Кіріспе
Берілген нүктеден көрінетін кеңістіктің көлемі радиоконтраст агенті Геометрияда изовист - бұл кеңістіктегі белгілі бір нүктеден көрінетін кеңістіктің көлемі, осы нүктедің орналасуының сипаттамасымен бірге. Бұл 1967 жылы Клиффорд Тэнди жасаған геометриялық тұжырымдама және сәулетші Майкл Бенедикт одан әрі жетілдірді. Изовистер табиғи түрде үш өлшемді, бірақ оларды екі өлшемде де зерттеуге болады: көлденең қима ("жоспар") немесе үш өлшемді изовист арқылы басқа тік қималар. Физикалық кеңістіктегі әрбір нүктеге изовист қосылады.
the radiocontrast agent
In geometry, an isovist is the volume of space visible from a given point in space, together with a specification of the location of that point. It is a geometric concept coined by Clifford Tandy in 1967 and further refined by the architect Michael Benedikt. Isovists are naturally three dimensional, but they may also be studied in two dimensions: either in horizontal section ("plan") or in other vertical sections through the three dimensional isovist. Every point in physical space has an isovist associated with it.
Тұжырымдама
Изовист - кеңістіктің құрылымының екі бейнелеуінің бірі, кеңістіктік конвертті бейнелеумен бірге. Бұл белгілі бір жерден тура сызықпен жүргенде көрінетін немесе жететін аумақты қамтитын тартылған көпбұрышты білдіреді. Ол сәулет саласында ғимараттар мен қалалық аумақтарды талдау үшін қолданылады, әдетте кеңістіктегі синтаксисте қолданылатын әдістердің бірі ретінде.
Изовистік өрістер
Изовистік өріс - бұл изовистпен байланысты ең көп таралған синонимдік ұғым, өйткені ол ғимараттарды немесе салынған кеңістіктерді талдау үшін жиі қолданылатын кеңістіктік визуалды қасиеттерді карталауды қамтиды және оны алғаш рет Л. С. Дэвис пен М. Л. Бенедикт 1979 жылы ұсынды. Изовистердің әр түрлі пішіні мен өлшемі оларды сандық өлшеу үшін жиі сандық өлшемдерді ұсынды. Бұл шаралар белгілі бір орта арқылы берілген жолға жататын Isovist өрістерінің жиынтығын жасайды (Benedikt, 1979). Ғимаратқа қолданғанда, кеңістіктік визуалды қасиеттердің толық жиынтығын қатаң карталау Изовистік өрісті тудырады. Әрбір ортада осы ортаға тән изовистік өрістер пайда болады және изовистік өрістер ғимаратты тұтастай талдау кезінде жиі пайдалы болады (Dawes and Ostwald, 2018). Кез келген жерден адамның оптималдық көрінісі ретінде оптималдық изовист құру кезінде кедергілер болуы мүмкін (Эмо, 2018). Изовистердің бір-бірімен қалай байланыста екенін түсіну үшін көптеген тәсілдер қолданылды және изовистік өрістердің қасиеттері ретінде изовистердің үстінен жабысуы туралы ойланулар (Эмо, 2018).
Көріну графиктері
Изовистік өрістер кеңістіктік ортаны дерек форматына түсіретін көріну графиктерін жасау үшін пайдаланылды (Франц және Винер, 2005). Оларды талдау арқылы барлық ортадағы позициялардың көрінуін есептеуге болады (Тернер және басқалар, 2001) және белгілі бір кеңістіктердің қабаттарының жоспарларын жасау немесе сәулет тәжірибесін анықтау кезінде өнеркәсіпте пайдалы болды (Франц және Винер, 2005). Мұндай архитектураға қолданылған кезде, изовистер мен көріну графтарының өлшемдері жеке адамның кеңістіктік мінез-құлқын болжау үшін одан әрі талданады (Франц және Винер, 2005).
