Заңсыз тасымалдау және контрабанда

Кіріспе

Тауарлардың немесе адамдардың заңсыз қозғалысы.

Контрабанда – қолданыстағы заңдар мен ережелерді бұза отырып, үйден немесе ғимараттардан, түрмеге немесе халықаралық шекарадан объектілерді, заттарды, ақпаратты немесе адамдарды заңсыз тасымалдау болып табылады. Әлеуметтік ғылымдар контрабанданы тиісті заңнамалық шеңберге қайшы келетін мақсатты түрде шекарадан өту деп анықтайды. Контрабанданың түрлі себептері бар. Оларға есірткі саудасы, қару-жарақ саудасы, жезөкшелік, адам саудасы, адам ұрлау, экзотикалық жануарлар саудасы, өнер туындыларын ұрлау, қанды алмастар, қарақшылық, автокөліктерді бөлшектеу орындары, заңсыз көші-қон немесе заңсыз эмиграция, салықтан жалтару, импорт шектеулері, экспорт шектеулері, түрмедегі сотталғандарға тыйым салынған заттарды беру немесе контрабандалық заттарды ұрлау сияқты заңсыз саудаға қатысу кіреді. Контрабанда әдебиетте жиі кездесетін тақырып, мысалы Бизенің «Кармен» операсынан бастап Джеймс Бондтың шпиондық кітаптарында (кейіннен фильмдерде) «Алмаздар мәңгілік» және «Голдфингер» шығармаларында көрсетілген.

Этимология

Контрабанда етістігі, төменгі неміс тілінен келген smuggeln немесе голланд тілінен келген smokkelen (="тауарларды заңсыз тасымалдау"), көбінесе "тығырықтап өту" мағынасын білдіретін сөздің қайталама түрі болып саналады және ағылшын тіліне 1600-1700 жылдар аралығында енген.

Тауарлар

Көптеген контрабандалық әрекеттер кәсіпкер саудагерлер заңсыз немесе салық салынатын тауарлар мен қызметтерге деген сұранысты қанағаттандыруға тырысқанда орын алады. Осының салдарынан есірткілердің заңсыз айналымы, қару-жарақ контрабандасы (заңсыз қару-жарақ саудасы), сондай-ақ контрабанданың дәстүрлі түрлері – алкоголь (ром сату) және темекі кеңінен таралған. Контрабандалық тауармен ұсталған жағдайда контрабандист азаматтық және қылмыстық жазалардан қауіптенетіндіктен, контрабандалық тауарларға қомақты баға қосылады. Контрабандалық тауарлардан түсетін пайда зор. Тыйым салудың қатаң заңы бойынша, күшті шаралар қолданылғанда алкоголь мен есірткілердің контрабандасы күшейеді. Пайда импортталатын тауарларға салынатын салықтар мен алымдардан қашу арқылы да түседі. Мысалы, контрабандист салықтары төмен жерден көп мөлшерде темекі сатып алып, оны жоғары салықтар салынатын жерге контрабандалық жолмен әкеліп, оны әдеттегіден гөрі жоғары маржамен сатуға мүмкіндік алады. Хабарламаларға сәйкес, АҚШ-та бір жүк көлігі темекіні контрабандалық жолмен әкелгенде 2 миллион АҚШ долларына дейін пайда табуға болады. 2023 жылдың қазанында Испания полициясы Алхесирас теңіз шекарасында жүк көліктеріне жасырынған мигранттарды контрабандалық жолмен әкелуге қатысқан, жалған құжаттарды ұсынумен байланысты 11 адамды ұстады. Сол айда олар Испаниядағы, әсіресе ауыл шаруашылығы саласындағы мигранттарға жалған құжаттар жеткізуге бағытталған тағы бір қылмыстық ұйымды таратып жіберді.

