Кіріспе

Үндістандағы секуляризмге шолу Үндістан 1947 жылы тәуелсіздік алғаннан бері секулярлық мемлекет болып табылады. Дүниежүзілік құндылықтар Үндістан конституциясында жазылған. Үндістанның алғашқы премьер-министрі Джавахарлал Неру елдің қазіргі тарихында зайырлы республиканы құрумен танымал. 1976 жылы қабылданған Үндістан Конституциясының 42-ші түзетуінде Конституцияның кіріспе сөзінде Үндістанның зайырлы мемлекет екендігі айтылған. Алайда, 1994 жылы Үндістанның Жоғарғы Соты S. R. Bommai v. Union of India ісі бойынша Үндістан республика құрылғаннан бері зайырлы болғандығын дәлелдеді. Сотта мемлекет пен діннің бір-бірінен бөлек екендігі анықталды. Онда былай делінген еді: "Діннің мемлекет мәселесінде еш қатысы жоқ. Кез келген мемлекеттік үкімет өз саясатын немесе іс-әрекетін зайырлы түрде жүргізсе, бұл конституциялық мандатқа қайшы келеді және 356-бап бойынша іс-қимылға ұшырайды". Сонымен қатар, конституциялық тұрғыдан мемлекеттік білім беру мекемелеріне діни сабақ беруге тыйым салынған, ал конституцияның 27-бабында салық төлеушілердің ақшасын кез келген дінді насихаттауға пайдалануға тыйым салынған. Ресми түрде, зайырлылық әрқашан заманауи Үндістанға ықпал еткен. Қазіргі Үндістанның заң мәселесінде, неке, ажырасу, мұрагерлік, алимент сияқты мәселелер бойынша жеке заңдар, егер адам мұсылман болса немесе болмаса, әр түрлі болады (мұсылмандар қаласа, зайырлы заң бойынша некеге тұру мүмкіндігіне ие). Діни заңды құрметтеуге тырысу Үндістанда бірнеше мәселені тудырды, мысалы көп әйел алудың қабылдануы, мұрагерлік құқықтың теңсіздігі, кейбір ер адамдарға қолайлы соттан тыс біржақты ажырасу құқықтары және діни кітаптардың қарама-қайшы түсіндірмелері. Қолдаушылар бірыңғай азаматтық кодексті енгізуге тырысу, яғни әр азаматқа оның дініне қарамастан бірдей заңдар енгізуге тырысу көпшіліктің индустар сезімталдығы мен идеалдарын таңуылтпайды деп мәлімдейді. 2200 жыл бұрын Ашока, 1400 жыл бұрын Харша әр түрлі діндерді қабылдап, қолдады. Ежелгі Үндістанның халқына дін еркіндігі берілген, ал мемлекет әр адамға, оның хинду, буддизм, джайнизм немесе басқа да дінге табынуына қарамастан, азаматтығын берді. Өзінің (діни) сектасын құрметтеу және басқаларды негізсіз айыптау болмауы керек. Бакраха Ашока, Рок Эдикт XII, шамамен б.з.д. 250 жылы. Бұл дінаралық қатынастарға деген көзқарас исламның келуімен және Солтүстік Үндістанда Дели сұлтанының құрылуымен 12 ғасырда өзгерді, бірақ бұл индустардағы төменгі таптың жауыздығы жоғары деңгейге көтерілген жалғыз себеп емес, өйткені Браминдер, содан кейін Орталық Үндістанда Деккан сұлтандары дискриминация жасады. Жаңа ғибадатханалар мен монастырларға рұқсат берілмеді. Левант, Оңтүстік-Шығыс Еуропа және Испания сияқты, Үндістандағы ислам билеушілері индустарды ширияға негізделген мемлекеттік заңда жыл сайынғы джизья салықтарын төлеу үшін дхиммилер ретінде қарастырды. Мұғұл дәуірінің келуімен шариғат қажыр-қайратпен қолданылды, мұнда бірінші маңызды ерекшелік ретінде Акбар - Мұғұл императоры болды. Алайда, Акбардың ұрпақтары, әсіресе Аурангзеб, исламды негізгі мемлекеттік дін ретінде қабылдауға, ғибадатханаларды қиратуға және дінге негізделген дискриминациялық джизья салықтарын қайта енгізді. Аурангезебтен кейін Үндістан Шығыс Үндістан компаниясының және Британдық Радждың бақылауына өтті. Колониялық әкімшілер дінді мемлекетінен бөлмеді, бірақ ислам мен индуизм арасындағы тең дәрежелі иерархияның аяқталуын белгіледі және индустар, христиандар мен мұсылмандар үшін заң алдындағы теңдік ұғымын қайта енгізді. Британ империясы сауда-саттыққа ұмтылды, оның саясаты бойынша Үндістанның барлық түрлі діндеріне бейтараптық болды. XIX ғасырдың ортасына қарай Британдық Радж Үндістанды неке, мүлік мұрасы және ажырасу мәселелеріне қатысты әрбір Үндістанның дініне негізделген жеке заңдарға сәйкес, ислам заңгерлері, индуистік сарапшылар және басқа да діни ғалымдар тиісті діни құжаттарды түсіндіруге сәйкес басқарады. 1864 жылы Радж барлық діни заңгерлерді, пандиттерді және ғалымдарды жойды, өйткені бір тармақтың немесе діни құжаттың түсіндірмелері әртүрлі болды, ғалымдар мен заңгерлер бір-бірімен келіспеді, ал әділдік процесі сәйкес келмейтін және күдікті түрде бүлінген болды. XIX ғасырдың аяғында ағылшындықтар ағылшындықтардың маңайындағы қауымдастықтарды бөлу үшін ағылшындық индустар мен ағылшындық мұсылмандардың жеке заңдарының келуін белгіледі, онда басқару мемлекет пе...

