Батыс АҚШ-тың жергілікті халықтары: Шаста тайпасының тарихы

Кіріспе

Батыс АҚШ-тың жергілікті этносы – Шастан халықтары. Олар Кламат тауларынан шыққан, тілдік жағынан жақын туысқандардың бір тобы. Дәстүрлі түрде олар Кламат, Салмон, Сакраменто және Макклауд өзендері сияқты бірнеше аймақтық су жолдарының бөліктерін мекендеген. Шастан жерлері қазір Сискию, Кламат және Джексон округтерінің аймақтарын құрайды. Ғалымдар Шастан халықтарын әдетте төрт тілге бөледі, бірақ одан да көп немесе аз тіл болған деген пікірлер де бар. Шастаның нақты тілінде – Кахосади, Кономиху, Окуанучу және Тлохоматахелло ("Жаңа өзен") Шаста тілінде сөйлейтін адамдар әдетте су көзіне жақын елді мекендерде тұрған. Олардың ауылдары көбінесе бір немесе екі отбасынан тұрған. Ірі ауылдарда отбасы саны көп болып, қоғам пайдаланатын қосымша ғимараттар да болған. 1840 жылдардың соңында Калифорниядағы алтын асығысы пайдалы қазба байлығын табуға құштар сырттан келгендердің көптеген ағынын әкелді. Шастан халықтары үшін бұл қиын процесс болды, өйткені олардың жерлерінде көп ұзамай түрлі су жолдары бойында жұмыс істейтін мыңдаған кеншілер пайда болды. Сырттан келгендер Шастан халықтары мен олардың отанына құрмет көрсетпегендіктен, қақтығыстар туды. Жаңа аурулардың таралуы және американдықтардың шабуылына қарсы күрес Шастан халықтарының санын тез азайтты. Bear Creek ауданының Шастан тұрғындары Rogue River соғыстарына белсенді қатысып, Takelma халықтарына көмектесті, бірақ олар күштеп Орегон штатындағы Grande Ronde және Siletz резервацияларына көшірілді. 1850 жылдардың соңында Калифорниядағы Шастан халықтары өз жерлерінен күштеп шығарылып, сол екі алыс резервацияға жіберілді. 20 ғасырдың басында Шастан халықтарының саны шамамен 100 адамды құрады. Шастан халықтарының кейбір ұрпақтары әлі де Grand Ronde және Siletz резервацияларында тұрады, ал басқалары Сискию округіндегі Quartz Valley үнді резервациясында немесе Yreka қаласында қоныстанған. Шаста тайпасының көптеген бұрынғы мүшелері Karuk және Alturas тайпаларына қосылған.

Атаудың шығу тегі

Еуропалық ұрпақтармен байланыс орнағанға дейін «Шаста» терминінің Шастан халқының өзі қолданбағаны мүмкін. Шаста тайпасының өкілдері өздерін «Кахосади» немесе «жай сөйлейтіндер» деп атаған. Ақтар қолданған «Шаста» терминінің нұсқаларына «Часта», «Шасти», «Цаштл», «Састи» және «Састе» жатады. Диксон Шастан халқының «Шаста» терминін жер-су атауы ретінде қолданбағанын, тіпті олардың тілінде мұндай сөз болмағанын атап өткен. Диксонның Скотт аңғарындағы Шаста өкілдерімен сұхбаттарында 1850 жылдарға дейін «Сюсти» немесе «Сюстика» деген атпен белгілі болған адам туралы айтылған. Диксонның пікірінше, осы атадан терминнің пайда болуы мүмкін, бұл тұжырымды Кройбер де қолдаған. Мерриам Альберт Самуэль Гатшет пен тері саудагері Питер Скене Огденнен алған мәліметтерді қарап шығып, Шастан халқы дәстүрлі түрде өзін «Шаста» деп атамағанын, бірақ жақын орналасқан Кламат тайпасының оларды осылай атағанын болжаған. Ғалымдар Диксонның «Шаста» терминінің этимологиясын көбінесе қабылдаған. Дегенмен, Ренфро оның дұрыстығына күмән келтіреді, себебі Огден «Sustika» кеңінен танымал болғанға дейін терминнің басқа нұсқасын қолданған. 1814 жылы Уилламет сауда бекетінің жанында Солтүстік-Батыс компаниясының офицері Александр Генри, Кайюс және Уолла-Уолла тайпаларының жиналған Сахаптин қауымымен, сондай-ақ «Шатасла» деп аталған үшінші топ адамдармен кездескен. Малони «Шатасланың» «Шастаның» ежелгі түрі екенін айтқан, ал Гарт кейінірек осы пікірді қолдаған. Бірақ басқа ғалымдар лингвистикалық және тарихи дәлелдер негізінде бұл тұжырымға қарсылық білдірген. Малонидің бұл мәлімдемесінен бұрын, 1910 жылы Фредерик Ходж «Шаталса» сөзінің «Сахаптин» сөзімен байланысты екенін атап өткен. Бұл ескі этимологияны Стэрн Малонидің түсіндірмесіне қарсы қорғаған, сондай-ақ жақында Кларк та оны қабылдаған.

Әлеуметтік ұйым

Шаста тайпасы шастан тілінде сөйлейтін ең ірі тайпа болды. Олардың жерлері қазіргі Ашленд қаласының солтүстігінен басталып, шығыста Джени Крик және Шаста тауына дейін, оңтүстікке қарай Скотт тауларына, батысқа қарай қазіргі Сейд аңғары мен Салмон және Мрамор тауларына дейін созылған. Бұл аймақта төрт маңызды су арнасы болды, олардың әрқайсысында шашта тайпасының өкілдері тұрды. Бұл – Кламат өзені және оның екі саласы – Шаста және Скотт өзендері, сондай-ақ Рог аңғарындағы Беар-Крик өзені. Шаста тайпасының төрт тобы болды, олардың әдет-ғұрыптары мен диалектілері әртүрлі болды. Әр топтың аты жақын жердегі су арнасының атымен байланысты болды. Осылайша, Шаста өзені немесе Ахотида маңында тұратындар "Ахотирейцу" деп, Жоғарғы Рог аңғары немесе Икирук маңында тұратындар "Икирукацу" деп, ал Скотт өзені немесе Ирауи маңында тұратындар "Ирауицу" деп аталды. Икирукацу тайпасы Кламат өзені мен оның саласы үшін қолданған ерекше сөздеріне орай, Кламат өзенінің жағасында тұратын шаста отбасыларын "Васудигавацу" деп атады. Ирауисту оларды "Вирувиквацу" деп білді, ал Ахотирейцу оларды "Вирувицу" деп атады, бұл терминдер тиісінше "өзеннің төменгі ағысы" және "өзеннің жоғарғы ағысы" деген мағынаны білдіреді. Шаста тайпасының қоныстары көбінесе бір отбасынан тұратын. Ірі ауылдарда басшылар билік жүргізді. Бұл лауазымның міндеттері алуан түрлі болды. Олар "адамдарды бейбітшілікпен өмір сүруге, жақсылық жасауға, мейірімділікпен қарауға және еңбек етуге шақырулары" тиіс еді. Бұл лауазымға ие болу үшін адамның мол мүліктің иесі болуы қажет еді. Бұл олардың мүліктерін өз ауылдарының мүшелері арасындағы немесе басқа елді мекендермен туындаған дауларды шешу үшін келіссөздерде пайдалануы керек деген үмітпен байланысты болды. Дұшпандарға жасалған шабуылдарға басшылар қатыспады, керісінше, дұшпан басшыларымен келіссөздер жүргізу арқылы бейбіт қарым-қатынас орнатуға тырысты. Шаста тайпасының төрт тобының әрқайсысының жеке басшылары болды. Тек Икирукацу тайпасы ғана лауазымды мұрагерлік жолмен алғандығы мәлімделген, бірақ қалған үш тайпаның да мұрагерлік жолмен билікке ие болғандығы туралы болжам бар. Барлық төрт топтың басшылары тең деп есептелгенімен, аса қиын даулар туғанда Икирукацу тайпасының басшысы мәселені шешу үшін келіссөздер жүргізетін.

The Shasta were the numerically largest of the Shastan speakers. Their territories spread from around modern Ashland in the north, Jenny Creek and Mount Shasta to the east, southward to the Scott Mountains, and westward to modern Seiad Valley and the Salmon and Marble Mountains. This area had four important waterways, each of which had a distinct group of resident Shasta. These were the Klamath River and two of its tributaries, the Shasta River and Scott River, along with the Bear Creek in the Rogue Valley. Four bands of Shasta existed with variations in custom and differing dialects. Each band had names derived from nearby waterways. In this way people from Shasta River or Ahotidae were the "Ahotireitsu", those from the Upper Rogue Valley or Ikiruk were the "Ikirukatsu", and inhabitants of Scott River or Iraui were the "Irauitsu". Shasta families located directly along the Klamath River were referred to by the Ikirukatsu as "Wasudigwatsu" after their particular words for the Klamath River and gulch. The Irauistu knew them as "Wiruwhikwatsu" and the Ahotireitsu called them "Wiruwhitsu", terms derived from "down river" and "up river" respectively. Shasta settlements often only contained a single family. In larger villages headmen held sway. The responsibilities of this position were varied. They were expected "to exhort the people to live in peace, do good, have kind hearts, and be industrious." A common requirement to hold the position was that the individual had to be materially wealthy. This came from the expectation for them to use their property in negotiations to settle disputes between members of their village or with other settlements. In raids on enemies the headman did not participate but negotiated with enemy headmen to establish peaceable relations. Each of the four Shasta bands had individual headmen as well. While only the Ikirukatsu were reported to have had hereditary succession to the position it is thought the other three bands had some form of hereditarian succession as well. While each of the four band headmen were considered equal, in particularly trying disputes the Ikirukatsu headman would negotiate an end to the issue.

