Кіріспе
Ирандық-американдық саясаткер және бизнесмен Хушанг Ансари (هوشنگ انصاری, 1927 жылы туған) – ирандық-американдық бұрынғы дипломат, бизнесмен және қайырымдылық шараларын қолдаушы. Ол Иран революциясына дейін он сегіз жыл бойы Иран үкіметінде қызмет етті, оның ішінде 1967 жылдан 1969 жылға дейін Экономикалық істер мен қаржы министрі және АҚШ-тағы Иран елшісі болып жұмыс істеді.
Hushang Ansary (هوشنگ انصاری, born 1927) is an Iranian American former diplomat, businessman, and philanthropist. He served for eighteen years in the Iranian government prior to the Iranian Revolution including as Minister of Economic Affairs and Finance and Iran's Ambassador to the United States from 1967 to 1969.
Өмірбаян
1927 жылы Иранның Хузестан провинциясындағы Ахвазда туған Ансари алғашқыда Ахвазда, Тегеранда және Англияда газет-журнал фотографы болып жұмыс істеді. 1954 жылы ол Жапонияға көшті. Сол жерде Иранның Жапониядағы елшісі Аббас Араммен танысты, ол тез арада Ансариді шах Мохаммад Реза Пахлавидің назарына жеткізді. Шах Ансариден Иранға оралуын өтінді және 1961 жылдан бастап оны бірнеше мемлекеттік лауазымдарға тағайындады, оның ішінде сауда орынбасары, көптеген африкалық елдерге және Пәкістанға елші, сондай-ақ ақпарат министрі. 1964 жылы ол АҚШ және Иран үкіметтерінде көптеген жоғары лауазымды таныстары бар елші Аббас Арамның досы Мәриям Панахиға үйленді. 1969 жылдың шілдесіне дейін ол АҚШ-та елші қызметін атқарды. Содан кейін ол экономика және қаржы министрі болып тағайындалды. Оның осы кезеңдегі жетістіктеріне шахқа миллиондаған доллар көмек және гранттар беруге көмектесуі, сондай-ақ АҚШ Мемлекеттік хатшысы Генри Киссинджермен Иранда сегіз ядролық электр стансасын салу туралы келісімге қол қою кірді. 1970 жылдары ЦРУ Ансариді «Шахтың ішкі шеңберінің» он жеті мүшесінің бірі деп санады және ол шахтың Әмір Аббас Ховейданың премьер-министрі лауазымын басалауға ең лайықты екі үміткерінің бірі болды. Ақырында бұл лауазым Жамшид Амузегарға берілді, ал Ансари Амузегардың прогрессивті қанатына қарсы Растахиз партиясының құрылысшыл қанатын басқарды. Ансаридің жақтастарының кейбіреулері Амузегардың тағайындалуын кейіннен дұрыс емес шешім деп есептейді. Тіпті оның бұрынғы әйелі Мәриям Панахи, тарихшы Аббас Миланидің сөзіне сүйенсек, олардың некесі «ащы аяқталды», ол «Хушангты тағайындамау – шахтың жасаған екі үлкен қатесінің бірі, ол төңкеріске алып келді» деді. Ансари 1977 жылдың 7 тамызында Жамшид Амузегар кабинет құрған кезде экономика және қаржы министрі болып тағайындалды. 1977 жылдың қарашасында Ансари Ұлттық Иран мұнай компаниясының директоры болды, бірақ бір жылдан кейін денсаулығына байланысты жұмысынан кетіп, АҚШ-қа көшті.
Бизнес және қайырымдылық
Иран үкіметінде қызмет еткен кезінде Ансари бизнесте де сәтті мансапқа қол жеткізді. Ол «Фахре Иран» деп аталатын тұрақсыз компанияның директоры болды, оны табысты етуге қол жеткізіп, үкіметке сатты. Ансари АҚШ-қа өте бай адам ретінде келді және 1986 жылы АҚШ азаматы атанды. Ансари «Стюарт және Стивенсон» ЖШҚ-ның төрағасы болды.
