Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Луиза фон Дегенфельд (28 қараша 1634 – 18 наурыз 1677) – неміс ақсүйек әйел және Пфальц курфюрсі Карл I Людовиктің теңдессіз некедегі екінші әйелі.
Luise von Degenfeld (28 November 1634 – 18 March 1677) was a German noblewoman and the morganatic second wife of Charles I Louis, Elector Palatine.
Ерте өмір
Баронша Мария Сузанна Луиза фон Дегенфельд Страсбургте дүниеге келді, ол кедей барон Кристоф Мартин фон Дегенфельдтің (1599-1653) және оның әйелі Мария Анна Адельманн фон Адельмансфельденнің (1610-1651) қызы еді. 1650 жылы ол Хайдельбергтегі Сайлау сарайында Карл I Людовиктің әйелі Гессен-Кассельдік Шарлоттаға күтімші қызметкер болып тағайындалды. Ол Богемияның «Қысқы патшасы» Фредерик V пен Англия королі Джеймс I-нің қызы Елизавета Стюарттың ұлы және мұрагері болды.
Born as Baroness Maria Susanne Luise von Degenfeld in Strasbourg, she was the daughter of an impoverished Baron, Christoph Martin von Degenfeld (1599–1653) and his wife, Maria Anna Adelmann von Adelmannsfelden (1610–1651). In 1650 she was appointed a lady in waiting at the Electoral Palace at Heidelberg to Charlotte of Hesse Kassel, the consort of Charles I Louis, Elector Palatine. He was the son and heir of Frederick V, the "Winter King" of Bohemia, by Elizabeth Stuart, daughter of James I of England.
Неке
Некесі әйгілі түрде бақытсыз болғанмен, сайлаушы мен сайлаушы әйелі Шарлотта оның еркіне қарсы жасалғанын ашық айтты, ал Луиза бастапқыда сайлаушының сүйіктісі болудан бас тартты. 1658 жылғы 6 қаңтарда, өзінің егемендік құқығымен әрекет ете отырып, сайлаушы хан морганаттық, бірақ күдікті бигамдық (сағ. cuius regio, eius religio) екінші некені жас баронша фон Дегенфельдпен Швецинген сарайында жасады, ол кезде Хайдельберг пен Мангейм арасындағы аң аулау үйі болған. 1667 жылғы 31 желтоқсаннан бастап сайлаушы хан мен оның сарайы Луизаға «Раугравин» (Raugrafin) атағын берді, сондай-ақ оның әр баласына Raugrave/Raugravine атақтарын, аумақтық қосымшасыз, осылайша оларды оның алғашқы, династиялық некесінен туған балаларынан (сайлаушы әйелі оның заңды түрде аяқталғанын мойындаудан әрқашан бас тартқан) – болашақ сайлаушы хан Карл II және болашақ Орлеан герцогинясы Элизабет Шарлотта («Liselotte») – ерекшелендірді. Луизаның үш ұлы шайқаста, ал біреуі жекпе-жекте қаза тапты. Ең кішісі, Рауграф Карл Мориц (1671–1702), өзінің жарты әпкесі Элизабет Шарлотта Пфальцтік («мадам» деп аталды) сүйіктісі болды және француз сарайына бірнеше рет барып, бірде күйеуінің сүйіктісі және үлкен үй иесі, Шевалье де Лотарингиямен жекпе-жекке шақыруға тырысты. Мадамның ағасы, сайлаушы хан Карл II-ден иелік алу үшін оның атынан араласуға тырысқан күш-жігері сәтсіз аяқталды. Осылайша, жақсы жағдайда емес және алкогольге тәуелді Карл Мориц үйленбей қайтыс болды, Виттельсбахтың соңғы рауграфтарының бірі. 1677 жылғы 26 ақпанда Карл I Людовик өзінің екі үлкен ұлын Луиза фон Дегенфельдтен – Рауграфтар Карл Людвиг пен Карл Эдуардты – Крайхгаудағы Штеббах иелігіне тағайындады. Бұл иеліктің бір бөлігі 1577 жылдан бері фон Гемминген отбасына тиесілі болған. 1677 жылы ол Хилсбах қаласының басқаруымен сайлаушы ханның қарамағына толыққанда, ол өзінің құқықтарын екі рауграфқа берді. 1680 жылы Карл I қайтыс болды, содан кейін оның ұлы және бірінші әйелінен болған мұрагері Карл II 1685 жылы қайтыс болды. Жаңа сайлаушы хан Филипп Вильгельм Нойбург, алыс, католик туысы, Карл Эдуардтың 1690 жылы қайтыс болуынан кейін Штеббахты басып алды. Бірақ бірнеше қыздарынан басқа, Карл I-нің екінші некесінен туған ұлы Рауграф Карл Мориц әлі тірі болды. Анасының ағасы барон Фердинанд фон Дегенфельдтің наразылығының арқасында 1695 жылғы 27 қыркүйекте иелік қағазы соңғы рауграф Карл Морицке берілді. 