Ағымдағы жағдай

Үндістан конституциясының 7-ші кестесі діни мекемелерді, қайырымдылық ұйымдары мен трасттарды бір мезгілдегі тізімге енгізеді, яғни Үндістанның орталық үкіметі де, Үндістанның әртүрлі мемлекеттік үкіметтері де діни мекемелер, қайырымдылық ұйымдары мен трасттар туралы өз заңдарын жасай алады. Егер орталық үкімет шығарған заң мен мемлекеттік заң арасында қайшылық болса, онда орталық үкімет заңы басым болады. Дін мен мемлекеттің бөлінуі емес, бір-бірімен тығыз байланыста болу қағидаты 1956 жылы 290-баптан бастап, 1975 жылы Үндістан Конституциясының кіріспесіне "зайырлы" сөзін қосуға дейінгі бірқатар конституциялық түзетулерде танылды. Бір мезгілдегі тізімдер құрылымы арқылы дін мен мемлекеттің бір-біріне жабылуы Үндістанда әртүрлі діндерге, діни мектептерге мемлекеттік қолдау мен жеке заңдарға мүмкіндік берді. Бұл мемлекеттік араласу әр діннің диктатына сәйкес келеді, бірақ теңсіз және қарама-қайшылықты. Мысалы, 1951 жылғы діни және қайырымдылық қоры туралы Үндістан заңы мемлекеттік үкіметтеріне индуистік ғибадатханаларды күшпен басып алуға, иеленуге және пайдалануға, сондай-ақ тартулардан түсетін табысты жинауға және табысты ғибадатханаға қарсы діни мекемелерді ұстауды қоса алғанда, ғибадатхана емес мақсаттарға қайта бөлуге мүмкіндік береді. Үндістан заңы сонымен қатар исламдық және басқа да азшылық діни мектептерге Үндістанның мемлекеттік және орталық үкіметінен ішінара қаржылық қолдау алуға, егер мектеп оқушының діни ілімнен бас тарту мүмкіндігі бар екендігіне келісе, егер ол сұраса, және мектеп кез-келген оқушыны дін, нәсіл немесе басқа да негіздер бойынша кемсітпейді. Толықтай мемлекеттік меншіктегі және басқарылатын білім беру мекемелеріне діни ілім беруге тыйым салынады, бірақ діни секталар мен қорлар өз мектептерін аша алады, діни ілім бере алады және мемлекеттік қаржылық көмектің ішінара алуына құқығы бар. Халық саны көп Үндістанның діндері бойынша, тек исламның ғана шариғат түрінде діни заңдары бар, ол Үндістан мұсылман жеке заңдары ретінде рұқсат етеді. Үндістанның зайырлы мемлекет емес екенін жариялау үшін, өйткені зайырлылық сөзі Батыс пен басқа жерлерде кеңінен түсініледі; керісінше, бұл күрделі тарихы бар ұлттың саяси мақсаттары үшін стратегия және оның мәлімделген ниеттеріне қарама-қарсы нәтижелер. Бірыңғай азаматтық кодексті құруға ұмтылу ұзақ уақыттан бері зайырлы Үндістан мемлекетін құрудың бір жолы ретінде талқыланып келеді. Олар Үндістанда қалыптасқан секуляризмді "псевдо-секюляризм" деп атайды, ол саяси "азаматтарды қанағаттандыру" үшін жамылған екіжүзділік. 2020 жылдың 28 шілдесінде Үндістанның Жоғарғы сотында Үндістан Конституциясының кіріспе сөзінен секулярлық және социалистік сөздерді алып тастау туралы өтініш болды.

