Кіріспе

Америка заңгері (1827–1904)

Джеймс Б. Хьюм (23 қаңтар 1827 – 18 мамыр 1904) – Америка батысының ең көрнекті заңгерлерінің бірі. Нью-Йорк штатының Делавэр округіне қарасты Стамфорд қалашығында туған ол 1850 жылы үйінен шығып, ағасы Джонмен бірге Калифорниядағы алтын кендеріне бет түзеді. Хьюм бірнеше жыл бойы алтын іздеп, өңдеп, сондай-ақ, уақыт-уақыт сауда дүкенімен айналысты. 1860 жылы ол Эль-Дорадо округінде (Калифорния штаты) салық жинаушының орынбасары болып, құқық қорғау саласындағы қызметін бастады. 1864 жылы Пласервилл қаласының (Калифорния штаты) қалалық маршалы сайланды, ал сол жылы Эль-Дорадо округінің шерифінің орынбасары болып тағайындалды. 1865 жылы шерифтікке кандидат болып сайланды және 1870 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1871 жылы Wells, Fargo & Company оны детектив ретінде жұмысқа алды, бірақ 1872 жылы Невада штатының түрмесінде орынбасар бастық болып жұмыс істеу үшін бір жылдық демалыс берді. Ол сол заманның ең белгілі детективтерінің біріне айналды. 1884 жылдың 28 сәуірінде Лида Мунсонға үйленді және Сэмюэл Джеймс Хьюм есімді ұлы болды. Ол компаниядан зейнетке шыққан жоқ, бірақ 1897 жылы ауырғаннан кейін жұмысын азайтып, көшпелі жұмыстарды сирек істей бастады. Ол Калифорния штатының Беркли қаласындағы үйінде дүние салды.

Қара Барт

Юмның ең танымал істерінің бірі – Қара Барт ісі еді. Қара Барт шалақ және епті көлік тонаушысы болғанмен, детектив Юм оған тең келген заң қызметкері болды және ақырында Бартты әділетке жеткізді. Джеймс Б. Юм 1873 жылы Wells Fargo жүк тасымалдау компаниясына қосылғанға дейін Калифорния және Невада штаттарында заңгер ретінде жұмыс істеп, үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Сыртқы келбеті мен іс-әрекетімен ол батыстағы үлгілі заңгердің барлық қасиеттерін бойына сіңірген: бойы биік, келбетті, қарапайым, сырлы, тыныш, тиімді және қазіргі заманғы тергеу әдістерін, соның ішінде баллистика ғылымын шебер қолданды. Юм Қара Барттың мансабы басталғаннан бері оны іздеп жүрді. Ол барлық тонау орындарына сапар шекті және құнды ақпаратты жинады. Тонау орындарына жақын ауылдардағы куәгерлер елу жастағы, сыпайы, мейірімді, шамамен бес фут сегіз-он дюймдық, қоңыр сұр шашы, сұр мойын және оған сәйкес сақал бар, арқасына төсек орағышпен (Юм дұрыс болжағандай, ішінде киім, қап және олжасы бар) жаяу келіп, жылдам жоғалып кететін адамды сипаттады. Юм бірнеше куәгерлердің аяқ киімдері саусақтарында кесілгенін айтуына ерекше назар бөлді, бұл жүгерілерді жеңілдету үшін жасалған болуы мүмкін (Барттың жаяу жүріп өткен қашықтығын ескеретін болсақ, бұл таңқаларлық емес – ол жылқыдан қорқып, ешқашан атпен саяхаттамаған). Юм жергілікті тұрғындардың баяндаған тұлғаның кінәлі болуы мүмкін екенін жақсы білді. Юмның үлкен табысы 1883 жылдың 3 қарашасында болды, сол күні Барт Калаверас окрусының Сонора қаласынан Милтонға бара жатқан Wells Fargo көлігін тонады. Көлік жүргізушілерінің бірі Бартқа оқ атты және оны дереу қашуға мәжбүр етті. Жақын жердегі бұтадан жергілікті полиция азық-түлік қорын тапты және бұл тауарлар қарақшыға тиесілі деген қорытынды жасады. Бірақ ең маңыздысы, "F. X. 0.7" деген кір жуу белгісі бар қанға боялған орамал табылды. Юм арнайы детектив Гарри Морспен, бұрынғы Аламеда округы шерифімен бірге Сан-Францискодағы барлық кір жуу орындарына (шамамен жүзге жуық) бір апта бойы сапар шекті, белгінің қайдан шыққандығын анықтау үшін. Ақырында Морс белгінің шығу тегін Сан-Францискодағы Буш-стриттегі кір жууханасынан тапты. Иесі F.X.0.7 орамал белгісін Екінші көшедегі қонақ үйде тұратын С.Е. Болтонға тиесілі екенін анықтады. Қара Бартты ұстауға дайындық жүріп жатты. Морс Бартты жақын маңдағы Wells Fargo ғимаратындағы Юмның кеңсесіне алып келді, және жан-жақты сұрақтан кейін Барт кінәсін мойындады және Сан-Квентин түрмесінде жазасын өтеді. Юм мен Морс сол заманның шынайы детективтері еді, олар Pinkerton агенттігі мен Wells Fargo операцияларынан тыс, дәстүрлі заң жұмысы көбінесе жасақ құрудан, қарумен ордерді орындаудан және қылмыскерлерді линчтен қорғаудан тұрды. 1883 жылы көптеген заңгерлер Шерлок Холмс сияқты із іздеу үшін еденге мұрынды тигізбеді (Холмс әлі пайда болған жоқ – оның алғашқы оқиғасы 1887 жылы жарияланды), сондай-ақ Батыстың көптеген ескі тұрғындары Юмның Қара Барттың қимылдарын тоқтату үшін салған заңдық еңбегін істемеді.