Қатысқан халықтар

Шастан тілінде сөйлейтін үш туысқан топ Шастаның өзіне жақын жерде қоныстанған. Олар – жоғарғы Сакраменто және Маклауд өзендерінің Окуанучулары, сондай-ақ Салмон өзені маңындағы Кономиху және Тлохомтахой Шасталары. Тлохомтахой Шаста, Кономиху және Окуанучу туралы жазбада қалған мәлімет аз. Мериам «олардың мәдениеті, әдет-ғұрыптары, сенімдері және рәсімдері туралы егжей-тегжейлі талқылау мүмкін емес» деген қорытынды жасады. Әр топтың аумағы өте шағын болды. Тлохомтахой Шастада , Окуанучуда , ал Кономиху тек қана қоныстанды. Шасталар Кономихуді «Иваппи» деп атады, бұл атау Карук тайпасына қатысты қолданылатын терминмен байланысты. Кономиху өзін «Ḱunummíhiwu» деп атады. Олар Салмон өзенінің солтүстік және оңтүстік салаларында, сондай-ақ екі саланың бірігіп ағатын жерінде мекен етті. Кономиху аумағында он жеті елді мекен болғандығы жазылған. Саяси билік Шаста тайпасымен салыстырғанда фрагменттелген, яғни тағайындалған немесе мұрагерлікпен берілетін ауыл басшылары болмаған. Кономихудың көрші тайпалармен болған қарым-қатынасы туралы көптеген мәліметтер жоғалып кеткен. Ирауитсу Шастасымен кейде дау-жанжал болғанымен, аралас некелер кең таралған. Ирауитсулар сонымен қатар маңызды сауда серіктестері болған. Кономихулар өздерінің былғары киімдерін балық қабыршақтарынан жасалған әшекейлерге айырған. Тлохомтахой Шастаның өзіндік атауы белгісіз. Алайда, Шасталар оларды «tax·a·ʔáycu» деп атаған, Хупа тайпасы оларды «Yɨdahčɨn» немесе «ағыстан алыс жерден келгендер» деп, ал Карок тайпасы «Kà·sahʔára·ra» немесе «ka·sah тайпасының адамы» деп атаған. Тлохомтахой Шаста негізінен Салмон өзенінің бассейнінде тұрған, бірақ Жаңа өзеннің салаларында да қоныстанған. Әртүрлі дереккөздерден алынған мәліметтерге сәйкес, Тлохомтахой Шаста тайпасының кем дегенде бес елді мекені болған. Мериам Нью-Ривер салаларында тұратындардың Салмон өзенінің тұрғындарынан өзгеше тілде сөйлейтінін болжады. Диксон бұл идеяны сынға алып, мәдени топтың тілдік біртүтастығын дәлелдейтін мәліметтер ұсынды. Мериамның Тлохомтахой Шаста тайпасы арасында екі түрлі тіл бар деген тұжырымын басқа ғалымдар қабылдаған жоқ. Окуанучу туралы сақталған мәліметтер өте аз. Окуанучу сөзінің шығу тегі белгісіз. Ачомави тайпасы оларды «ye·tatwa» және «Ikusadewi» деп атаған. Окуанучу мен Ачомави тайпалары арасында аралас некелер жиі кездесетін.

Three related groups of Shastan speakers resided adjacent to the Shasta proper. These were the Okwanuchu of the upper Sacramento and McCloud rivers, and the Salmon River based Konomihu and Tlohomtah’hoi Shasta. There is little recorded information on the Tlohomtah’hoi Shasta, Konomihu and Okwanuchu. Merriam concluded that "any extended discussion of their culture, customs, beliefs, and ceremonies is out of the question " Each group had particularly small territories. The Tlohomtah’hoi Shasta held , the Okwanuchu had , and the Konomihu only occupied
The Shasta called the Konomihu "Iwáppi", related to the term used for the Karuk. The Konomihu referred to themselves as "Ḱunummíhiwu". They inhabited portions of the north and south forks of the Salmon River, in addition to part of the combined waterway. Seventeen settlements are recorded to have existed within Konomihu territory. Political authority was more fragmented than the Shasta, reportedly there being no form of appointed or hereditary village headmen. Most knowledge of Konomihu interactions with neighboring peoples has been lost. It is known that despite occasional disputes with the Irauitsu Shasta, intermarriage was common. The Irauitsu appear to have been important trading partners as well. In return for their buckskin garments the Konomihu received abalone beads. It is not known what the autonym of the Tlohomtah’hoi Shasta was. However it is known that the Shasta likely referred to them as "tax·a·ʔáycu", the Hupa called them "Yɨdahčɨn" or "those from upcountry (away from the stream)", while the Karok called them "Kà·sahʔára·ra" or "person of ka·sah". The Tlohomtah’hoi Shasta largely lived in the Salmon River basin despite the scholarly appellation, though they did reside on the forks of the New River. There were at least five reported settlements inhabited by Tlohomtah’hoi Shasta according to information gained from particular informants. Residents of the New River forks were proposed by Merriam to speak a distinct language from the Salmon River inhabitants. Dixon criticized the idea and presented evidence for the linguistic unity of the cultural group. Merriam's conclusion of there being two differing languages between the Tlohomtah’hoi Shasta group has not been adopted by other scholars. What information has been preserved about the Okwanuchu amounts to little. The origin of the word Okwanuchu is unknown. They were called "ye·tatwa" and "Ikusadewi" by the Achomawi. Intermarriage between Okwanuchu and Achomawi speakers was apparently common.

Халық саны

Тарихи Шаста, Окванучу, Жаңа өзен Шастасы және Кономиху халықтарының санына қатысты бағалаулар, Калифорниядағы көптеген жергілікті тайпаларға тән болғандай, айтарлықтай өзгеше болды. 1990 жылдары кейбір шаста өкілдері 1840 жылдары 10 000-ға жуық шаста халқы болғанын айтты. Альфред Л. Кройбер 1770 жылы нағыз шаста халқының саны 2000 адамға жететінін, ал Жаңа өзен, Кономиху және Окванучу тайпалары, сондай-ақ Чимарико тайпасымен бірге 1000 адамды құрағанын көрсеткен. Жақын маңдағы мәдениеттердің халық саны туралы мәліметтерді пайдаланған Шерберн Ф. Кук Кройбермен келісіп, шамамен 2210 нағыз шаста және тағы 1000 туысқан халық болды деген тұжырым жасады. Бірақ кейін Кук бұл санды кіші туысқан мәдениеттерді қоса алғандағы Шаста халқының жалпы саны 5900-ге дейін көтерді. Кройбер 1910 жылы нағыз шаста халқының саны 100 адамдай болғанын бағалады.

Диета

Шастан халқының тамақтануы жергілікті қорлардан алынатын тағамдарға негізделген. Шаста аумақтарында өсетін көптеген өсімдік және жануар түрлері көршілес аймақтарда да кездесетін. Бұл тағамдарды шасталар мен аймақтың басқа да тұрғындары жинап, пайдаланған. Шаста аумақтарындағы аңдардың көптігі басқа Калифорниялық тайпалармен қақтығыстарға себеп болды, олар жануарлардың еті мен терісіне қызығушылық танытқан. Бұл тағамдарды алу және сақтау әдістері көршілес мәдениеттермен ұқсас болған. Орманның астындағы бұталар өсімдіктердің пайдалы түрлерін өсіру үшін бақыланатын өрттермен тазартылған. Балық аулау көктемде басталып, жаз және күз айларында жалғасқан. Каруктың Ақ Елік Тері биі Шаста халқының балық жеу уақытын анықтаған. Шілде айында өткізілетін бұл би Шаста үшін маңызды оқиға болды және «куварик» деп аталды. Би алдында кохо лососін ұстап, кептіруге болады, бірақ жеуге рұқсат болмаған. Көкбалықты Карук биінен бұрын босату қажет еді. Олай етпеген адамның жазасы өлім болуы мүмкін еді. Шасталардың балық аулауда найза қолдануы сирек болған. Түнгі балық аулауды тиімді ету үшін бөгеттерде от жағылып, сақталған. Балық аулау торларының дизайны Карук және Юрок тайпалары жасаған торлармен бірдей болған. Қапқа ілінген олжаны жұқа себетпен ұстаған. Калифорниялық бұғыларды Шасталар әртүрлі стратегиялармен аулаған. Күзде минералдық қайнарларға жақын жерде бұғыларды қарағай жапырақтарын өртеу арқылы оттың арасына қуған. Шасталар бұғыларды ағаштарға байланған түймелерге де қамаған. Сонымен қатар, иттілерді бұғыларды арықтарға қууға үйреткен. Аңшылар олжасы суға түскенше жасырынып, бұғыларды жебемен өлтірген. Бұғының иелігіне қатысты бірнеше әлеуметтік келісімдер болған. Мысалы, бұғыны өлтірген адам оның терісі мен артқы аяқтарына ие болған. Басқа да келісімдер етті әділ бөлу және Шасталардың аң аулауға қашан рұқсат алатыны туралы ережелерді қамтыған. Тамақтанудың қосымша көздеріне бірнеше кішкентай жануарлар түрлері кірген. Әйелдер мен балалар Клемат өзенінен моллюскаларды суға секіріп жинаған. Күзде өзеннің деңгейі төмендеп, жағалауда моллюскалардың көптеп шоғырланған тобы пайда болған. Жиналған моллюскаларды топырақ пеште бумен пісірген, содан соң қабықтарын ашып, етін күнде кептіріп, кейін пайдаланған. Ахотирейцу және Икирукацу шасталары саранча мен шыңғыршықтарды жеген. Шаста еркектері далалық алқаптарды өртеп жіберген. Өрт сөнгеннен кейін пісірілген саранчаларды жинап, кептірген. Саранчаны шөп тұқымдарымен бірге бергенде, оларды ұсақ ұнтаққа дейін ұнтақтаған. Шаста аңғарына келген қонақтар Ахотирейцу тайпасымен бірге жәндіктердің көп болатын кезеңдерінде өздерінің азық-түлік қорын жинаған. Шаста асханасында бұтақ жаңғақтары бағалы тағам болған. Бұл жаңғақтың жергілікті түрлеріне Каньон жаңғағы, Калифорниялық қара жаңғақ және Орегондық ақ жаңғақ кірген. Жаңғақтарды таниннен тазарғаннан кейін қамырға айналдырған. Қара жаңғақ ұны ақ жаңғақ ұнынан дәмдірек болғандықтан, оны тұтынуға және саудаға көбірек пайдаланған. Каньон жаңғақтарын көміп, пісірмей тұрып қара түске айналдырған. Көп жағдайда қант жаңғақтарын бумен пісіріп, кептіріп, кейін пайдалану үшін сақтаған. Пондероза қарағайынан алынған шайырды ұсақ ұнтаққа айналдырып, жеген немесе шайнау сағызы ретінде пайдаланған. Көптеген жемістер піскеннен кейін жиналып, көбінесе кептірілген. Бұған шоқжаңғақ, ақ жапырақты манзанита жидектері, Тынық мұхитының қара жидектері, Сан-Диего малиналары және көк жидектері кірген. Басқа тағамдарды толықтыру үшін гүлді өсімдіктердің түйірлері маусымдық жиналған. Камас тамырлары жиі жиналған. Шасталар оларды «ипос» деп атаған калохорт тұқымдасының мүшелерін ұнататын. Түйірдің қабығын сыпырғаннан кейін, ипос тамырын шикі жеп, күнде кептіріп, кейін сақтаған. Шастан асханасында құрғатылған ипос көп қолданылған. Қонақтарға тағам дайындалған кезде, көбінесе құрғақ ипос пен майлы жемістер ұсынылған. Манзанита сидрына араластырылған ипос тамырының ұнтағы ерекше танымал тағам болған. Тағы бір желінетін гүлді өсімдік – Fritillaria recurva. «чвау» деп аталатын оның түйірлерін пісіру немесе қайнату арқылы дайындаған.