Хинду Раштрасының талабы

Үшіншісі - "Қараңғылық" партиясы, ал екіншісі - "Қараңғылық" партиясы. Ал азаматтарға қатысты айтатын болсақ, тек қана 7/20-і ғана Үндістанның индустар мемлекетін құруға мүдделі. Үндістандық индустардың үштен екісі (халықтың 64%) шын мәнінде үнді немесе Үндістан азаматы болу үшін индус болу өте маңызды деп санайды. 2020 жылдың 28 шілдесінде Үндістанның Жоғарғы сотында Үндістан Конституциясының кіріспе сөзінен секулярлық және социалистік сөздерді алып тастау туралы өтініш болды. Жақында Раджя Сабханың бұрынғы депутаты Субраманян Свами Конституцияның кіріспе сөзінен "социалистік" және "секулярлық" деген сөздерді алып тастау туралы Үндістанның Жоғарғы сотына өтініш берді.

Батыс секуляризмімен салыстыру

Батыс елдерінде "зайырлы" деген сөз үш нәрсені білдіреді: дін бостандығы, әр азаматқа дініне қарамастан тең азаматтық, дін мен мемлекеттің (әкімшіліктің) ажыратылуы. Батыс демократиясының конституциясындағы негізгі қағидалардың бірі осы бөліну болды, мемлекет өзінің саяси билігін заң мәселесінде бекітеді, сонымен бірге әр адамның өз дінін ұстану құқығын және діннің өз рухани тұжырымдамаларын қалыптастыру құқығын қабылдайды. Барлық адам заң алдында тең және батыста оның дініне қарамастан бірдей заңдарға бағынады. Ал Үндістанда "зайырлы" деген сөз дін мен мемлекеттің толықтай ажыратылуын білдіреді. Смит Үндістан Конституциясына сәйкес, Үндістанда ресми мемлекеттік дін жоқ, мемлекет меншігіндегі мектептерде діни сабақ берілмейді (28 бап), салық төлеушілердің ақшасы ешқандай дінге қолдау көрсетуге жұмсалмайды (27 бап). Бір-бірімен жапсарлас жұмыс істеуге рұқсат етіледі, бұл ретте мемлекет толық қаржыландырмайтын мекемелер діни тәлім беруді міндетті түрде жүзеге асыра алады, ал мемлекет діни ғимараттарды немесе инфрақұрылымды заңға сәйкес ұстау үшін қаржылық көмек көрсете алады. Бұдан басқа, Үндістанның конституциялық жүйесі "дін істеріне мемлекеттің кең көлемде араласуына" жол береді. Р. А. Джахагирдардың айтуынша, Үндістан жағдайында секуляризм барлық діндердің заң алдындағы теңдігі ретінде түсіндіріледі, ал мемлекет бейтарап. "Мемлекеттік саясаттың директивтік қағидалары" деген 44-бапта "мемлекет барлық азаматтар үшін бүкіл Үндістан аумағында бірыңғай азаматтық кодексті қамтамасыз етуге тырысады" деп жазылған. Бұл заңның өзгеруін олар "дін бостандығының ауыр бұзылуы" деп санайды. Үндістанда секуляризм термині француз тіліндегі секуляризм ұғымынан, атап айтқанда, laïcité-ден ерекшеленеді. Француздық концепция бойынша, діннің мемлекеттік мекемелерде, сондай-ақ мемлекеттік мекемелер мен мектептерде діннің болмауы талап етіледі. Үндістан құрылымы әртүрлі діни конфессияларға мектептер ашуға және ұстауға, діни білім беруге (мүмкіндігінше) және Үндістан үкіметінен ішінара, бірақ елеулі қаржылық қолдау алуға ынталандыру туғызды. Сол сияқты, Үндістан үкіметі тарихи исламдық орталық Вакф кеңесін, тарихи индуистік ғибадатханаларды, буддалық монастырларды және кейбір христиандық діни мекемелерді реттеу және қаржылық басқару үшін заңды мекемелер құрды.

Заң

Үндістанның діни заңдары белгілі бір азшылықтарға қатысты және мемлекет тіпті өз бетінше дінге араласады деп күтіледі, бұл - дау туғызатын тақырып.