Адамдарды заңсыз әкелу

Адамдарды заңсыз көшіру қызметін, заңсыз көшіп-қонуға ниеттенгендерге көмек ретінде ұсынылатын адамдарды заңсыз көшіруден және адам саудасынан ажыратуға болады. Мексика мен АҚШ шекарасын заңсыз кесіп өткен адамдардың шамамен 90% оларды өткізу үшін контрабандистерге ақы төлегені есептеледі. Адамдарды заңсыз көшіру, адамды қатыгез жағдайлардан құтқару үшін қолданылуы мүмкін. Мысалы, АҚШ-тың оңтүстігінде құлдыққа рұқсат болған кезде, көптеген құлдар "Жер асты жолы" арқылы солтүстікке қарай жылжыды. Сол сияқты, Холокост кезінде еврейлерді Германиядан Алгот Ниска сияқты адамдар заңсыз шығарып әкетті.

Адам саудасы

Адам саудасы – кейде адам саудасы деп аталады немесе, жыныстық қызметтерге қатысты жағдайда, сексуалдық сауда – адамдарды заңсыз көшіруден өзгеше. Заңсыз көшіруші ақы алғанда елге заңсыз кіруге көмектеседі, ал көшірілген адам баратын жеріне жеткен соң босатылады; алдамшылыққа ұшыраған адам саудасының құрбаны күштеп бағынуға мәжбүрленеді. Құрбандар өз еркімен саудаға түспейді, оларды алдайды, жалған уәделермен алдап, немесе күштеп саудаға итереді. Адам саудагерлері құрбандарын бақылау үшін алдау, алаяқтық, қорқыту, оқшаулау, физикалық қауіп төндіру, күш қолдану, қарыздық құлдыққа салу, тіпті есірткіні күштеп беру сияқты мәжбүрлеу тактикаларын пайдаланады. Құрбандардың көп бөлігі әйелдер және кейде балалар, бірақ сонымен қатар ерлер, әйелдер мен балалар да бар, олар күштеп немесе алданып ауыр жұмысқа немесе арзан еңбекке мәжбүрленеді. Адам саудасының заңсыз сипатынан нақты көлемі белгісіз. 2003 жылы АҚШ үкіметі жариялаған баяндамада әлем бойынша әр жылы 800 000 – 900 000 адам елден-елге саудаға түсіп жатыр деп есептелді. Бұл көрсеткішке ел ішіндегі саудаға түскендер кірмейді.

Балаларды сату

Білім беру және тұрақты қызметтер арқылы бала еңбегімен күресудің баламалары (ACCESS MENA) ұйымының зерттеуіне сәйкес, Йеменнің шекаралық ауылдарында тұратын мектеп оқушыларының 30% Сауд Арабиясына жасырын түрде өткізілген. Балаларды сату жиі "тасымалдау" деп аталады. Жасырын өткізілген балалар сексуалдық зорлыққа ұшырау немесе тіпті өлтірілу қаупінде болды. Балаларды сатудың себептерінің бірі – кедейлік, ал кейбір балалар ата-аналарының келісімімен, делдал арқылы өткізіледі. Өткізілгендердің 50%-ы балалар. Филиппинде 60 000-нан 100 000-ға дейін балалар секстік индустрияда жұмыс істеу үшін сатылады.

