белгілер де көбінесе қиылыстарда тікелей орналасқан көрсеткіш белгілеріне сенеді. Алайда, аймақтық жолдардағы бағыт көрсетуді жақсарту жұмысы 2003 жылдан бері жалғасып келеді; ең нашар белгіленген бағыттар алдымен жаңарту үшін таңдалды. 2007 жылы жергілікті органдарға "2003 жылы басталған аймақтық жолдарды белгілеу бағдарламасын жалғастыру үшін" 7 миллион еуро қаражат бөлінді.
Жоғары сыйымдылықты өңірлік жолдар
Кейбір жоғары өткізу қабілетіне ие (яғни, жалғыз бағытты емес) аймақтық жолдардың бөліктері бар, ең бастысы – R113 (Belgard Road) және R445 (Old Naas Road), R132 Swords Inner By pass және R136 Dublin Outer Ring Road жолдарында екі бағытты учаскелер кездеседі. Кейбір жағдайларда маңызды, жоғары өткізу қабілетіне ие қалалық бағыттар аймақтық жолдар ретінде салынған немесе белгіленген, мысалы, көбінесе екі бағытты R710 Waterford Outer Ring Road немесе R774 Greystones – N11 байланысы, ол толығымен екі бағытты жол. Көптеген басқа жағдайларда, жаңартылған аймақтық жолдар (мысалы, кең екі жолақты жолдар) бұрын магистраль немесе басқа айналма жолдар салынғанға дейін ұлттық басты жолдың бөлігі болған. Көбінесе, ұлттық басты жол магистраль немесе басқа айналма жол құрылысымен өзгертілген кезде, бұрын бағыттың бір бөлігін құраған жол жергілікті емес, аймақтық жолға қайта жіктеледі.
Жол анықтамасы
Ирландиядағы барлық аймақтық жолдардың қазіргі бағыттары – 1993 жылғы «Жол туралы» заң бойынша 2012 жылғы № 54/2012 Заңдық актісімен (S. I.) («Аймақтық жолдарды жіктеу») бекітілген тәртіп бойынша – төменде тізімделген. Аталған S. I. әрбір маршруттың бастапқы және соңғы нүктелерін, сондай-ақ маршрут өтетін қалалардың, ауылдардың, кенттердің және басқа да елді мекендердің атауларын, қажет болған жағдайда нақты бағытты анықтау үшін жеке жолдардың атауларын көрсетеді.