The Shastan peoples had a diet based around locally available food sources. Many plant and animal species that existed in Shasta territories were located in adjacent areas. These food sources were commonly gathered and used by the Shasta and other regional cultures. The large populations of game animals in the Shasta territories led to many confrontations with other California Natives keen on gaining animal meat and pelts. Strategies to procure and later store these foodstuffs shared similarities with adjoining cultures. Undergrowth in forests was removed with controlled fires to promote advantageous plant species that were often food sources. Fishing runs began in the spring and continued throughout the summer and autumn. The White Deerskin dance by the Karuk determined the appropriate time for the Shasta to eat fish. Held sometime in July, the dance was an important event for Shasta to witness and known as "kuwarik". Prior to the event Coho salmon could be caught and dried, but not consumed. Rainbow trout had to be released before the Karuk dance. Not doing so was seen as particularly egregious and made one liable to be killed. Spears were reportedly uncommon for use in fishing among the Shasta. Fires were created and maintained at weirs to enable efficient night fishing. Fishing net designs were nearly identical to those created by Karuk and Yurok. Catfish and crawfish were caught with bait tied to lines. Once stuck on the line, the prey would be captured with a thin basket. California mule deer were hunted according to one of several strategies employed by the Shasta. In the autumn at mineral licks deer were forced by controlled burning of oak leaves into gaps between the flames where hunters would wait. Shasta also chased deer into nooses that were tied to trees. Alternatively dogs were trained to chase deer into creeks. Hidden until their prey was in the water, Shasta hunters would then kill the deer with arrows. There were a number of societal conventions related to the ownership of the deer. For example, whoever killed the prey had right to its pelt and hind legs. Other reported conventions regulated the divisions of meat in a fair manner and when Shasta were allowed to hunt. Additional nutritional sources included several smaller animal species. Mussels were collected from the Klamath River by women and children that dived for the organisms. During the autumn the river shrunk in size, leaving exposed populations of mussels along the river banks. Once gathered in a sufficient quantity the mussels were steamed in earthen ovens. Then the shells were opened and the meat dried with sunlight for future use. Grasshoppers and crickets were consumed by both the Ahotireitsu and Ikirukatsu Shasta. Parcels of grasslands were set ablaze by Shasta men. After the fires had died down the cooked grasshoppers were collected and dried. When grasshoppers were served with particular grass seeds the insects were pounded into a fine powder. Visitors to Shasta Valley would join Ahotireitsu during periods of abundant insect populations to collect their own food stores. Acorns were a valuable foodstuff in Shasta cuisine. Local sources of the nut included the Canyon Oak, California Black Oak and the Oregon White Oak. After leaching the acorns of tannins the nuts were turned into a dough. Black Oak meal was preferred compared to the slimier and less popular White Oak meal for both consumption and trade. Canyon Oak acorns were often buried and allowed to turn black before being cooked. Often nuts from Sugar pines were steamed, dried, and stored for future consumption. Pitch from the Ponderosa pine was pounded into a fine dust and consumed or used as chewing gum. Many fruits were harvested once ripe and often dried. This included Chokecherries, Whiteleaf manzanita berries, Pacific blackberries, San Diego raspberries, and Blue elderberries. Flower bulbs were gathered seasonally to supplement other food stores. Camas roots were commonly collected. Members of the calochortus genus were known as "ipos" to the Shasta who relished them. Once the bulb was husked ipos roots were consumed raw or dried in sunlight and later stored. Shastan cuisine had many meals that included dried ipos. Guests were often given small servings of serviceberries and dried ipos while the main meal was cooked. One particularly popular dish was powdered ipos root mixed into manzanita cider. Another consumed flowering plant species was Fritillaria recurva. Commonly called "chwau", the bulbs were prepared by either roasting or boiling.

Тұрғын үй

Шаста сәулеті өзен төменінен келген Хупа, Карук және Юрок халықтарынан көптеген элементтерді алғандай көрінеді. Шаста халқы қыс мезгілінде тұрақты үйлер салды. Бұл үйлер жыл сайын бір және сол жерде салынатын, көбінесе өзен жанында. Кламат өзенінің Шаста қыстақтарында әдетте 3 отбасы ғана болған, ал Диксон Ирауитсу және Ахотирейтсу ауылдарында отбасылар саны көбірек болған деп санайды. Қысқы үйдің құрылысы шұңқыр қазудан басталады. Әдеттегі өлшемдері – тік төртбұрышты немесе сопақ пішіндес қазбалардың ұзындығы 5 метр, ені 6 метр, ал тереңдігі 1 метр болатын. Аумақ тазаланғаннан кейін, қазылған бұрыштарға тіреу үшін ағаш бағаналар орнатылды. Құрылымды нығайту үшін қосымша ағаш тіректер мен бағаналар қойылды. Шұңқырдың қабырғалары самырсын қабығымен жабылғаннан кейін, қант қарағайынан немесе самырсынынан жасалған шатыр орнатылды. Оква'умма ("үлкен үй") – Шаста ауылдарында сақталған құрылыс. Бұл құрылыс қысқы үйлер сияқты салынды, шұңқырдың ені 8 метр, ұзындығы 12 метр, тереңдігі 2 метр болатын. Олардың негізгі мақсаты – маусымдық діни рәсімдер мен билер сияқты жиналыстарды өткізу болды. Диксон оква'уммаларды моншахана ретінде пайдаланғанын дұрыс емес көрсеткен. Егер ауыл тұрғынының үйінде көп қонақ болса, оква'умманы пайдалануға рұқсат сұрауға болады. Оква'умма әдетте басшыға тиесілі болып, қоғамдық еңбекпен салынды. Олар сирек кездесетін ғимараттар еді, мысалы, Кламат өзені бойында олардың саны үштен аспады. Иесінің еркек туыстары құрылысты мұраға алды, егер тек әйел туыстары ғана қалған болса, ол өртеліп тасталды. Кономиху халқының тұрғын үйлері Шаста сияқты маусымға қарай өзгерді. Көктемгі және жазғы лосось аулау маусымында өсімдіктердің бұтақтарынан жасалған шатырлар пайдаланылды. Күз мезгілінде олар тасталып, бұғы аулау үшін ағаш қабығынан үйлер салынды. Бұл қысқы үйлер Шаста, Карук және Юрок үйлерінен едәуір ерекшеленді. Олардың үйлері жартылай жерге көміліп, диаметрі 15-18 фут болатын дөңгелек пішіндес және көлбеу шатырлармен салынды.

Shasta architecture appears to have largely been derived from the downriver Hupa, Karuk and Yurok peoples. Permanent houses were constructed by the Shasta for the winter. These dwellings were built in the same locations annually, commonly near a creek. Klamath River Shasta winter villages commonly had only 3 families, while Dixon has suggested that both Irauitsu and Ahotireitsu villages usually had more families. The beginning of a winter house started with excavating a pit. Common dimensions rectangular or oval shaped excavation were 16.3 feet (5 m) by 19.8 feet (6 m), with a depth of 3.3 feet (1 m). Once the area was cleared load bearing wooden poles were placed in the excavated corners. Additional wooden supports and posts placed throughout the structure. After the pit walls were covered with cedar bark, the sugar pine or cedar wooden roof was finally put into place. The okwá'ŭmma ("big house") was a structure maintained in populous Shasta villages. A pit up to 26.3 feet (8 m) wide, 39 feet (12 m) wide and 6.6 feet (2 m) deep was dug, with a building process similar to winter dwellings employed. Their functionality was primarily for assemblies, such as seasonal religious ceremonies and dances. Dixon incorrectly reported that okwá'ŭmma were used as sweat houses. If a villager had too many guests for their house, permission would be secured to use the okwá'ŭmma instead. Okwá'ŭmma were owned by a prominent individual, often the headman, and constructed with communal labor. They were uncommon buildings, as along the Klamath River perhaps only three existed. Male relatives of the owner inherited the structure, if only female relatives remained it was burnt down. Dwellings utilized by the Konomihu varied according to season like the Shasta. During the salmon runs of spring and summer huts created from plant brush were used. These were abandoned in the autumn in favor of bark houses while deer were hunted. These winter houses were markedly different from the Shasta, Karuk and Yurok. While partially underground their houses were built in 15 to 18 foot wide circles with sloped conical roofs.

Өнеркәсіптік бұйымдар

Шаста үй шаруашылығындағы маңызды бұйым – негізінен карук тайпасынан келген себеттер еді. Кономиху тайпасы да себеттерін көбінесе сырттан әкелетін. Шаста тайпасының жасаған себеттері әдетте Пондероза қарағайы, Калифорния жаңғағы, Сазгүлдің бірнеше түрі, аю шөбі және бес саусақты папоротник сияқты өсімдіктерден жиналған материалдардан жасалған. Олардың дизайны жақын орналасқан Хупа, Карук және Юрок тайпаларының ықпалында болды. Шаста тайпасы себеттерді және басқа да жеке заттарды сәндеу үшін пигменттер жасаған. Қызыл және қара түсті бояулар ең көп қолданылған, олар тиісінше еменнің жаңғағы мен қайраң қабығынан алынған. Арқан, итар және кілем, тор, киім сияқты қолданбалы заттар көбінесе үнді қырықбуынынан жасалған. Қыс мезгілінде өз жерлерін аралау үшін көбінесе қарға бату қажет болды. Бұл батулар негізінен бұғы терісінен жасалған, түгімен бірге. Денталиум қабықтары Шаста тайпасы үшін маңызды мүлік болды. Олар негізінен киімге тігіліп, әшекейлеу үшін қолданылды, сонымен қатар сауда құралы ретінде де пайдаланылды. Кономиху тайпасы қара, қызыл және ақ түсті өрнектермен боялған, денталиум және абулон бейнелерімен безендірілген қара теріден жасалған шалбар, халат және юбкалар шығарды. Окуанучу тайпасы Винту тайпасы жасаған сияқты түтік тәрізді ағаш құбырлар жасады. Ракун және түлкі терілері қатал таулық қыстарда қорғану үшін қолданылды. Мокасиндерді бұғы, балық, пума немесе аю майымен жұмсақ және су өткізбейтін етіп сақтаған. Чарльз Уилкс 1845 жылы Шаста тайпасы жасаған қару-жарақтарды былай сипаттады: «Олардың садақтары мен жебелері өте әдемі жасалған: садақтары ылақтың жасалған, үш фут шамасында; олар жалпақ, ені бір жарым екі дюйм арасында: олар өте таза жіптермен және боялған. Жебелердің ұзындығы отыз дюймнен асады; олардың кейбіреулері тығыз ұсақталған ағаштан, ал кейбіреулері қамыстан жасалған; олардың қауырсындары бестен сегіз дюймға дейін, ал тікенекті ұштары әсемдіктен жасалған. Олардың садақ қалталары бұғы, ракун немесе жабайы мысық терісінен жасалған; бұл терілер көбінесе толық қалпында, құйрық жағы ашық қалдырылады».