Адам саудасы және көші-қон

Жыл сайын жүздеген мың мигрант заңсыз жолмен, қауіпті немесе адамдыққа сыймас жағдайларда, ұйымдасқан халықаралық контрабанда және адам саудасымен айналысатын топтар арқылы тасымалданады. Бұл құбылыс соңғы жылдары күшейіп келеді, себебі төмен кірісті елдердің азаматтары жұмыс іздеп дамыған елдерге өтуге ұмтылады. Мигранттарды контрабандамен тасымалдау және адам саудасы – екі бөлек қылмыс, олар бірнеше маңызды тұрғыда ерекшеленеді. «Контрабанда» – адамның мемлекетке заңсыз кіруіне көмектесу, ал «адам саудасы» – оны пайдалану элементін қамтиды. Адам саудагері мигрантты күш көрсету, алдау немесе қысым арқылы бақылайды, көбінесе сексуалдық қанау, мәжбүрлі еңбек немесе құлдыққа ұқсас басқа да амалдар арқылы. Адам саудасы – негізгі адам құқықтарын бұзу болып табылады. Адам саудасының құрбандарының басым көпшілігі – әйелдер мен балалар. Бұл құрбандар миллиардтаған долларлық жаһандық индустрияда тауар ретінде қарастырылады. Қылмыстық ұйымдар адам саудасын таңдайды, себебі басқа тауарларға қарағанда, адамдарды бірнеше рет пайдалануға болады және бұл үшін көп инвестиция қажет емес. Контрабанда да қылмыстық топтарға үлкен қаржылық табыс әкеледі, олар мигранттардан қызметтері үшін үлкен ақы алады. Барлау мәліметтеріне сәйкес, есірткі сатушылар және басқа да қылмыстық ұйымдар үлкен пайда табу және тәуекелді азайту үшін адам тасымалына көшуде. Адамдарды заңсыз тасымалдау – өсіп келе жатқан жаһандық құбылыс екені мойндалады. Бұл – халықаралық қылмыс. Қазіргі уақытта экономикалық тұрақсыздық әлем бойынша заңсыз миграцияның басты себебі болып көрінеді. Дегенмен, көптеген мигранттар қалаған елдеріне қауіпті сапарға шығып, адамдарды заңсыз тасымалдаумен айналысатын қылмыстық синдикаттармен ынтымақтасады. Бұл синдикаттар мигранттар үшін барлық жағдайды ұйымдастырады, бірақ жоғары бағаға. Көбінесе саяхат жағдайлары адамдық емес: мигранттар жүк көліктері мен қайықтарға тығылып, жиі қайғылы оқиғалар орын алады. Қоныс аударған елге келгеннен кейін, олардың заңсыз статусы оларды контрабандистердің ықпалына қалдырады, олар мигранттарды көлік құны үшін туындаған қарыздарды өтеу үшін жылдар бойы заңсыз еңбек нарығында жұмыс істеуге мәжбүрлейді.

Each year, hundreds of thousands of migrants are moved illegally by highly organized international smuggling and trafficking groups, often in dangerous or inhumane conditions. This phenomenon has been growing in recent years as people of low income countries are aspiring to enter developed countries in search of jobs. Migrant smuggling and human trafficking are two separate offences and differ in a few central respects. While "smuggling" refers to facilitating the illegal entry of a person into a State, "trafficking" includes an element of exploitation. The trafficker retains control over the migrant—through force, fraud or coercion—typically in the sex industry, through forced labour or through other practices similar to slavery. Trafficking violates the idea of basic human rights. The overwhelming majority of those trafficked are women and children. These victims are commodities in a multibillion dollar global industry. Criminal organizations are choosing to traffic human beings because, unlike other commodities, people can be used repeatedly and because trafficking requires little in terms of capital investment. Smuggling is also reaping huge financial dividends to criminal groups who charge migrants massive fees for their services. Intelligence reports have noted that drug traffickers and other criminal organizations are switching to human cargo to obtain greater profit with less risk. It is acknowledged that the smuggling of people is a growing global phenomenon. It is a transnational crime. Currently, economic instability appears to be the main reason for illegal migration movement throughout the world. Nevertheless, many of the willing migrants undertake the hazardous travel to their destination country with criminal syndicates specialized in people smuggling. These syndicates arrange everything for the migrants, but at a high price. Very often the traveling conditions are inhumane: the migrants are overcrowded in trucks or boats and fatal accidents occur frequently. After their arrival in the destination country, their illegal status puts them at the mercy of their smugglers, which often force the migrants to work for years in the illegal labor market to pay off the debts incurred as a result of their transportation.

Жабайы табиғат

Жабайы табиғатты контрабандаға салу экзотикалық түрлерге деген сұраныс пен осы сауданың жоғары табыс әкелуінен туындайды. CITES (Қорғалатын жабайы флора мен фауна түрлерінің халықаралық саудасы жөніндегі конвенция) саяси шекаралардан өткен қорғалатын жануарлар мен өсімдіктердің қозғалысын реттейді.