Басқа отбасы

Хьюмнің қарындасы Мэри Нью-Йорк штатындағы Кортрайт қаласында Мэтью МакКлауриге үйленді. Олардың ең үлкен ұлы Роберт В. МакКлаури Америка Азамат соғысы кезінде 118-ші Иллинойс жаяу әскер полкінде майор болды. Р. В. МакКлаури кейін Чикаго қаласының полиция бастығы, Джолиет түрмесінің басшысы, сондай-ақ Левенворт, Канзас штатындағы АҚШ Федералдық түрмесінің екінші басшысы қызметін атқарды.

Танымал мәдениет

"Панаминт тонаушылары" ("The Bandits of Panamint") атты "Өлім аңғарының күндері" телесериалының бірінші маусымының он бесінші эпизодында Джордж Шервуд "Детектив Хьюм" рөлін ойнайды. Эпизод Хьюмның бір топ пошта тонаушыларын қууын көрсетеді. Олар қашып жүріп бай күміс кенін табады және түрмеге түспей, осы кенге құқықтарын қалай ресімдеудің жолын іздейді. "Қара Барт" ("Black Bart") атты "ХХ ғасыр оқиғалары" телесериалының бірінші маусымының он алтыншы эпизодында шоудың басты кейіпкері, теміржол детективы Мэтт Кларк (Джим Дэвис) Хьюмнің нақты өмірдегі рөлін сомдайды. "Өлім аңғарының күндері" телесериалының үшінші маусымының төртінші эпизоды "Қара Барт" Хьюм (Джон Дэмлер сомдаған) мен ашкөз пошта тонаушысы арасындағы зиялы шайқасты көрсетеді. "Уақытша күзетші" ("Temporary Warden") – "Өлім аңғарының күндері" телесериалының он төртінші маусымының бірінші эпизоды. Эпизод Рональд Рейган сомдаған Хьюмның мансабындағы бір оқиғаны көрсетеді. Онда ол Карсон-Ситидегі Невада штатының түрмесіне уақытша күзетші болып тағайындалып, штатты дүрліктірген үш қашқан қылмыскерді ұстайды.