1702 жылы Штеббахты сайлаушы хан қайтадан басып алды. Бұл актқа қарсы сәтті шағым жасалды, бұл жолы Карл I мен Луиза фон Дегенфельдтің екі тірі қалған қызы, Раугравиня Луиза (1661–1733) және Амалия (1663–1709) атынан, ал біріншісі күйеуінің, әйгілі генерал Майнхардтың, 3-ші герцог де Шомбергтің, 1-ші герцог Лайнстердің иеліктерін басқарды.
Although the marriage of the Elector and Electress was notoriously unhappy, Charlotte openly protesting that it had been contracted against her will, Luise initially declined to become the Elector's mistress. On 6 January 1658, acting on his own sovereign authority, the Prince Elector contracted a morganatic but arguably bigamous (cf. cuius regio, eius religio) second marriage with the young Baroness von Degenfeld at Schwetzingen Castle, then a hunting lodge, midway between Heidelberg and Mannheim, Germany. From 31 December 1667 the Prince Elector and his court accorded Luise the title of "the Raugravine" (Raugrafin), and the corresponding titles of Raugrave/Raugravine without territorial suffix, to each of her children, distinguishing them from the children of his first, dynastic marriage (which the Electress always refused to acknowledge as legally terminated), the future Elector Palatine Charles II and the future Duchess of Orléans, Elisabeth Charlotte ("Liselotte"). Three of Luise's sons were killed in battle, and one was killed in a duel. The youngest, the Raugrave Karl Moritz (1671–1702), was a favorite of his half sister, Elizabeth Charlotte of the Palatinate (referred to as Madame), and visited her several times at the French court, once seeking to provoke a duel with her husband's lover and major domo, the Chevalier de Lorraine. Madame's efforts to intervene on his behalf to obtain an appanage from her brother, the Elector Charles II, were rebuffed. Thus the impecunious and alcoholic Karl Moritz died unmarried, last of the Wittelsbach raugraves. On 26 February 1677, Charles I Louis invested his two elder sons by Luise von Degenfeld, the Raugraves Karl Ludwig and Karl Eduard, with the lordship of Stebbach in Kraichgau. A portion of this estate had belonged in fief to the von Gemmingen family since 1577. When it came in its entirety to the Elector Palatine in 1677 under the administration of the city of Hilsbach, he transferred his rights therein to the two raugraves. Charles I died in 1680, followed by his son and heir by his first wife, Charles II, in 1685. The new Elector Palatine Philip William of Neuburg, a distant, Catholic relative, seized Stebbach upon Karl Eduard's death in 1690. But in addition to several daughters, Charles I still had a living son of his second marriage, Raugrave Karl Moritz. Thanks to the protests of his maternal uncle, Baron Ferdinand von Degenfeld, the estate was deeded over to Karl Moritz, the last raugrave, on 27 September 1695. Stebbach was again seized by the Elector Palatine upon the latter's death in 1702. A successful appeal against this act was made, this time on behalf of the two surviving daughters of Charles I and Luise von Degenfeld, the Raugravines Louise (1661–1733) and Amalia (1663–1709), the former of whom managed the estates of her brother in law, the renowned general Meinhard, 3rd Duc de Schomberg, 1st Duke of Leinster.