Контрабанданың экономикасы

Контрабанданы экономикалық құбылыс ретінде зерттеулер аз. Жағдиш Бхагавати мен Бент Хансен контрабанда теориясын алға ұсынды, онда олар контрабанданы негізінен импортты алмастыратын экономикалық қызмет ретінде қарастырды. Бірақ олардың басты назары контрабанданың әлеуметтік салдарына аударды. Жеке сектор мемлекеттік сектордан тиімдірек деген кең таралған пікірге қарсы, олар контрабанда әлеуметтік әл-ауқатты арттырмауы мүмкін екенін көрсетті, бірақ ол қаражатты үкіметтен жеке секторға аударуы мүмкін. Ал Файзул Латиф Чоудхури 1999 жылы контрабанданың өндірісті алмастыратын моделін ұсынды, онда контрабандаға ынталандыру ретінде жеткізу құнына байланысты баға айырмашылығы маңызды рөл атқарады. Бұл баға айырмашылығы ішкі тұтыну салықтары мен импорттық баждардан туындайды. Мысалы, темекіге тоқталып, Чоудхури Бангладеште темекі контрабандасы отандық өндіріс көлемін азайтқанын айтты. Отандық темекі өндірісіне қосылған құн салығы (ҚҚС) және басқа да тұтыну салықтары қолданылады. Ішкі салықтарды төмендету жергілікті өндірушіге төмен құнмен өнім ұсынуға және контрабанданы ынталандыратын баға айырмашылығын азайтуға мүмкіндік береді. Алайда, Чоудхури өндіріске салынатын ішкі салықты төмендетудің контрабандалық темекіге қарағанда бәсекеге қабілеттілік артықшылығын беруінің шегі бар екенін атап көрсетті. Сондықтан, үкімет контрабандаға қарсы күресін күшейтуі керек, сонда тәркілеулер (заңды тәртіппен тұлғаның немесе мүліктің иелігіне қол жеткізу) контрабанданың құнын арттырып, оны бәсекеге қабілетсіз етеді. Айта кетейік, Чоудхури контрабандистің жергілікті өндірушімен арақатынасын антагонистік дуополия ретінде моделеді. Екінші жағынан, 2016 жылы Tat Chee Tsui жүргізген зерттеулер көрсеткендей, темекіге баж салығын арттыру контрабанданы ынталандырса да, жалпы темекі тұтынуы азаяды, себебі салық салынатын темекіге орнына қолданылатын заңсыз тауарлардың бағасы да жоғары салық ставкасының нәтижесінде өседі. Бір экономикалық көзқарас бойынша контрабанда – мемлекеттік шектеулерге немесе саудаға салынатын салықтарға қарсы күрес ретінде монополияны бұзу болып табылады.

Research on smuggling as economic phenomenon is scant. Jagdish Bhagwati and Bent Hansen first forwarded a theory of smuggling in which they saw smuggling essentially as an import substituting economic activity. Their main consideration, however, was the welfare implications of smuggling. Against common belief that the private sector is more efficient than the public sector, they showed that smuggling might not enhance social welfare though it may divert resources from governments to the private sector. In contrast, Faizul Latif Chowdhury, in 1999, suggested a production substituting model of smuggling in which price disparity due to cost of supply is critically important as an incentive for smuggling. This price disparity is caused by domestic consumption taxes and import duties. Drawing attention to the case of cigarettes, Chowdhury suggested that, in Bangladesh, smuggling of cigarettes reduced the level of domestic production. Domestic production of cigarettes is subject to value added tax (VAT) and other consumption tax. Reduction of domestic taxes enables the local producer to supply at a lower cost and bring down the price disparity that encourages smuggling. However, Chowdhury suggested that there is a limit beyond which reducing domestic taxes on production cannot confer a competitive advantage versus smuggled cigarettes. Therefore, government needs to upscale its anti smuggling drive so that seizures (taking possession of person or property by legal process) can add to the cost of smuggling and thus render smuggling uncompetitive. Notably, Chowdhury modeled the relationship of the smuggler to the local producer as one of antagonistic duopoly. On the other hand, research by Tat Chee Tsui in 2016 suggests that even if increasing cigarette duty may encourage smuggling, total cigarette consumption still declines because the price of illicit goods, as substitutes of taxed cigarettes, also increases because of higher tax rate. One economic view sees smuggling as monopoly busting as a challenge to state sponsored restrictions or taxes on trade.