Соңғы жылдары Ансари мен Парман Нидерланд Кариб аралдарындағы сақтандыру компаниясына қатысты қаржылық тәртіпсіздіктерге байланысты Кюрасао және Синт-Мартен (CBCS) Орталық Банкінің назарында болды. CBCS мәлімдемесіне сәйкес, акционері «Parman International B. V.» компаниясы, оның ішінде Ансари көпшілік үлесіне ие, «ENNIA Caribe Holding» және «ENNIA Caribe Investments» компаниялары «ENNIA» сақтандыру компанияларынан 1,5 миллиард антиль гульденін (шамамен 838 миллион доллар) заңсыз иеленді. Бұл сақтандыру компаниялары Кюрасао және Синт-Мартен аралдарында жұмыс істейді, демек CBCS қадағалауында болады. CBCS-тің мәлімдеуінше, қаржы бөлінуі сақтандыру компанияларының Парманның тағы бір еншілес компаниясы «Stewart & Stevenson Inc.» акцияларына инвестиция салған арқасында болды. 2017 жылы осы акциялар сатылғанда, сақтандыру компаниялары акциялардың 74% үлесіне ие болғандықтан және 558,7 миллион доллар алуға тиіс болған, бірақ олар тек 282,2 миллион доллар алды, нәтижесінде шамамен 273 миллион доллар ұтылды. Тағы бір мәміледе Муллет-Бей (Синт-Мартен) жері сақтандыру компаниясының балансына 771 миллион гульдер (431 миллион доллардан аспайтын) бағамен енгізілді, бірақ әлемдегі ең ірі бағалаушылардың бірі «Cushman & Wakefield» компаниясының мәліметінше, құны тек 89 миллион гульдер (49 миллион доллар) құрайды. Төтенше шараларға байланысты CBCS, Парман емес, ENNIA-ны тиімді басқарып отыр. Парман мен оның негізгі акционері Ансари CBCS-тің шоттарға құқығы бар екенін растаудан бас тартқандықтан шоттар тоқтатылды. CBCS-тің пікірінше, Парман мен Ансаридың іс-әрекеттері ENNIA-ның қайта құру процесін кешіктіреді, бұл оның полис иелері үшін тәуекелді арттырады. Генри Киссинджердің, Александр Хейгтің және Джеймс Бейкердің бұрынғы досы және бизнес-серіктесі, 2004 жылғы Буш-Чейнидің президенттік науқанының Ұлттық қаржы комитетінің мүшесі және Джордж У. Буш президенттік кітапханасының қамқоршылар кеңесінің мүшесі. 2015 жылы Ансари мен оның әйелі Джеб Буштың президенттік кандидатурасын қолдаған Super PAC-ке 2 миллион доллар сыйлық ретінде берді. Ол Дональд Трамптың инаугурациясына 2 миллион доллар жұмсады. Ансари Санкт-Мартин университеті және Джеймс Бейкер институты сияқты бірнеше медициналық және білім беру мекемелерін құруға қатысты. Ансари мен оның әйелі Шахла Техас штатының Хьюстон қаласында тұрады. Оның екі баласы бар: Нина және Надер, сондай-ақ Сайрус А. Ансаридің інісі.
Марапаттар мен құрметтер
Ансари 2003 жылы Эллис аралының Құрмет медалін және Вудро Вильсон сыйлығын алған. Американдық дипломатия академиясының Ансари танысу бағдарламасы 2004 жылы басталған, АҚШ-тың сыртқы саясаты туралы екі жылдық талқылаулар, лекциялар мен семинарлар сериясы болды. 2004 жылы Джордж Буш президенттік кітапханасындағы Америка тарихының Ансари галереясы оның құрметіне аталды. 2013 жылы Басшылықтағы үлкен жетістіктері үшін Джеймс А. Бейкер III сыйлығы.