Шах Бано ісі

1978 жылы Шах Бано ісі Үндістанда бірыңғай азаматтық кодекске деген талаппен қатар, секуляризм туралы пікірталасты алға тартты. Шах Бано 62 жастағы мұсылман әйел, 1978 жылы 44 жыл бірге өмір сүрген күйеуімен ажырасып кеткен. Үндістан мұсылман жеке заңына сәйкес, күйеуі алимент төлемейді. Шах Бано 1978 жылғы Қылмыстық іс жүргізу кодексінің 125-бабы бойынша тұрақты алимент төлеуді талап етті. Шах Баноның үкімі бірден дау-дамайлар мен мұсылман ер адамдардың жаппай демонстрацияларын туғызды. Ислам дінбасылары мен Үндістанның мұсылмандық жеке заңдар кеңесі бұл шешімге қарсы болды. Мұсылман әйелдерді тек мұсылман әйелдерінен ғана, индустар, христиандар, парстар, яһудилер және басқа да діндердегі әйелдерге кепілдік берілген асырауға құқығынан айыратын жаңа заң қабылдады. Үндістан мұсылмандары 1986 жылғы жаңа заңды, олардың дінін ескере отырып, бұрынғы әйелдеріне алимент төлеуден таңдамалы түрде босатып, зайырлы деп санайды, өйткені ол мұсылман еркектерінің діни құқықтарын құрметтейді және олардың басқа діндердегі үнді еркектерінен және әйелдерінен мәдени жағынан ерекшеленетінін мойындайды. Мұсылман қарсыластары Бірыңғай азаматтық кодексті енгізуге тырысу, яғни әр адам үшін оның дініне қарамастан бірдей заңдар, индустар көпшілігінің сезімталдығы мен идеалын көрсетеді деп айтады.

Ислам феминисттері

Бұл дау Үндістандағы мұсылман мен индус арасында ғана емес. Мысалы, Үндістандағы ислам феминисттер қозғалысы Үндістандағы мұсылман жеке заңдары мәселесі Құранның тарихи және жалғасып жатқан қате түсіндірілуі деп мәлімдейді. Феминисттер Құранның мұсылман әйелдеріне құқықтарды бергенін, бірақ іс жүзінде мұсылман улемалары оларды бұғаттап отырғанын айтады. Олар Құранның оқымаған мұсылман халықтарына қатысты "әулетшілдік" түсініктемесі қорлаушылық деп есептейді және Құранды өздері оқып, әйелдерге ыңғайлы етіп түсіндіруге құқылы екендерін талап етеді. Үндістанда ислам феминисттерінің діни заңды талап етіп, талаптарын орындауға мүмкіндік беретін заңдық механизм жоқ.

Үндістанда әйелдердің құқықтары

Үндістанның зайырлылық концепциясымен берілген кейбір діни құқықтар, олар үнді әйелдеріне қатысты қорлау деп танылады, соның ішінде бала некелері, Үш рет талаққа тыйым салынды.

Діни қажылық үшін мемлекеттік субсидия

Үндістан 1950 жылдан кейін де діни қажылық үшін либералды субсидиялар ұсынуды жалғастырды, бұл секуляризмнің полиморфты түсіндірмесі бойынша болды. Ең үлкен және ең даулысы - исламның Меккеге хаж жасау үшін берілетін субсидия бағдарламасы. Бұл бағдарлама бай мұсылмандарға пайда әкеледі және өздерінің қасиетті жерлеріне саяхат жасау үшін осындай субсидия алмайтын индустар мен христиандарға қарсы дискриминация ретінде сынға түсті. 2012 жылы Үндістанның Жоғарғы соты 10 жыл ішінде діни субсидиялар бағдарламасын тоқтатуды бұйырды. Wall Street Journal журналының мақаласына сәйкес, Үндістанның мұсылман басшылары хажға субсидияны тоқтатуды қолдады, өйткені "хаж мұсылманның әділ еңбегімен тапқан ақшаға орындалуы керек, қайырымдылық немесе қарыз ақшасына емес. . " деп жазылған . Бұл жүйе португалдық колонизациядан бастау алып, бүгінгі күнге дейін сақталған. Гоа азаматтық кодексі, сондай-ақ Гоа отбасылық заңы деп аталады, бұл Үндістанның Гоа штатының тұрғындарын басқаратын азаматтық заңдар жиынтығы. Үндістанда әр түрлі діннің адамдарын жеке басқаратын, дінге тән азаматтық кодекстер бар. Гоа бұл ережеден ерекшеленеді, өйткені барлық гоалықтарға дінге, ұлтына немесе тілдік қатынасына қарамастан, бір ғана зайырлы кодекс / заң қолданылады. Бұл - Үндістан сияқты діни әртүрлілігі мол елде бірыңғай азаматтық кодекс құру мүмкіндігін көрсетеді.