Әдістер

Контрабандада жасыру үшін контрабандалық тауарларды адамның киіміне, багажға немесе дене қуысына жасыру мүмкін. Кейбір контрабандистер тауарды бір аймаққа әкелу үшін пайдаланылатын көлік құралын немесе кемені жасырады. Шекаралық бақылаудан қашу, мысалы, кішкентай кемелермен, жеке ұшақтармен, құрлық арқылы контрабандалық жолдармен, контрабандалық туннельдермен және тіпті кішкентай суасты кемелерімен. Бұл заңсыз түрде шекарадан өтуге, заңсыз көші-қонға немесе эмиграцияға да қатысты. Әлемнің көптеген бөлігінде, әсіресе Мексика шығанағында, контрабандалық кемелердің таңдауы – жылдам қайықтар. Тауарларды немесе адамдарды көлік құралында немесе (басқа) тауарлардың арасында, немесе багажға, киімге немесе оның астына, денеге жасырып шекаралық тексеруге ұсыну (дене қуысын тексеру, шар жұту және қапшық туралы қараңыз) және т.б. Көптеген контрабандистер жүйелі рейстермен ұшады. Жыл сайын кеден органдары бүкіл әлем бойынша күдікті контрабандистердің көптеген топтарын ұстайды. Тауарлар мен адамдар теңіз арқылы контейнерлерге жасырынып, автомобильдерде, жүк көліктерінде және пойызбен құрлық арқылы контрабандалық жолмен әкелінеді. Осыған байланысты тағы бір мәселе – заңсыз түрде шекарадан өту, мысалы, жасырынып өту. Ұлыбританияда алкоголь мен темекіге жоғары салық салғандықтан Франциядан Ұлыбританияға Channel Tunnel арқылы ірі көлемде контрабандалық тауар әкелінеді. Шекарадағы жемқорлық пен импорттық тарифтердің жоғары деңгейі 1970 және 80 жылдары контрабандистерді бір елден екінші елге жүк ұшақтарында радио және теледидар сияқты электрондық жабдықтарды ұшырып әкелуге мәжбүр етті, осылайша елдер арасындағы шекарада кездесулерді болдырмады. Өзін-өзі шекарадан заңсыз өткізу үшін тағы бір тәсіл – жалған паспортпен (толыққанды жалған, заңсыз өзгертілген немесе ұқсас адамның паспорты). Шекаралық бақылау пункттерінде, әсіресе жүк тасымалдау кезінде, шекара агенттері контрабандалық және заңсыз тауарларды тексеруі керек. Алайда, «желі тосқауылы» деп аталатын жағдайға байланысты, әлемдегі жүктердің тек 5% ғана тексеріледі. Толыққанды тексеруге төрт-алты сағат уақыт кететіндіктен, Сингапур сияқты ірі сауда жолдары контрабандистер мен саудагерлерге үлкен мүмкіндіктер ұсынады. Кейптаун кеден басқармасының өкілінің айтуынша, егер кемежайдағы әрбір кеме тоқталып тексерілсе, кеме қатынасы толыққанды тұйықталып, сауда да тұйықталып, экономикалық тұйықталуға әкелер еді. Декларацияны нашар жасау және дұрыс емес көрсету контрабанда кезінде ең таңғажайып тауарлардың да кең таралған тәжірибесі болып табылады. Көпшілік мәдениет көрсетпейтін нәрсе – есірткі мен қару-жарақ кеден қызметкерлерінің басты қиындығы емес және экономикасына ең үлкен қауіп емес. Шын мәнінде, ең көп контрабандаланатын заттар – күнделікті қолданылатын заттар, сондықтан салықтық түсімде үлкен шығынға әкеледі. Бір кеме агенті контрабандалық сауданың кәсіпкерлер үшін табиғи нәрсеге айналғанын, олар дайын өнімдерді алып, оларды ең төмен бағамен ұсыну үшін бұрмалайтынын айтты. Көптеген адамдар түсінбейтін нәрсе – бұқаралық ақпарат құралдары мен мәдениет қылмыстық ұйымдарды басты контрабандистер ретінде көрсетсе де, шын мәнінде заңды бизнес ең үлкен бұзушылар болып табылады. Өнімдеріне немесе тауарларына өздерінің таңбаларын қою арқылы олардың тауарларына қатысты жағымды пікір қалыптасады, өйткені бұқаралық ақпарат құралдары оларды сенімді деп көрсетеді. Алайда контрабандалық сауда кеме қатынасы индустриясының мәдениеті арқылы жүзеге асады және бүкіл әлемде институционалды тарифтер мен салықтарға байланысты. Көптік консигнациялық контрабанда (ККК) әдісі (бірнеше түрлі контрабандалық тауарларды, мысалы есірткі мен заңсыз көшіп келушілерді немесе есірткі мен қаруды бір уақытта контрабандалау) бір зерттеуді аяқтағаннан кейін расталды, онда контрабандашылардың бір жүк тасымалында бірнеше түрлі контрабандалық тауарларды тасымалдаудың 16 құжатты жағдайы анықталды. ККК жүк тасымалдары II және III сатыдағы контрабандалық ұйымдармен жиі байланысты болды.