Шығу тегі
Изовисттер мен ұқсас кеңістіктік әдістер сәулеттік кеңістіктің қасиеттерін жалпы сипаттаудың жігерлендіретін әдістеріне айналды (Франц және Винер, 2005). Бенедикт (1979) бастапқыда изовистерді бір бақылау нүктесінен көрінетін аумақты сипаттау арқылы кеңістіктік қасиеттерді қамтитын объективті негізгі элемент ретінде ұсынды (Франц және Винер, 2005). Изовистер кеңістіктік қасиеттерді көрерменге бағытталған көзқараспен сипаттайды (Франц және Винер, 2005). Алғашқы зерттеулерден Изовист қасиеттерін кеңістіктің кеңірек немесе "жаһандық" картасын жасау үшін қолдануға болатыны анықталды.
Джеймс Гибсон
Экологиялық психолог Джеймс Гибсон (1966) өзінің алғашқы визуалды қабылдау геометриясының моделін әзірлеу кезінде көрермен мен олардың қоршаған ортасы арасындағы байланысты зерттеу тұжырымдамасының ізашарсы болды (Дойс және Оствульд, 2018). Гибсон осы қатынасқа әсер ететін үш негізгі сипаттаманы ұсынды; біріншісі - қоршаған ортаны түсінудің қандай шектеулері бар екенін сипаттау үшін, екіншісі - қоршаған ортаның ақпараттарының іске асырылуы - көрудің құрамдас бөлігі ретінде, ал үшіншісі - элементтердің үлкен жүйенің бөлігі ретінде реттелген реттелген элементтері ретінде (Дейз және Оствульд, 2018). Гибсон жарық сәулесін геометриялық құрылымдағы ақпарат көзі ретінде анықтады (Дейз және Оствульд, 2018) және осындай, визуалды қабылдау тұжырымдамаларының негізін қалыптастыруға көмектесті.
Майкл Бенедикт
1979 жылы жарық көрген қалашықтанушы Майкл Бенедикттің "Ғарышты иемдену: изовистер мен изовистік өрістер" атты еңбегінде изовист "орталықтағы бір ғана көзқарас нүктесінен қоршаған ортаға қатысты барлық нүктелердің жиынтығы" деп анықталды (Бенедикт, 1979). Бендикт Гибсон ұсынған идеяларға қатты әсер етті, бұл оған теориялық шекараларды кеңейтіп, болашақ зерттеулерге жол ашты (Emo, 2018). Изовисттің алғашқы ресми анықтамасы ретінде Бенедикт изовистер туралы әңгімеге және олардың адам көруі мен мінез-құлқы арасындағы өзара әрекеттегі рөлін түсіну үшін жылдар бойы жүргізілген талдауларына жол ашты (Сенке және Атмодивирджо, 2017). Осыдан бастап, Изовисттің анықтамасы одан әрі дамыды, ол "көрініс бөлінісі" немесе кеңістіктегі бір жерден тікелей көрінетін кеңістіктегі аймақ" (Тернер, 2001) ретінде сипатталды, содан кейін "ар кандай көрініс нүктесінен көрінетін кеңістік" (Бэтти, 2001) ретінде сипатталды.
Сәулет
Сәулет саласында Изовист негізінен екі өлшемде көрсетілген кезде (Оствальд, Доуес 2018) еден жоспарында сызылған көпбұрышты бейнелейді және сәулет және қалалық кеңістіктерді талдау үшін қолданылады. Изовист ұғымы көбірек ғимараттардың тәжірибесін және белгілі бір сәулет жұмыстарының қасиеттерін талдау үшін қолданылады (Dawes and Ostwald, 2018). Франц, фон дер Хейде және Бюльтоффтың (2005) жүргізген эксперименті архитектуралық психология жағдайында архитектураның тәжірибелік қасиеттерін оның кеңістіктік қасиеттерінен болжау үшін изовистік талдауды қолданды. Экспериментте көріну графигімен бірге аралық қасиеттерді түсіретін изовисттер сәулет тәжірибесінде әсер етеді деген қорытындыға келді. Қосымша зерттеулер сондай-ақ белгілі бір кеңістіктегі ең үлкен және ең кішкентай Изовист аймақтарының ғимараттың ең ашық және ең көрінетін бөліктерін жеке адамның қабылдауына тікелей байланысты екендігі анықталды.