An important item for Shasta households were baskets which principally came from the Karuk. The Konomihu likewise largely imported their baskets from abroad. Baskets made by Shasta were generally a composite of plant materials gathered from the Ponderosa pine, California hazelnut, several species of Willow, Bear grass, and the Five fingered fern. Their designs took influences from the nearby Hupa, Karuk and Yurok peoples. Pigments were made by the Shasta for the beautification of baskets and other personal possessions. Red and black dyes were the most commonly used and come from acorns and alder bark respectively. Ropes, cordage and manufactured goods such as mats, nets and clothing were largely derived from Indian hemp. During the winter snowshoes were often necessary to traverse their homeland. These were made primarily from deer hide with the fur left on. Dentalium shells were an important possession for the Shasta. Principally they were used for ornamentation through being sown into clothing, in addition to usage as a bartering medium. Konomihu produced buckskin leggings, robes and skirts that were painted with black, red and white patterns and adorned with dentalia and abalone beads. Okwanuchu crafted tubular wooden pipes similar in design to those made by Wintu. Raccoon and fox pelts were used for protection against the harsh mountain winters. Moccasins were kept waterproof and soft with oils derived from either deer, fish, cougars or bears. Charles Wilkes described Shasta made weaponry in 1845:"Their bows and arrows are beautifully made: the former are of yew and about three feet long; they are flat, and an inch and a half to two inches wide: these are backed very neatly with sinew, and painted. The arrows are upwards of thirty inches long; some of them were made of a close grained wood, a species of spiraea, while others were of reed; they were feathered for a length of from five to eight inches, and the barbed heads were beautifully wrought from obsidian Their quivers are made of deer, raccoon, or wild cat skin; these skins are generally whole, being left open at the tail end."

Құрамында өзгерістер бар

Шаста тайпасының арасында денеге әшекей салу және оны өзгерту кең таралған еді. Мысалы, олар өнер туындыларында қызыл, сары, көк, қара және ақ түстерін қолданған. Бұл бояулар өсімдіктер мен табиғи саз қорларынан жасалған. Денеге бояу салу көбінесе бақталар және соғысқа дайындалып жатқандар тарапынан қолданылған. Соңғы топ әдетте соғысқа дайындық кезінде ақ және қара түстерді пайдаланған. Бақталар қызыл түсті геометриялық өрнектермен былғары киімдеріне жаққан. Тұрақты татуировка жасауды қарт әйелдер кішкентай обсидиан сынықтарын қолданып жасаған. Әйелдердегі татуировкалар көбінесе жаққа салынған бірнеше тік сызықтар болған, кейде олар ауыздың бұрыштарына дейін созылған. Жақ татуировкасы жоқ әйелдер тартымсыз және күлкіге қалдырылатын деп есептелген. Ерлер үшін татуировкалар сауда мен айырбаста маңызды қызмет атқарған. Олар қолдары мен қолына сызықтар түсіріп, осы сызықтар арқылы тіс қабықтары мен мұныздардың мөлшерін өлшеген. Мұрын тесігіне қабық немесе әсем қауырсын тағу үшін тесік жасалған, ал құлақ тесігіне тіс қабықтарынан жасалған жиынтық ілгішкен.

Соғыс жүргізу

Соғыс негізінен асимметриялық шағын шабуылдар түрінде жүргізілді. Бұл шабуылдардың басшыларын шабуылға қатысушылардың өзі анықтады. Қарулы топтар көбінесе ауыл тұрғындарына жасалған зорлық-зомбылық пен агрессияны тоқтату үшін құрылатын. Шабуылдарда тұтқынға түскендер көбінесе өлтірілмей, құл ретінде өмір сүруге рұқсат алатын. Құлдық, шаста тайпасы арасында кеңінен таралмаған және оны жақсы көрілмейтін әдет санаған. Диксонның сөзінше, "құл иелері бір жағынан кемсінілген". Шаста жауынгерлері соғысқа барар алдында қорғаныш киімдерін киетін. Ағаштан жасалған қарулар, бұлан терісінен жасалған қаруларға қарағанда артықшылыққа ие болды. Ағаш қарулардың материалдары көбінесе сервистік жиде ағаштарынан алынып, жіп арқылы тығыз тоқылған. Бас киімдер көбінесе бұлан терісінен жасалатын, кейде бірнеше қабат етіп қойылған. Ерекшелігі, шаста әйелдері де алдағы шабуылға дайындыққа қатысып, соғыста белсенді түрде күреске түсетін. Диксонның жазбаларында, мұндай жағдайларда әйелдер обсидиан пышақтарымен қаруланып, жау жауынгерлерінің қаруын қарусыздауға немесе жоюға тырысқандығы айтылған. Қарулы жауынгерлер көбінесе Кламат өзенінен және Ахотирейтсу шастасынан шығып, Модок тайпасымен болған қақтығыстарға қатысты. Ғалымдар бұл қақтығыстардың шаста тайпасы үшін ең қатыгез соғыс болғанын болжайды. Винту тайпасымен дау-дамайлар мен шабуылдар болғанымен, олар Модок тайпасымен болған соғыс сияқты құлдираушылық емес еді. Винту және Модок ауылдарына жасалған шабуылдарда елді мекендерді өртеп жіберу жиі кездесетін. Алайда, мұндай әрекеттер шаста тайпасының ішкі шабуылдарында қолданылмаған.

Көршілес қоғамдар

Шасталар бірнеше ірі мәдени аймақтардың тоғысқан жерінде орналасқан. Бұл олардың көршілерінде көрініс тапты, олардың әрқайсысының материалдық және мәдени ерекшеліктері болды. Оңтүстік-батыста төменгі Кламат өзені бойында Карук, Юрок және Хупа тайпалары мекендеген. Шаста аумағының оңтүстік шекарасынан тыс жерде Винту тайпасы қоныстанды. Олар Ресей өзені Помо және Патвинге шоғырланған орталық Калифорния мәдениетінің ең солтүстік бөлігін құрады. Шығыс және оңтүстік-шығыста ачомави және атсугеви тайпалары болды, олармен Шастаның тілдік байланыстары бар. Кройбер Ачомави мен Атсугевиді солтүстік-шығыс Модок және Кламат тайпаларымен бірге "Солтүстік-шығыс" мәдени тобына жатқызды. Олар Шасталардан гөрі Колумбия жазығы мен Колумбия өзенінің сахаптин тайпаларынан көп мәдени ықпал алды.

Кламат өзені қоғамы

Шаста тілінде "өзен бойымен төмен" дегенді білдіретін сөзден туындаған каруктар "Ивампи" деп аталды. Юроктармен бірге, екі ұлт та Шаста қоғамының көптеген жақтарына әсер етті және олардың басты сауда серіктестері болды. Бұл халықтар Шастаға ерекше ұқсас болды және осы этностар "Орегоннан Аляскаға дейінгі Тынық мұхитының жағалауындағы барлық халықтарға ортақ, зор және ерекше мәдениеттің" оңтүстік шегін құрады. Бұл топқа батысқа қарай Толова және солтүстікке қарай Такельма да кірді. Шастаның көпшілігі, әсіресе, олар жасаған заттар үшін Карук мәдениетіне жоғары баға берді. Шаста саудагерлері өзен бойымен сұранысқа ие тауарларды, оның ішінде сақталған азық-түліктердің алуан түрін, жануарлардың терілерін және обсидиан пышақтарын жеткізді. Шасталардың қалаулы тауарларына Тан еменінің жаңғақтары, Юрок жасаған секвойя каноэлары, әртүрлі суреттермен тоқылған себеттер, теңіз шөптері, денталия және абалон моншақтары кірді. Карук сонымен қатар Кономиху үшін денталияның басты көзі болды. Шасталар қолданған себеттер мен бас киімдер негізінен осы Кламат өзенінің халықтарынан алынды.

Такельма

Аумақтың Такельмамен солтүстікке қарай шектелуі ғалымдар арасында пікір тудырды. Шаста тайпасының өкілдері Роланд Б. Диксонға бұрынғыда олардың Бэр-Крик аңғарын, Табель-Рокстың оңтүстігі мен шығысында қоныстанғанын айтты. Оған осы аймаққа қатысты шашталық жер-су атаулары да берілді. Бұл ақпарат Эдвард Сапирге жіберілді, ол Шаста мен Такельма екеуі де Рог өзені аңғарының осы даулы бөлігін пайдаланғанын болжады. Ал Альфред Кройбер Шастаның аумақтары қазіргі Трейл, Орегонға дейін солтүстікке созылғанын мәлімдеді. Такельма мен Шаста тайпаларының өкілдерінің айтқандары мен Огденнің күнделігін қарастырып, Грей жаңа мәдени шекараны анықтап, ұсынды. XIX ғасырдың басында оңтүстік Бэр-Крик аңғары Сапирдің болжағандай, Шаста және Такельма тайпаларының екеуі де пайдалануында болды. Жергілікті Нил және Эмигрант өзендерінің жоғары ағысы, сондай-ақ Сискию жотасына жақын солтүстік Сискию беткейлері Шаста тайпасының аймақтары еді. Бэр-Крик аңғары үшін болған қақтығыстарына қарамастан, Такельма тайпасы Шастамен белсенді сауда қатынастарында болды және тіс қабықшаларының (денталия) маңызды көзі болды.