In smuggling, concealment can involve concealing the smuggled goods on a person's clothing, luggage or inside a body cavity. Some smugglers hide the whole transportation vehicle or ship used to bring the items into an area. Avoiding border checks, such as by small ships, private airplanes, through overland smuggling routes, smuggling tunnels and even small submersibles. This also applies for illegally passing a border oneself, for illegal immigration or illegal emigration. In many parts of the world, particularly the Gulf of Mexico, the smuggling vessel of choice is the go fast boat. Submitting to border checks with the goods or people hidden in a vehicle or between (other) merchandise, or the goods hidden in luggage, in or under clothes, inside the body (see body cavity search, balloon swallower and mule), etc. Many smugglers fly on regularly scheduled airlines. A large number of suspected smugglers are caught each year by customs worldwide. Goods and people are also smuggled across seas hidden in containers, and overland hidden in cars, trucks, and trains. A related topic is illegally passing a border oneself as a stowaway. The high level of duty levied on alcohol and tobacco in Britain has led to large scale smuggling from France to the UK through the Channel Tunnel. The combination of acknowledged corruption at the border and high import tariffs led smugglers in the 1970s and '80s to fly electronic equipment such as stereos and televisions in cargo planes from one country to clandestine landing strips in another, thereby circumventing encounters at the frontier between countries. For illegally passing a border oneself, another method is with a false passport (completely fake, or illegally changed, or the passport of a lookalike). At Border checkpoints, especially for shipping cargo, Border agents must inspect cargo for smuggled and illegal goods. However, because of what is called Gridlock a maximum of 5% inspections per cargo holds worldwide. Since it can take a proper and complete inspection four to six hours, major global trade routes such as Singapore offer great opportunity for smugglers and traders alike. As the leading Cape Town Customs Official argues, if a shipping port stops and inspects every ship it would cause a total shipping grid lock, which is trade gridlock, which is also economic gridlock. By under declaring and misrepresenting, even the most surprising goods is common practice when smuggling. What popular culture does not communicate, is that illegal drugs and arms are not the bane of customs officers and the ultimate threat to their economy. In reality, the most commonly smuggled items are everyday items one believes to be common and thus causes higher losses in tax revenue. An anonymous shipping agent said that smuggling becomes second nature to businessmen, taking finished products and misrepresenting them to offer the cheapest possible rate. What the majority of people do not realize, is that the media and popular culture focus on criminal organizations as primary smugglers, but in reality legitimate businesses are the biggest offenders. By incorporating their label on merchandise or products, it leaves bias towards their goods as the popular media portrays them as reliable. Smuggling, however, is produced through the very culture of the shipping industry and is affected by institutionalized tariffs and taxes around the world. The existence of the Multi Consignment Contraband (MCC) smuggling method (smuggling two or more different types of contraband such as drugs and illegal immigrants or drugs and guns at the same time) was verified following the completion of a study that found 16 documented cases of smugglers transporting more than one type of contraband in the same shipment. MCC shipments were frequently associated with Phase II and Phase III smuggling organizations.