Франк Ллойд Райттың Гуггенхайм мұражайы
Гуггенхайм мұражайына қатысты, Изовисттің пішіні мен көлемі мұражайдың пандусы бойынша жеке адам жүріп жатқанда бірдей болады (Бенедикт, 1979). Архитектор Франк Ллойд Райт "Көздің көзбен кездеспеуі, форманың күрт өзгеруі жаңа сурет өздігінен көрінеді" (Райт, 1960), бұл сәулет туындысы келушінің кеңістіктік алуандылығы орнына жеке тұлға үшін өнермен айналысу үшін жасалған. Бұл ғимаратта изовист циклдік түрде салынған, бұл келушіге әр жеке өнер туындысына белсенді түрде қатысуға мүмкіндік береді, бұл кеңістіктік алуан түрлілікті тудырады (Бенедикт, 1979). Райт өзі бұл әсерді былай деп сипаттады: "Бейнеу толқынның үйлесімді сұйықтығы тыныштығында көздің кенеттен өзгерген пішінмен кездесуі жоқ, жаңа картина өзін-өзі көреді" (Райт, 1960).
Қалалық аудандар
Қалалық аумақтар мен салынған орталар жағдайында изовистер көше өмірін, қауіпсіздікті және экономикалық тартымдылықты талдау үшін пайдалы (Ван Нес, 2011). Маңызды қалалық артефактілердің, мысалы, мұнаралар мен маяктардың орналасуы олардың паноптикалық көрінісін, изовистердің көрінісі кейіннен қалай көбейеді немесе төмендейді, қарастыруы керек. Бұл паноптикалық көрініс қабырғалар, ғимараттар, қозғалатын заттар және ағаштар, бұталар мен мүсіндер сияқты еркін тұрған заттармен анықталады, мұнда айзависттің пішіні мен мөлшері қоршаған ортада қозғалғанда өзгереді (Ван Нес, 2011). Осылайша, Isovist талдаулары қала құрылысы мен құрылыс ортасының стратегиялық дизайнында кеңістіктік қабылдау негізінде белгілі бір ортадағы адам мінез-құлқын анықтау үшін пайдалы болып шықты. Изовисттік айнымалылар ретінде Герг Вейткэмп, Рон ван Ламмерен және Арнольд Брегт жүргізген экспериментте изовистік айнымалылар мен олардың ашық жердегі эквиваленттері арасында берік байланыстың бар екендігі анықталды. Ландшафт ашықтығы "көрнеушіге сезінетін кеңістіктің мөлшері" ретінде сипатталды (Kaplan, Kaplan және Brown, 1989), бұл концепция көзге көрінетін ландшафт ашықтығының жақсы көрсеткіштері ретінде дәлелденген изовистік айнымалылармен манипуляциялануы мүмкін (Weitkamp, van Lammeren және Bregt, 2014).
Адамның мінез-құлқы мен қабылдау
Изовистер мен изовистік өрістер сәулет жобаларының әлеуметтік және танымдық қасиеттерін бағалауда пайдаланылды. Изовист адам көзіне кез келген бағыттан көрінетін барлық жарық сәулелерін қамтиды. Олар ғимараттарға адамның мінез-құлқы мен танымдық реакцияларын зерттеу немесе тіпті болжау үшін пайдаланылатын жеке тұлға үшін визуалды ақпарат көздерінің кейбір кіші топтарын қамтиды (Dawes and Ostwald, 2013). Белгілі бір жерден алып қарасақ, изовист барлық бағытта көрінетін барлық кеңістікпен шектеледі және кеңістіктегі адамдардың қабілеттері мен мінез-құлқын көрсете алады. Адамның визуалды тәжірибесін "таным ретінде көру" деп сипаттаған (Тревелян, 1977), бұл арқылы ақыл мен дене қоршаған ортаға әсер етіп, адам әл-ауқатына әсер етеді (Сенке және Атмодивирджо, 2017). Сондықтан, изовистер сәулет өнерінің кейбір салаларында пайдалы болып шықты. Көріп алу механизміне адам көру өрісі кіретін көріс бұрышын анықтау үшін изовистік талдау жүргізілуі мүмкін (Сенке және Атмодивиржо, 2017). Адамның мінез-құлқы мен қабылдауын қоршаған орта ынталандырады, ол адамдар жауап бере алатын бетіндегі жарықтың шағылысуы арқылы қабылданады. Бұл процесте транзакциялар ақпарат беру және ақпарат қабылдау арқылы өтеді (Сенке және Атмодивирджо, 2017).