Кейінгі өмірі
Бастапқыда Луиза мен Сайлаушы сарайдан кетуден бас тартқан бірінші әйелімен бір шатыр астында өмір сүруді жалғастырды. Бірақ соңғысының бұл жағдайға қарсылығы көптеген дау-жанжалдарға әкелді, сондықтан Сайлаушы оны Гессендегі өз отбасына жіберді. Дегенмен, Шарлоттаның екі баласы әкесімен бірге қалды. Оның үлкен қызы Лизелотте өгей анасымен және кіші туған бауырларымен жақсы қарым-қатынаста болғанмен, ата-анасының арасындағы араздық әкесінің әпкесі Софияны Лизелоттені күйеуінің сарайына, болашақ Эрнест Августқа, Ганновердің сайлаушысына шақыруға итерді. Екінші әйелімен қарым-қатынас әрдайым жанжалсыз болмаса да, Карл мен Луиза көп балалы болды және Сайлаушы барлық балаларына қамқор әке болды. Бірақ, кейінірек оның үлкен ұлы, өте діңгек Сайлау принці Чарльзбен арасы суытылып, бұл оның Раугравиннің балаларына деген жылы сезімдерін білдіруіне кедергі келтірді. Сондықтан, оның қарындасы Лизелотте Версаль сарайында қалған өмірі бойы бірнеше жарты қарындастарымен ауқымды, қазір жарияланған хат алмасуды жүргізді. Раугравина Луиза 14-ші жүктілігі кезінде 1677 жылдың 28 наурызында Мангеймдегі Фридрихсбург сарайында қайтыс болды. Оның жесірі 1679 жылдың желтоқсанында үшінші рет, тағы да морганаттық некемен, Элизабет Холландер фон Бернауға (1659 – 1702 жылдың 8 наурызы) үйленді. Одан 1681 жылдың сәуірінде өлгеннен кейін Карл Луи есімді ұлы дүниеге келді. 1733 жылы әлі үйленбеген Луиза қайтыс болды, содан кейін Раугравиннің ағылшын немересінің бірі, леди Мария фон Шомберг (1692–1762), туысы граф Кристофер фон Дегенфельд Шонбергке (1689–1762) үйленгеннен кейін Стеббахты мұраға алды. Одан бері мүлік Дегенфельд Шонберг графтарының меншігінде болды, тіпті 1974 жылы қала Геммингенмен біріккеннен кейін де.
Initially Luise and the Elector continued to live under one roof with his first wife, who refused to abandon the palace. But the latter's resistance to the arrangement led to such numerous quarrels that the Elector eventually sent her back to her own family in Hesse. However, Electress Charlotte's two children remained with their father. Although his eldest daughter, Liselotte, got along well with her step mother and younger half siblings, the rancor between her parents eventually prompted her father's sister, Sophia, to invite Liselotte to come live with her at the court of her husband, the future Ernest Augustus, Elector of Hanover. Although relations with his second wife would not always remain free of conflict, Charles and Luise had a large progeny together and the Elector proved a doting father to all of his children. Nonetheless, in later years poor relations developed between him and his eldest son, the extremely devout Electoral Prince Charles, which apparently prevented him from entertaining the warm feelings for the Raugravine's children that his sister Liselotte felt to such an extent that she sustained an extensive, now published, correspondence with several of her half sisters for the remainder of her life at the court of Versailles. During her 14th pregnancy the Raugravine Luise died in the castle of Friedrichsburg in Mannheim on 28 March 1677. Her widower married a third time in December 1679, again morganatically, to Elisabeth Hollander von Bernau (1659 – 8 March 1702), by whom he had a posthumous son, Charles Louis, in April 1681 who, however, died young. In 1733 the still unmarried Louise died, whereupon one of the Raugravine's English granddaughters, Lady Maria von Schomberg (1692–1762), who had married a cousin, Count Christopher von Degenfeld Schonberg (1689–1762), inherited Stebbach. The estate remained henceforth among the properties of the Degenfeld Schonberg counts, even after the town's merger with Gemmingen in 1974.