Жануарларды пайдалану

Адам курьерлермен қатар, контрабандистер үйретілген жануарларды пайдаланып заңсыз тауарларды тасымалдағаны белгілі. Контрабандамен айналысатын адамдар үшін жануарларды пайдаланудың бір артықшылығы – адам курьерлерден айырмашылығы, олар ұсталған жағдайда мемлекеттік куәлік беруі мүмкін, ал жануар курьер ұсталса, өзімен бірге контрабандалық заттары болса да, билік органдарына ешқандай сөздік ақпарат бере алмайды.

Иттер

Контрабандашылар кейде контрабандалық тауарларды тасымалдау үшін жануарларды, әсіресе иттерді пайдаланған. Олар көбінесе иттердің арқасына есірткі жабыстырып, оларды жүкті тасуға қолданып, осылайша тауарды қашықтыққа немесе шекарадан өтуге жеткізеді.

Мысықтар

Контрабандистер контрабандалық заттарды тасымалдаудың тағы бір жолын мысықтар арқылы қолданып келеді. Әдетте мысықтар түрмелерге есірткі жасырып әкелу үшін пайдаланылады, кейін түрмедегі топтар осы есірткіні басқа тұтқындарға сатады. Көбінесе сырттан келген контрабандист мысыққа аз мөлшерде есірткі бекітеді, содан кейін мысықты түрмеге кіргізу үшін тұтқындар оны жеммен шақырады немесе мысықты түрмеге кіруге үйретеді. Есірткінен басқа, мысықтар түрмеге ұялы телефондар, құралдар, батареялар және телефон зарядтағыштар сияқты басқа да контрабандалық заттарды тасымалдау үшін де қолданылған. Мысықтардың есірткі тасымалдауға жарамды болу себебі – мысықтар табиғатынан жасырын жануарлар және түрме күзетшілері мысықта контрабанда болуін күдіктенбейді.

Құстар

Сонымен қатар, контрабандистер кейде контрабандалық заттарды әуе арқылы тасымалдау үшін үй көгершіндерін пайдаланады. Көгершіндерді түрмелерге және шекара арқылы есірткі тасымалдау үшін қолданған жағдайлар бар. Үй көгершіндері түрмелерге ұялы телефондар мен SIM-карталарды тасымалдау үшін де пайдаланылған. Контрабандистер үшін көгершіндердің пайдалы болуының себебі – олардың ұзақ қашықтыққа ұша білуі және көгершіндердің кең таралғандығы мен жиі кездесетіндігіне байланысты, билік тарапынан күдік тудырмауы мүмкін. Олар ауылдық және қалалық аймақтарда тең дәрежеде көптеп кездеседі.