Лутуам халықтары

Шаста тайпасының "көл" деген мағынаны білдіретін сөзінен "Ипаксанай" деп аталған модоктар дәстүрлі түрде құрметсіздікпен қаралып, Шаста тайпасының көп материалдық иелігі болмаған деп есептелген. Мысалы, Шаста тайпасынан біреу: "Олармен қандай мәселені шеше аласың? Оларда ақша жоқ еді" деп мәлімдеген. Шаста мен Кламат тайпалары арасында сауда-саттық болған, бірақ мұндай оқиғалар сирек кездесетін. Шпиер Шаста тайпасы жасаған әшекей бұйымдарының жануар терілері мен жамылғыларға айырбасталғанын хабарлаған. Модоктармен сауда жасаудан басқа, бұл Кламат тайпасы мен Калифорнияның жергілікті халықтары арасындағы жалғыз сауда болды. Модоктар да, олардың Кламат туыстары да 1820 жылдары жылқыға ие болды. Бұл олардың әскери қабілеттерін күрт арттырып, оңтүстік және батыс көршілеріне шабуылдар жасау кезеңін бастады. Ахотирейцу және Кламат өзенінің Шаста тайпалары модоктардың құлға салу шабуылының құрбаны болды.

Ачомави мен Ацугеви

Ачомави және атсугеви тілдерінде сөйлейтіндер шығыста, Пит өзені алабында қоныстанған. Шастаның олармен болған қарым-қатынасы туралы көп мәлімет сақталмаған. Шаста екі халық үшін де тіс қабықтарының (денталия) басты көзі болғандығы белгілі. Атсугевимен тікелей байланыс болған, бірақ ол ықтимал шектеулі болды. Атсугевиден алынған мәліметтерге сәйкес, олардың Шастамен дәстүрлі түрде көптеген ортақ мәдени ерекшеліктері болған, әсіресе олардың ұқсас "діні, мифологиясы, әлеуметтік және саяси құрылысы, ересек болу рәсімдері және салтанаттардың аздығы". Ачомавидің мадхеси тобында кейде жанжалдар туған. Қазіргі Биг-Бенд аймағындағы елді мекендер Шаста жауынгерлерінің шабуылына жиі ұшыраған.

Уинту

Қазіргі МакКлауд, Калифорния және Жоғарғы Сакраменто аңғарында орналасқан Винту тайпалары Шастамен ең көп байланыс жасады. Винту тілінде сөйлейтіндермен де қақтығыстар болғанмен, олар Модоктармен болған қақтығыстарға қарағанда әлдеқайда сирек кездесетін. Осы қақтығыстардың нәтижесінде Шаста тайпасын Винтулар "юки" немесе "жау" деп атады. Сирек болатын ұсақ-түйек дау-жанжалдарға қарамастан, екі халықтың арасында сауда және мәдени алмасу болды. Винтулар тан еменінің алқаптарын және абалон моншақтарын белсенді түрде қамтамасыз етті. Шасталар Винтуға денталияны, сондай-ақ обсидиан мен бұғы терісін жеткізіп берді. Шаста және Винту тайпаларының екеуі де Манзанита жидегінен жасалған сидр ішетін. Екі мәдениет өкілдері де бір-бірінің жасаған қолөнер бұйымдарынан әсер алды. Ахотирейцу Шаста Винтулар жасаған киімдерді әсем деп есептеді және олардың стилімен үнді қырыққабатынан шляпалар жасады. Жоғарғы Сакраменто аңғары мен МакКлауд Винтулары Шастаның тегіс бас киімдеріне қызығушылық танытты. Винтулар осы жіптен тоқылған бас киімдерді көшіріп алды, өздерінің дизайндарынан гөрі Вудвардия папоротниктерінен материалды көбірек қолданды.

XIX ғасырдың басында

Чинук жаргонынан шыққан "Бостон" сөзі американдықтарды білдірсе, шаста тілінде ақтарды "пастин" дейді. Шаста тайпасы оңтүстіктегі испандықтардан және олардың Калифорниядағы колонияларынан оқшауланған. Мексиканың тәуелсіздік соғысы басталғанда, мексикалық шенеуніктер испандықтардың қоныстарын және миссияларын өз басқаруларына алып, Альта Калифорния аумағын құрды. Бұл, Калифорнияның ранчоларының солтүстігіндегі жергілікті халықтар үшін ештеңе өзгермеді, олар өздерінің аумақтық тәуелсіздігін сақтап, еуропалықтардың ұрпақтарына қарсы қорғаныс позициясын ұстады. 1820 жылдар шамасында модок және кламат тайпалары солтүстіктегі сахаптин халқынан жылқы алды. Жылқыға ие болғаннан кейін, олар шаста, ачомави және атсугеви тайпаларына мүлік, азық-түлік және құлдарды тонастау үшін шабуыл жасады, оларды Даллес сауда орталығында сатуға тырысты. Шаста тайпасы басып кірушілерге қарсы белсенді түрде күресті, бірақ көптеген жылқыға ие бола алмады. Шастаның еуропалықтармен алғашқы тіркелген кездесуі 1826 жылы болды. Питер Скен Огден басқаратын Гадсон Бэй компаниясының (HBC) экспедициясы Форт Ванкуверден Кламат тауларында бобрларды аулау үшін шықты. Шығыстан келген Огденнің тобы шаста тайпасымен жақсы қарым-қатынас жасады. Огден таулы аймақтағы бобрдың аздығына көңілі толмады және экспедицияны солтүстікке, Сискию тауларының арғы жағындағы Рог-Вэллиге көшірді. Шаста тайпасының жетекшілері оларды қазіргі Талент қаласына дейін жетеледі. HBC Альта Калифорниядағы бобр популяциясын аулау үшін Кламат таулары арқылы оңтүстікке экспедицияларды жіберді. Бұл тері аулаушылар мен олардың отбасылары Шаста тайпасының жерлерінің бір бөлігінен өтетін Сискию жолымен саяхаттады. Ақтармен келесі кездесу Огденнің сапарындай бейбіт болған жоқ. 1837 жылдың күзінде Уилламет аңғарынан келген бір топ адам Шаста тайпасының жерлерін кезіп өтті. Олармен бірге Альта Калифорния губернаторы Альварадодан сатып алынған бірнеше жүз ірі қара мал болды. Малшылар Сискию жолымен солтүстікке мал айдап бара жатып, бірнеше шаста қоныстарына кездесті. Шаста тайпасы сырттан келгендерді жылы қарсы алды, тілдесуде қиындықтар туғанына қарамастан. Филип Легет Эдвардс малшылардың "өмірлеріне тәуелді болғанын, бірақ олар бізге немесе мүлігімізге ешқандай зиян келтірмегенін" жазды. Эдвардс он жастағы шаста баласын қоныс аударушылармен бірге біраз уақытқа алып жүрді. Топ солтүстікке қарай жылжуын жалғастырғанда, малшылардың кейбіреулері жергілікті халықты өлтіру туралы әңгімелесе бастады. Уильям Бейли және Джордж К. Гей бұрын Рог-Вэллидегі такелма тайпасымен соғысып, жарақат алып, бірнеше серігінен айырылған. Олар шаста тайпасын кек алу үшін шабуыл жасауға лайық деп санады. Гей мен Бейли шаста тайпасының бір адамын тауып, атып өлтірді. Олар малшылармен бірге келген шаста жасөспірімді де өлтіруге тырысты, бірақ ол қашып кетті. Полиция офицері Юинг Янг бұл кісі өлтіруге ашуланса да, партияның көп бөлігі оны мақұлдады. Бейли мен Гей өз әрекеттері үшін жаза алмады және партия Уилламет аңғарына қарай жолын жалғастырды. Бірнеше жылдан кейін лейтенант Джордж Ф. Эмонс (1838–1842) басқаратын АҚШ зерттеу экспедициясының бір бөлігі Кламат тауларына келді. Эмонс Чарльз Уилкстен Кламат, Сакраменто және Умпква өзендерінің бастауын зерттеуді тапсырған. 1841 жылдың жазында жиналған адамдар Форт Ванкуверден Форт Умпкваға аттанды. Қыркүйек және қазан айларында олар Шаста тайпасының жерлері арқылы, көбінесе Сискию жолымен саяхаттады. 1 қазан күні экспедиция Кламат өзенін кешіп өтті. Зерттеушілер шаста ауылына барды, онда тұрғындар оларға лосось берді және бірнеше қамыс садақтары мен жебелерін сауда тауарларына сатты. Ауыл тұрғындары қашықтан бір түймеге бірнеше рет атқанда, садақ ату шеберлігін көрсетті. Бұл демонстрацияда Мишель Лафрамбуаздың қарындасының күйеуі шаста тайпасының ағасы болды. Осы бейбіт диалог пен саудадан кейін көп ұзамай Эмонс экспедицияға "Жоғарғы Сакраменто өзеніне" (Жоғарғы Сакраменто өзені) кетуді бұйырды, осылайша Шаста тайпасының жерлерінен Окуанучу және кейіннен Винту тайпаларының жерлеріне шықты.

Originating from the Chinook Jargon word for an American, "Boston," the Shasta word for whites is "pastin." The Shasta were isolated from the Spanish to the south and their Californian colonies. When the Mexican War of Independence erupted Mexican officials assumed control of the Spanish settlements and missions by forming the Alta California territory. This didn't change matters for the natives north of the Californian Ranchos as they maintained their territorial autonomy and protected position against European descendants. Sometime around the 1820s the Modoc and Klamath adopted horses from the Sahaptin peoples to the north. With their new equestrian rides they began to attack the Shasta, Achomawi and Atsugewi for property, food stores and slaves to be sold at the Dalles. The Shasta actively fought against the invaders although they didn't gain sizable numbers of horses. The first recorded encounter with European descendants for the Shasta came in 1826. A Hudson's Bay Company (HBC) expedition under Peter Skene Ogden departed from Fort Vancouver to trap beavers in the Klamath Mountains. Arriving from the east, Ogden's party was favorably received by Shasta. Ogden was disappointed by the small number of beaver in the mountainous region and shifted the party north to the Rogue Valley across the Siskiyous. Shasta guides accompanied them until shortly before modern Talent. The HBC continued to send expeditions southward through the Klamath Mountains to harvest beaver populations in Alta California. These groups of fur trappers and their families traveled along the Siskiyou Trail which traversed portions of the Shasta homelands. The following known interaction with whites wasn't peaceable as Ogden's visit had been. A group of Willamette Valley colonists traversed Shasta territories in the autumn of 1837. With them were several hundred cattle purchased from Alta California Governor Alvarado. Driving their herd north along the Siskiyou Trail, they encountered several Shasta settlements. The Shasta were welcoming to the outsiders despite difficulties in communication. Philip Leget Edwards recorded that the cattle drivers were "at their mercy, but they have offered no injury to ourselves or property." A Shasta boy estimated by Edwards to be the age of ten accompanied the settlers for some time. As the group continued north some of the cattle men began to discuss killing natives of the area. William J. Bailey and George K. Gay had previously had fought against a group of Takelma of the Rogue Valley, getting injured and losing several companions. They considered the Shasta to be acceptable targets to attack for revenge. A Shasta man was found and shot to death by Gay and Bailey. They also attempted to murder the Shasta youth that had joined the cattle herders but he escaped. While officer Ewing Young was furious at the murder, the majority of the party condoned the murder. Bailey and Gay faced no punishment for their actions and the party continued toward the Willamette Valley. Several years later a portion of the United States Exploring Expedition under the command of Lieutenant George F. Emmons (1838–1842) visited the Klamath Mountains. Emmons had been given instructions by Charles Wilkes to explore the headwaters of the Klamath, Sacramento, and Umpqua rivers. The assembled men had departed from Fort Vancouver to Fort Umpqua during the summer of 1841. During September and October they traveled through Shasta territories by generally following the Siskiyou Trail. On 1 October the party crossed the Klamath River. The explorers visited a Shasta village where inhabitants gave them salmon and sold several yew bows and arrows in exchange for trade goods. Inhabitants of the village demonstrated their archery skills by repeatedly shooting a button from distant. At this demonstration was an elder Shasta man who was a father in law to Michel Laframboise. Shortly after this peaceable dialogue and trade Emmons ordered the party to depart for "Destruction river" (the Upper Sacramento River) exiting Shasta lands for those of the Okwanuchu and later the Wintu.

