Кіріспе
Мемлекеттік қаражатты дұрыс пайдаланбау
Заң бойынша, заңсыз иемдену – басқа біреудің атын, келбетін, жеке басын, мүлкін, жаңалықтарын, өнертабыстарын және т.б. оның рұқсатысыз пайдалану, нәтижесінде сол адамға зиян келтіру. Осы сөздің тағы бір мағынасы – мүлікті немесе қаражатты қасақана және заңсыз пайдалану; бұл әсіресе мемлекеттік қызметкерлер жасаған әрекеттерге қатысты болуы мүмкін. Біріккен Ұлттар Ұйымының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы конвенциясының 17-бабында әрбір қатысушы мемлекет мемлекеттік қызметкерлердің заңсыз иемденуін, жемқорлыққа салуын немесе басымдықтарды басқа арнаға бұруын қылмыстық құрам деп тануға міндетті екендігі айтылған.
Қылмыстық құқық
Қылмыстық құқықта, заңсыз игеру – басқа біреудің мүлкін немесе ақшасын өз пайдасына немесе басқа да рұқсат етілмеген мақсаттар үшін қасақана түрде заңсыз пайдалану, әсіресе мемлекеттік қызметкер, сенімділікпен міндеттенген тұлға, қайтыс болған адамның мүлігін басқарушы немесе әкімші, немесе басқа біреудің мүлкін күтуге және қорғауға жауапкершілігі бар кез келген адам (фидуциарлық міндет) жасаған әрекет. Әділеттік аймағына және мүлкінің құнына байланысты, заңсыз игеру ауыр қылмыс болып есептелуі мүмкін, және ол түрме жазасымен жазаланады.
Ғылыми зерттеулер
Ғылыми зерттеулерде, идеяларды заңсыз пайдалану – зерттеу этикасын бұзудың бір түрі. Зерттеуші, ғалым немесе рецензент әріптестерімен және тәлімгерлерімен идея алмасу барысында жаңа ойлармен танысуы мүмкін. Дегенмен, мұндай ақпаратты тиісінше пайдаланбау – алаяқтық болып есептеледі. Бұл жұмыстың плагиатталуын, немесе қолжазбаларды немесе грант өтінімдерін қарау кезіндегі құпиялылық міндеттемелерін бұза отырып, кез келген ақпаратты қолдануды қамтиды.
Адалсызданған қаражаттың салдары
Қаржыны жымқырудың өте ауыр салдары болуы мүмкін, оның ішінде бас бостандығынан айыру, айыппұл, сотталғаннан кейінгі бақылау және тұрақты қылмыстық тіркеме. Қаржыны жымқыруға берілетін жаза, зардап шеккен мүліктің құнымен және бұрынғы қылмыстық тіркемесімен анықталады.
Адалданбау мен талан-таражға салу арасындағы айырмашылықтар
Алаяқтық – бұл мүлік немесе қаражат заңды түрде сеніп тапсырылған адамның оларды өз мүддесіне жұмсауы. Егер қаражат қылмыскерге қолжетімді болғанмен, оған сеніп тапсырылмаса, онда бұл алаяқтық емес, бірақ ұрлық, заңсыз иемдену, мақсаттан тыс пайдалану немесе басқа да осыған ұқсас қылмыс ретінде қарастырылуы мүмкін.
Адалсызданғандықтың мысалдары
Мысалы, 2013 жылғы Калифорния Сот Кеңесінің азаматтық жюриге берілетін нұсқаулардың 1803-тармағын қараңыз.