Мал шаруашылығы

Контрабандистер мал арқылы контрабандалық тауарларды тасымалдағаны белгілі. Мұндай мысалға жылқы, есек, қашыр және понилерді жатқызуға болады. Көбінесе заңсыз тауарларды жүк таситын жануарларға арқалауға бекітеді, осылайша жануарлар адамдарға қарағанда алыс және/немесе қиын өңірлерде көбірек контрабандалық жүк тасымалдай алады. Контрабандашылар жүк таситын жануарлармен қатар, атпен жегілетін көлік құралдарын да пайдаланады. Сонымен қатар, контрабандистер тірі курьер ретінде малды да пайдаланады. Мұндай жағдайларда жануарларға есірткіні жұтып қойдырады немесе есірткіні хирургиялық жолмен жануардың ішіне енгізеді. Кейіннен жануарды сойған кезде есірткіні алып, оны өз серіктеріне береді. Мысалы, ірі қара мал осы мақсатта қолданылады. Малдарды "дене курьері" ретінде контрабандалық тауарларды тасымалдау үшін түрлі тәсілдер қолданылады, көбінесе есірткіні малдың ішіне салып, сойғаннан кейін алып тастау үшін. Тағы бір жануар – теке. Олардан да есірткіні сойғаннан кейін алып тастайды. Сонымен қатар, контрабандалық тауарларды тасымалдау үшін қой да қолданылады. Көбінесе есірткі сатушылар есірткіні қойдың жүніне бекітеді немесе қойдың ішіне салып, сойғаннан кейін алып тастайды. Ұйымдасқан қылмыскерлер контрабандалық тауарларды тасымалдау үшін қандай мал және/немесе жүк таситын жануарларды пайдаланады, ол көбінесе қолжетімділікке және аймаққа байланысты. Мысалы, Оңтүстік Американың кейбір аймақтарында есірткі сатушылар ламаларды жүк таситын жануарлар ретінде пайдаланып, есірткіні қиын өңірлер мен/немесе шекарадан өткізеді. Азияның кейбір аймақтарында пилдерді үлкен көлемде есірткіні тасымалдау үшін пайдаланады. Таяу Шығыс елдерінде контрабандистердің түйелерді жүк таситын жануарлар ретінде пайдаланып, есірткіні алыс қашықтықтарға және/немесе шекарадан тасымалдағаны белгілі.

Smugglers have also been known to transport contraband with the use of livestock. One such example is the use of horses, donkeys, mules and ponies. The traffickers often strap the illicit goods to the packhorses pack saddle, so that the animal can carry more loads of contraband across further and/or more rugged terrain then a human courier. In addition to Packhorses, Smugglers have also been known to transport contraband with the use of horse drawn vehicles. Additionally there are also livestock that smugglers have used as living body couriers, in such instances the animals are either made to swallow the drugs or the drugs are surgically implanted inside the animals before they are herded to another destination, at a later date when the animals are slaughtered for their meat, the drugs are then removed and given to associates. One such example is the use of cattle. Cattle have been used as 'body couriers' to transport contraband in multiple ways, often by inserting the drugs into the cattle, to be removed at a later time after slaughter. Another animal that traffickers have used as body couriers are goats, which they remove drugs from after slaughter. Additionally another animal that has been used by smugglers to transport contraband are sheep. Often times, the traffickers either attach the drugs to the sheeps wool or they insert the drugs inside the sheep to be removed at a later date after slaughter. What type of livestock and/or pack animals organized criminals use to carry contraband, often depends on availability and region. For example, in parts of South America, traffickers have used llamas as pack animals to transport drugs across rugged terrain and/or across borders. In certain parts of Asia, elephants have been used as pack animals to carry large amounts of drugs across wilderness areas and/or across borders. In Middle Eastern countries, smugglers have also been known to use camels as pack animals to transport drugs across further distances and/or across borders.

Құқықтық анықтама

Көпшілік түсінігінде контрабанда заңсыз саудамен синоним болып табылады. Тіпті әлеуметтік ғалымдар да контрабанданы заңсыз сауда деп жаңылысқан. Шындысы, екеуінің де мақсаттары бірдей – салықтан қашу және тыйым салынған заттарды әкелу, бірақ олардың сұраныс және шығындар функциялары мүлдем өзгеше, сондықтан оларды талдау үшін әртүрлі тәсілдер қажет. Осының салдарынан, кедендік бекеттер арқылы жүзеге асырылатын заңсыз сауда мен контрабанда әртүрлі қарастырылады, контрабанда – "бейресімдік жолмен" жүзеге асырылатын халықаралық сауда ретінде анықталады. Үкімет импорт және экспортқа рұқсат бермеген теңіз порты, әуежай немесе құрлық порты "бейресімдік жол" болып саналады. Мұндай анықтамалар елдің Кедендік заңында ресми түрде жазылған. Айта кетейік, кейбір анықтамаларда кез келген "жарияланбаған" валюта және құнды металл айналымы контрабанда болып есептеледі. Контрабанда – қылмыстық құқық бұзушылық, онда контрабандалық заттар да, олардың тасымалдануы да жазаланады.