Ауруханаларда
Ауруханадағы стационарлық палаталардың физикалық ортасында қоршаған ортаның физикалық қасиеттері науқастың сауығу процесіне әсер етуі мүмкін (Sengke және Atmodiwirjo, 2017). Изовистік талдау аурудың денсаулығына әсер етуі мүмкін болғандықтан, аурудың көруі мүмкін немесе көрінбейтін элементтерді имитациялау үшін аурудың ауруханалық ортасын симуляциялау арқылы науқастың осы тәжірибесін бейнелеу үшін пайдаланылуы мүмкін (Сенке және Атмодивирджо, 2017). Ауруханадағы пациенттің көзқарасының элементтері, мысалы, табиғатпен байланыс, түрлі түсті және текстуралы сырлау, симуляция мен алаңдату үшін өнер, сенімділік пен оң атмосфераны қалыптастыру үшін ішкі көрініс дизайны (Сенке және Атмодивирджо, 2017) ауруханадағы тәжірибеге және осының нәтижесінде емделу процесіне әсер етуі мүмкін.
Перспективалық баспана теориясы
1975 жылы Джей Апплтон қоршаған ортаның артықшылығын күмәнге ұшыратып, перспективалық баспана теориясын ұсынды, бұл белгілі бір ортаның және адамның осындай ортадағы көрінуінің қорқыныш пен бақытты қоса алғанда, эмоционалдық жауаптарға қалай әсер ететінін көрсету үшін изовистті қолданатын түсінік. Бұл теория ландшафтты және олардың стратегиялық бағалауын әлеуетті тіршілік ету орындары ретінде талдайды, мұнда перспектива компоненті көруге мүмкіндікті білдіреді, ал баспана жасыру мүмкіндігін білдіреді. Бұл екі элемент біріктірілген кезде, бұл теория қоршаған ортаны тереңірек түсінуге мүмкіндік береді және қоршаған ортаны таңдау зерттеулерінде баяу қабылданады (Dawes and Ostwald, 2013). Перспектива мен баспананы олардың салыстырмалы сезімталдығын немесе беріктігін тексеру үшін жеке-жеке немесе біріктіріп өлшеуге болады және кейіннен күрделі архитектураларға қолдануға болады (Dawes and Ostwald, 2013).
Құпиялылық мәселелері
Изовистер адамның оптималдық бақылау жолын және олардың белгілі бір ортаны қабылдауын бұрмалай алады. Бұл ұғым, қылмысқа қатысты түсініктің рөлін талдау үшін қолданылған кезде, жеке өмір мәселелеріне әсер етеді. Ньюманның қалалық тұрғын үй аймақтарындағы және айналасындағы қылмыстар туралы баяндамасы (1973, 30-34 б.) көріну мен қылмыстың арасындағы байланыстың маңыздылығын көрсетті. Бұл қылмыскердің адамның кеңістіктік ерекшеліктеріне, атап айтқанда, нысананың көзге көрінбеуіне және оларды анықталудан жасыруына байланысты екендігі анықталды, бұл қасиеттер изовистке әсер етеді. Сондықтан изовист қылмыстылықты, кеңістікті игеруді және жалға алуды ескере отырып, кеңістікті әртүрлі мақсаттар үшін оңтайландыру үшін пайдалы деп табылды (Desyllas, 2000; Hillier and Shu, 2000).