Алтынның ашылуы

Еуропалық ұрпақтармен байланыс 1840 жылдары жиіледі. Мексика-Америка соғысы кезінде АҚШ әскери күштері Альта-Калифорнияны бағындырды. Американың бақылауы бастапқыда Мексика үкіметі басқарған аймақтармен шектелді. Калифорния территориясы 1849 жылы құрылды, бірақ талап етілген жердің көп бөлігі әлі де жергілікті халықтың қолында болды. Калифорния штатының заң шығару органы 1850 жылы Шаста округін ұйымдастырды. Америка отарлаушыларының толық бақылауына өткеннен кейін, ол өзінің ауыл шаруашылығы және минералдық әлеуетімен маңызды аймаққа айналуы мүмкін деген болжам жасалды. 1852 жылы Сискию округі Шаста округінің солтүстік бөлігінен құрылды. Бұл жаңа американдық бөлімше Калифорниядағы Шаста тайпасының жерлерін қамтыды. Материалдық байлыққа жетуге деген құштарлық Калифорниядағы алтын асығушылығын тудырып, жүздеген мыңдаған сырттан келгендерді тартты. Жаңадан келген кеншілер мен отарлаушылар Калифорнияның жергілікті тұрғындарына құрмет көрсетпеді және оларға қарсы зорлық-зомбылық жиі жасады. Кеншілер алтын іздеу үшін Саттерс-Миллден солтүстікке қарай жылжыды. 1850 жылы Тринити және Кламат өзендерінде алтын табылды. Шастаның орталық аймағындағы Салмон, Скотт және Жоғарғы Кламат өзендерінің жағалауларында келесі екі жылдың ішінде алтын кендері табылды. Келіп жатқан кеншілер осы жаңа көздердің жанында Скотт Бар және Йрека қалаларын құрды. Шаста тайпасымен жаңа келген кеншілердің қарым-қатынасы жақсы болған жоқ, олар "соғыс рухын мұра еткен және [ ] қауіпті ұрлықтар немесе батыл шайқастар сияқты қауіпті оқиғалардан ләззат алады" деп есептелді. Бұл жергілікті агрессия туралы бейне сол кездегі газеттерде жиі айтылды. Шаста және солтүстіктегі басқа да жергілікті халықтар "штаттың басқа кез келген бөлігінен гөрі соғысқа бейім және барлық ақтарға деген ең қатал жеккөрушілікке ие" екені анықталды. 1850 жылдың тамызына қарай Кламат және Салмон өзендерінде 2000-нан астам кенші алтын іздеп жүрді. Кламат өзенінің жүзден астам шақырымында алтын кен орындары іздестірілді және олардың бір бөлігі кен өндірумен айналысты. Шаста өзені әлі зерттелмегенімен, кеншілер оның алтынға бай екенін есептеді. 1850 жылдың қысында Daily Alta California газетінде Кламат өзенінің алабындағы минералдық әлеуетті жариялаған жарнамалар пайда болды. Бұл хабарламалар американдықтарды солтүстікке баруға шақырды, онда байлыққа қол жеткізуге көптеген мүмкіндіктер бар. Кен өндіру жұмыстарын жүргізумен қатар, ақтар Сакраментода сату үшін орманды кесуді бастады. 1851 жылдың сәуір айына қарай Шаста өзенінің 1000 акр жері әртүрлі көлемде зерттелді. Скотт-Ривер "Калифорниядағы ең бай кен орындарына" ие деп жарияланды. Замандастары солтүстік аймаққа кеншілердің көптеп келуін баяндады. "Скотт өзеніне ағын [ ] солтүстікке қарай ағып, өз жолындағы барлық нәрсені шайып тастайды". Редик МакКи 1851 жылдың қазан айында Скотт өзеніне сапар жасады. Ол "жердің өнімділігіне үміт беретін әрбір кішкентай учаскеде немесе жолақта шатырлар мен қабылдаулар кездеседі" деп хабарлады. Сонымен қатар, Скотт өзенінің кеншілер тарапынан күшті түрде өзгертілгенін атап өтті. "Шамамен үш-төрт шақырымдық аралықта әрбір жерде бөгеттер немесе арналар орнатылған". Солтүстікте беймезгілдердің саны артқан сайын, жергілікті халықты геноцидке салу туралы мәселе көтерілді. Кеншілер Кламат өзені мен оның салаларындағы жергілікті халық алтын кен орындарына қол жеткізуге кедергі келтірді деп мәлімдеді. Олар "осы кендерде толық табысқа жетудің жалғыз кедергісі" деп есептелді. "Сакраментоның күнделікті одағы" "үндістерді үкімет агенттері тез арада шығарып тастауы керек немесе ақтардың қылышымен жою керек" деп мәлімдеді. Жергілікті халыққа қарсы зорлық-зомбылық пен кісі өлтіруді олардың "ұрлық және басқа да жағымсыз бейімділіктерін" тоқтатудың жалғыз жолы ретінде жиі насихаттады. 1850 жылдың жазында Кламат өзенінің арғы жағында зорлық-зомбылық күшейді. Тамыз айында кеншілер 50-60 гупаны өлтіріп, Кламат пен Тринити өзендерінің қосылған жерінің маңындағы олардың үш ауылын өртеп жіберді деген хабар тарады. Қазан айында Шаста және Кламат өзендерінің қосылған жеріндегі қақтығыста кеншілер алты шаштаны өлтірді.

The irregular contact with European descendants became far more frequent by the 1840s. Military forces of the United States conquered Alta California during the Mexican–American War. American control was initially limited to areas that had been administered by the Mexican government. The California Territory was established in 1849 although much of the claimed land still remained in indigenous hands. The California State Legislature organized Shasta County in 1850. Once it was firmly in control by American colonists it was speculated to become an important region for its agricultural and mineral potential. In 1852 Siskiyou County was formed from the northern portions of Shasta County. This new American division contained the Shasta homelands of California. The lure of achieving material wealth created the California Gold Rush and drew in outsiders by the hundreds of thousands. The newly arriving miners and colonists had little respect for California Natives and frequently spread violence against indigenous peoples. Miners progressively went north from Sutter's Mill in search of more gold. During 1850 discoveries of gold were made on the Trinity and Klamath rivers. In the Shasta heartland along the banks of the Salmon, Scott and upper Klamath gold was found during the following two years. Incoming miners founded the towns of Scott Bar and Yreka near these newer sources. The Shasta weren't seen favorably by incoming miners, being considered to have "inherited a spirit of warfare, and delight in [ ] perilous incidents of daring thefts or bold fighting. This image of native aggression was repeatedly mentioned in contemporary newspapers. The Shasta and other natives in the north were apparently found to be "more warlike than those of any other section of the State, and bear the most implacable hatred towards all pale faces." By August 1850 there were over 2,000 miners prospecting on Klamath and Salmon rivers. Over a hundred miles of the Klamath River had been searched for gold deposits and portions were occupied by mining operations. While the Shasta River hadn't yet been exploited it was considered by miners to contain rich gold deposits. In the winter of 1850 advertisements appeared in the Daily Alta California promoting the mineral potential of the Klamath River basin. These notices appealed for Americans to venture north where opportunities for acquiring wealth abound. In addition to maintaining extensive mining operations, whites began to cut forests down for sale in Sacramento. A thousand acres of Shasta river had been prospected to varying amounts by April 1851. Scott River became touted as having "the richest mines in all California." Contemporaries described an influx of miners into the northern region. "The tide of emigration to Scott's River [ ] flows due north, sweeping everything in its way " Redick McKee visited the Scott River in October 1851. He reported that "squatter' tents and cabins may be seen on almost every little patch or strip where the soil promises a reward to cultivation." Additionally he noted the Scott River was under heavy modification by miners. "Every yard almost for three or four miles is either dam or race work." As the population of non natives rose in the north genocide of the indigenous was considered. Miners argued that natives along the Klamath River and its tributaries impeded access to gold deposits. They were deemed "the only obstacle to complete success in those mines." The Sacramento Daily Union argued that "the Indians must soon be removed by the Government Agents, or be exterminated by the sword of the whites." Violence and murder against natives were often promoted as the only way to end their "thieving and other annoying propensities." Violence began to erupt across the Klamath River in the summer of 1850. In August it was reported that miners had killed fifty to sixty Hupa and burnt down three of their villages around the juncture of the Klamath and Trinity rivers. At the junction of the Shasta and Klamath rivers in October a confrontation erupted in which miners killed six Shasta.

Федералды бейбітшілік шаралары

1848 жылғы қарашада Үндістерді басқару басқармасы Конгреске есеп ұсынды. Бұл есеп жақында алынған Тынық мұхитының жағалауы мен Оңтүстік-Батыс аймақтарындағы жергілікті халықтардың саны туралы мәліметтерді қамтыды. Конгресске осы жаңа аумақтарда жаңа үнді агенттерін қаржыландыру және жұмысқа алу туралы кеңес берілді. Уильям Кэри Джонс 1850 жылы Конгреске ұсынған есеп Калифорниядағы жер иелігі туралы жинаған мәліметтерін баяндады. Джонс Испания және Мексика заңдары жергілікті халықтардың өз отанына иелік ету құқығын мойындамайды деген қорытындыға келді. Калифорнияның АҚШ құрамына енгеннен кейін, оның жергілікті халқымен қарым-қатынас мәселесі Сенатта қайта көтерілді. Чарльз Фримонт американдық отарлаушыларға қайта сату үшін олардың жерлерін күштеп тартып алуға бағытталған заң жобасын ұсынды. Дегенмен, ол жергілікті халықтың өз аумақтарына заңды құқығы бар екенін және олардың аумақтық шығындары үшін өтемақы төленуі керек деп санайтын. Бұл Сенаттағы барлық сенаторлардың пікірінен мүлдем өзгеше болды, себебі кейбір заң шығарушылар Калифорнияның жергілікті халқының өздерінің отанына заңды құқығы жоқ деп есептеді. Қыркүйек айында Сенат Калифорнияның жергілікті халқына қатысты федералды саясатты қалыптастыратын екі заңды қабылдады. Үш комиссарға Калифорнияның жергілікті халқымен келісімдер жасасуға уәкілеттік берілді. Редик Макки, О. М. Возенкрафт және Джордж В. Барбур тағайындалып, 1851 жылы келіссөздерді бастады. Алайда, олардың Калифорнияның тума халқы туралы немесе олардың қоғамдары өз аумақтарын қалай пайдаланғаны туралы жеткілікті тәжірибесі мен білімі болмады. Комиссарлар әрбір жергілікті топпен келісімдер жасау үшін қажетті үлкен саяхатты қамту үшін Калифорнияны ақырында үш аймаққа бөлді. Бұл олардың бір-бірінен тәуелсіз жұмыс істегенін білдірді. Маккиге Солтүстік Калифорнияның тума халқымен келісімдер жасау міндеті жүктелді. Ол және оның серіктері Гумбольдт шығанағы мен Төменгі Кламат өзеніндегі жергілікті халықтармен келісімдер жасады. Кейін 1851 жылдың қыркүйек айында ол Шаста аймағына келді.

Жергілікті жағдайлар

Макки Шаста аймақтарын аралады, әсіресе Шаста және Скотт аңғарларын тексерді. Тек Скотт аймағы ғана резервацияны ұстап тұруға және Шаста тайпасын асырау үшін қажетті ауыл шаруашылығы жұмыстарын жүргізуге қабілетті деген қорытындыға келді. Бұл бағалау Кламат тауларындағы егіс үшін жарамды жердің аздығына байланысты болды. Жақын маңдағы жақсырақ жерлер де болды, бірақ олар Орегон штатында орналасқан. Шаста тайпасы Скотт аңғарының барлық бөлігін өздерінің резервациясы үшін сақтап қалуды қалады. Скотт Бар және Шаста Бут Ситиден келген американдық қоныс аударушылар да осы аңғарға иелік етуді талап етті. Федералдық шенеуніктер олармен Шаста тайпасымен келісімшарт жасасу үшін олардың қалауларын сұрастырды. Олар Шаста тайпасының барлығын Шаста өзенінің бастауында орналасқан резервацияға көшіруді ұсынды.

Гиббс ұсынысы

Джордж Гиббс МакКи делегациясының мүшесі болды және олардың қызметі туралы жазба қалдырды. Сол кезде Калифорнияның солтүстігінде зорлық-зомбылық пен оған жауап ретіндегі жазалаулар айналысы үзіліссіз жалғасып жатты. Жергілікті американдық жасақтар, жергілікті тұрғындар жасады деп есептелетін "зияндарды өтеу" үшін шамадан тыс зорлық көрсетіп жатқандары хабарланды. Гиббс Троица және Кламат өзендерінің тоғысында немесе оның жанында АҚШ армиясының бекетін құруды ұсынды. Ол Кламат алқабындағы колонистер мен түрлі тайпалар арасындағы бейбіт қарым-қатынасты сақтау қажет деп есептеді. Үкіметке Солтүстік Калифорниядағы жергілікті халықтарға қатысты саясатын Колумбия департаментінде қолданылған "Гадсон Бэй" компаниясының тәжірибесіне негіздеу ұсынылды. Таңдалған адамдарға жергілікті елді мекендерде беделге ие болуға көмектесетін материалдық көмек көрсетілетін еді. Бұл өз кезегінде түрлі тайпалардың мәдениеттерімен байланысты жеңілдетіп, билік ыңғайлы басшылық астында біртіндеп орталықтандырылар еді. Осы аймақта 1858 жылға дейін бекініс болған жоқ, содан кейін қазіргі Хупа қаласында Гастон форты салынды.

Келісім

Макки жасаған келісім шарттары Шаста тайпасы мен американдық қоныс аударушыларға көп ұнаған жоқ. Резервация Скотт аңғарында орналастырылды, бірақ аңғардың басым бөлігі қоныс аударушылардың меншігінде қалды. Шаста резервациясының орналасқан жері, көрінеу, аймақтағы американдық қоныс аударушылардың көпшілігімен, наразылық білдіргенмен қабылданылды. Кейбіреулері басқа американдықтардан қымбат жер иелену құқықтарын сатып алған. Калифорниядағы Жерді иемдену туралы заңның өзге түрі жақын арада қабылданады деп күтілді. Резервация шекараларындағы мүліктері бар американдықтар Конгресс немесе Үндістер істері жөніндегі департаменттен қаржылық өтемақы күтті. Макки бағалауынша, келісімде резервация үшін белгіленген аумақта төрт немесе бес шаршы мильге жуық егістік жер бар еді. Шаста тайпасына 1852 және 1853 жылдары Федералдық үкіметтен 20 000 фунт ұн, 200 бас мал, көптеген киім-кешек және тұрмыстық заттар "тегін" беріледі деп уәде берілді. Резервацияда ағаш шебер, фермерлер тобы және бірнеше мұғалім жұмысқа алу үшін Конгресс қаражат бөлуі керек еді. Скотт өзені бойындағы кен іздеуге тағы екі жыл рұқсат берілді. Резервациядағы кез келген қосымша кен өндіру жұмыстарына жалғасу үшін бір жыл берілді. Талқылаулар аяқталған соң Шаста тайпасына бұқа сыйға тартылды. Кешкі сағаттарға дейін той өтті. Гиббс келісімге ресми қол қою күнін былай деп жазды: "4 қараша күні таңда, келісім-шарт мұқият түсіндірілді және резервация шекаралары картада көрсетілді. Түстен кейін көптеген ақ және үндістердің қатысуымен, салтанатты түрде қол қойылды".

Улануы болжанған

Кейбір этнографиялық дереккөздер осы тойға үш мыңдай шашта қатысқандығын баяндады. Американдық шенеуніктер оларға стрихнинмен уланған сиыр еті бергені хабарланды. Аман қалғандар марқұмдарды іздеуге апталар бойы уақыт жұмсағанын айтты. Шамамен 150 шашта ғана тірі қалғандығы мәлім.

Қателік

Макки, Барбур және Возенкрафт келіссөздер жүргізген келісімдердің саны 18-ге жетті. Макки Калифорния заң шығарушы органына осы келісімдерді қабылдауға қысым жасады. Ол резервациялардың мақсаты – үндістерге дәстүрлі жерлерінің бір бөлігін сақтап қалуға мүмкіндік беру болса, ал алтынға бай көптеген аймақтарды ашық қалдыру екенін айтты. Комиссия мүшелері әр резервацияның шекарасын белгілеу кезінде жергілікті американдық отарлаушылар мен кеншілермен кеңескендіктерін мәлімдеді. Ол, егер біреу "адамгершілікке негізделген және іске асырылатын жүйені" ұсынбаса, Калифорния үкіметі осы резервацияларды мойындауы тиіс деп талап етті. Штат барлық келісімдерді қабылдаудан бас тартып, Вашингтондағы өкілдеріне оларға қарсы лобби жасауды тапсырды. Келісімдерге президент Миллард Филлмор, үндістер ісі жөніндегі комиссар Люк Ли және жақында тағайындалған Калифорниядағы үндістер ісі жөніндегі инспектор Эдвард Фицджеральд Бил қол қойды. Келісімдер 1852 жылдың маусым айында Үндістер ісі жөніндегі комитетке жіберілді. Жабық есік артында өткен отырыстан кейін келісімдер қабылданбады. Эллисонның пікірінше, келісімдерде қарастырылған аумақтың үлкендігі және комиссарлар бөлген қаржы шығындары Конгресте осы келісімдердің танымал болмауына себеп болды. Барлығы шамамен 11 700 шаршы миль (30 303 км²) немесе Калифорнияның жалпы жер аумағының шамамен 7% 18 резервацияны қамтуға тиіс болды. Хайзер комиссарлар жасаған келісімдерді дайындау процесі мен АҚШ Конгресінде олардың қабылданбауы "бастапқыдан аяғына дейін фарсқа айналды" деген қорытынды жасады.

Дамыған қақтығыстар

Шешталарға қарсы зорлық-зомбылық Маккимен келісімге келгеннен кейін де жалғасты. 1852 жылдың 18 қаңтарында үш америкалық адам Хумбуг өзенінде ешқандай себепсіз бір Шештаны шабуылдап өлтірді. Бұл оқиға жергілікті Шешталардың арасында үрей тудырып, олар жақын маңдағы тауларға қашып кетті. Бұл мағынасыз өлтіру шахтерлердің арасында да үрейге себеп болды. Олар жаңа келісімнің бұзылуы Шешталармен қақтығысқа әкелуі мүмкін деп қорқып, алаңдады. Маккиге аймаққа оралып, мәселені шешу үшін делдалдық жасау тапсырылды. Қылмыскерлердің бірі қашып кетсе, қалған екеуін шахтерлер ұстады. Қайтыс болған адамның туыстарына үш кісі өлтірушіге сот шешімі шыққанға дейін алты жамылғы өтемақы ретінде берілді. 1852 жылдың шілде айында шахтерлер тобы Шешта алқабында ақ адамның өліміне кек қайтару үшін он төрт Шештаны тауып өлтірді. Бұл зорлық-зомбылықтың күшеюі Шешта халқының азаюына себеп болды. Олардың ақ нәсілділерге қарсы жауап қайтаруларының мақсаты – "өздерінің қауымдастықтарын шабуылдан, ұрлаудан, еріксіз еңбекке мәжбүр етуден, зорлаудан, кісі өлтіруден, қырғыннан және, соңында, жойылудан" қорғау болды. Коттонвудтағы американдықтар 1854 жылдың қаңтарында "Скуау Оңдаушыларын" құрды. Бұл қарулы топтың мақсаты – "қажет болған жағдайда күшпен әйелдерді ұстап алу" еді. Сол айда олар 50-ден астам Шештаның тұрған жақын маңдағы үңгірге барды. Олар Шешталарға шабуыл жасап, 3 баланы, 2 әйелді және 3 ер адамды өлтірді. Кейін олар Шешталар американдықтарға шабуыл жасауға дайындалып жатыр деп мәлімдеді. Бұл жалған ақпарат қоныс аударушылардың арасында үрей тудырды. 28 адам үңгірге шабуыл жасау үшін жиналды. Бұл қақтығыста төрт америкалық және бір Шешта қаза тапты. Форт-Джонстың федералды әскерлері мен жергілікті еріктілер Кламат өзенінің жағасында, үңгірден шамамен бес шақырым қашықтықта жиналды. Барлығы шамамен елу қарулы американдық болды. Форт-Лейннен гаубицамен қосымша күштер келді. Олар үңгірге бірнеше рет оқ атты. "Билл" деп белгілі басшының өкілдері бейбітшілік орнатуды және өздерінің кінәсіздігін талап етті. Әскери шенеуніктер осыны растады. Американдық отарлаушылар зорлық-зомбылықтың басталуына жауапты деп танылды. Смиттің Биллдің халқымен соғысты тоқтату туралы шешімі жергілікті американдық қоныс аударушылардың арасында наразылық тудырды. Олар американдықтарды "осы жабайылардың қатыгез және қанды шабуылдарынан толығымен қорғалмаған" деп айыптады.

Violence against the Shasta continued after the agreement with McKee. On 18 January 1852 three American men attacked and killed a Shasta individual without provocation on Humbug Creek. A panic arose among the local Shasta who fled into the nearby mountains. This senseless killing caused a panic among the miners. They feared that this breach of the new treaty would provoke conflict with the Shasta. McKee was requested to return to the area and mediate a solution. Although one of the murderers escaped two of the men were captured by the miners. The slain man's familial relations were given six blankets as compensation pending a ruling of the three murderers. In July 1852 a party of miners found and killed fourteen Shasta people in Shasta Valley in revenge for the murder of a white man. This escalation of violence continued to deplete the number of Shasta. Their reprisals against white violence were to protect "their communities from assault, abduction, unfree labor, rape, murder, massacre, and, ultimately, obliteration." Americans in Cottonwood organized the "Squaw Hunters" in January 1854. It was an armed group made to "get squaws, by force, if necessary " That month they went to a nearby cave where over 50 Shasta were residing. The Squaw Hunters attacked the Shasta there and killed 3 children, 2 women and 3 men. Afterwards they claimed the Shasta were preparing for an attack on Americans. This false rumor created a panic among settlers. 28 men gathered to attack the cave. In the skirmish four Americans and one Shasta died. Federal troops from Fort Jones and local volunteers assembled on the Klamath River five miles away from the cave. In total about fifty armed Americans were present. Additional forces from Fort Lane arrived with a howitzer. It was fired at the cave multiple times. Representatives of the headman known to settlers as "Bill" pressed for peace and of their innocence. Military officials concluded that this was the case. American colonists were held accountable for the outbreak of violence. Smith's decision to cease hostilities with Bill's people was unpopular with local American settlers. He was claimed to have left Americans "wholly unprotected from the ruthless and murderous incursions of these savages "

1854 жылдың сәуір айының соңында шахтерлер тобы 15 Шештаны тауып өлтірді. Бұл кісі өлтірулер мал ұрланғанына жауап ретінде жасалды. 1854 жылдың мамыр айында бір Шешта адамы американдық әйелді зорлауға тырысқан деп айыпталды. Форт-Джонстан шыққан директивада оны тұтқындап, Ерка қаласындағы азаматтық билік органдарына тапсыру талап етілді. Үнді агенті Росборо Биллдің өкілдеріне әскери бұйрық туралы хабарлады. Зорлау әрекетіне айыпталған адам Биллдің тобынан емес еді. Осыған қарамастан, Билл оның асылмауына кепілдік беруді талап етті. Форт-Джонс басшылығы бұл мүмкін емес екенін мәлімдеді. Бас офицер егер ол адам тез арада жеткізілмесе, барлық Шешталар оның ісіне жауапты болады деп ескертті. Аймаққа келген "Де Чут" тайпасынан (вероятно, Тенино) келген үлкен топқа Шешталарға қарсы әскери жазалауда жұмыс істеуге мәжбүр ету қаупі төндірілді. Ирауитсудан келген беделді адамдар оны тұтқындауға қолдау білдірді, бірақ оның асылмауына да қарсы болды. Айыпталушы Шешта ақырында Ерка қаласындағы билік органдарына ұсынылды. Форт-Джонстың бас офицері аймақта болмағандықтан, ол қаладан уақытша кетуге рұқсат алды, бірақ оның аймақта болу шарты сақталды. Бір капитанға сол адамның тұрған жеріне, Шешта елді мекеніне бару бұйрық берілді. Америкалық офицерге жетекші Билл мен бірнеше Шешта сүйемелдеді. Ауылға жеткенде, оны ұстап алды. 24 мамырда Еркаға қайтып келе жатқанда Шешта тобына Кламат өзенінде американдық қоныс аударушылар мен "Де Чут" тобы шабуыл жасады. Америкалық офицер Шешталарға қашуды бұйырды, ал ол шабуылды тоқтатуға тырысты. Қарулы адамдар Шешталардың бейбіт түрде кетуіне рұқсат бермеді және оларға оқ атты. Екі Шешта бірден қаза тауып, үшеуі ауыр жарақат алды. Билл басшысы да жараланғандардың арасында болды және американдықтар оның басын алуға тырысты. Ақырында олар оның басын алып, тірі күйінде Кламат өзеніне лақтырып жіберді. Лейтенант Бонникасл американдық қоныс аударушылар жасаған "надандық пен қатыгездікпен" жасалған "қатыгездікпен" айыптады, олар өз әрекеттері үшін жазаланбаған сияқты. 1854 жылдың 17 мамырында бірнеше Шешта жауынгерлері Сискию тауларында қайықтар керуеніне шабуыл жасады. Екі американдық қашырларды бастап бара жатты. Бірі қақтығыста қаза тауып, екіншісі Коттонвудқа қашып кетті. Шешталар бес жылқы мен бір қашырды алып кетті.

In late April 1854 a group of miners found and killed 15 Shasta. These murders were committed in retaliation for some cattle having been stolen. In May 1854 a Shasta man was accused of attempting to rape an American woman. A directive issued from Fort Jones called for the man to be captured and eventually presented to civil authorities in Yreka. Indian agent Rosborough informed representatives of Bill of the military order. The man accused of the rape attempt wasn't from Bill's band. Despite this Bill pushed for a guarantee that the man wouldn't be hanged. Fort Jones command insisted this wasn't possible. The commanding officer declared that if the man wasn't delivered soon all Shasta would be held responsible for his actions. A large party of "De Chute" natives (likely the Tenino) visiting the area were threatened to be employed in military reprisals against the Shasta. Dignitaries from the Irauitsu expressed support in capturing the man though they also didn't want him to be hung. The accused Shasta was eventually presented to authorities in Yreka. As Fort Jones' commanding officer was absent from the area he was allowed to temporarily depart the town on the condition he remain in the area. A captain was eventually ordered to visit the nearby Shasta settlement where the man was then residing. Headman Bill and several Shasta accompanied the American officer. Upon reaching the village the man was collected. On 24 May while returning to Yreka the Shasta group was attacked on the Klamath River by a group of American settlers and "De Chutes". The American officer told the Shasta to flee while he attempted to talk the party down. The armed men refused to allow the Shasta to leave peaceably and shot at them. Two Shasta were killed instantly and three seriously injured. Headman Bill was among those wounded and struggled against being scalped by Americans. Eventually they succeeded in removing his scalp and threw him into the Klamath River while he remained alive. Lt. Bonnycastle decried the "cowardly and brutal murder" committed by the American settlers who apparently escaped unpunished for their actions. On 17 May 1854 some Shasta warriors attacked a mule train in the Siskiyou Mountains. Two Americans were leading the mules. One was killed in the skirmish while the other man escaped to Cottonwood. Five horses and a mule were taken by the Shasta.

Қарақшы өзендер соғыстары

Иркирукацу шастасы өздерінің Такельма көршілерімен бірге Рог-Ривер соғысы кезінде американдық аумақтық кеңеюге қарсы әскери тұрғыдан қарсылық көрсетті. 1852 және 1853 жылдары келген отарлаушылар Рог өзені аңғарында ауыл шаруашылығын жүзеге асырды. Ашық шабындықтар жыртылып, жеке шаруашылықтарға айналдырылды. Емен ормандары құрылыс материалдары және қосымша егіс жерлері үшін кесілді. Шошқа сияқты малдар маңызды гүлді өсімдіктердің түйнектерін және тамырларын қазып жеді. Бұл амалдар аймақтың жергілікті халқы үшін, соның ішінде камас, елік және түрлі шөптердің тұқымдары сияқты көптеген тағамдық көздерді тез бүлдірді. 1851-1852 жылдары қыста 150-300 шасталық Рог өзенінің жоғарғы ағысында жиналды. Олар әйелге байланысты дауды шешу үшін жиналған және келіссөздерді аяқтауға жақын болған. Оқиғаға куә болған американдық бұл шараны көбінесе «әскери жорық» деп санады. Дегенмен, материалдық өтемақы арқылы дауды бейбіт шешу шасталардың дәстүрлі дау шешу тәсіліне сәйкес келді. 1853 жылдың тамыз айының басында қазіргі Феникс қаласының жанында тұратын Эдвардс есімді қоныс аударушы өз үйінен өлтірілген күйі табылды. Эдвардстың өлімі американдық қоныс аударушылардың күшті наразылығын тудырды. Рог өзені аңғарындағы барлық жергілікті тұрғындарға шабуыл жасау үшін жасақтар құрылды. Одан бір ай бұрын ол Апплегейт аңғарындағы Дакубетеде елді мекеніне барып, шаста құлын ұрлаған. Америкалықтар бұл ұрлықты кешірді және бұрынғы құл иесінен өтемақы талаптары қарастырылмады. Джексонвиллдегі замандастары осы дауды кісі өлтіруге себеп деп есептеді. Иркирукацу шастасы ерекше мақсатқа ие болды, өйткені олар американдық отарлаушыларға қарсы ең қарсы және агрессивті болып саналды. Оларға өздерінің жерлерінен шахтерлермен қуылған Кламат өзенінің шасталары көмектесті. Ақырында шаста және такельма Рог өзені аңғарынан жер аударылуға мәжбүр болды. Джоэл Палмер басқаратын американдық шенеуніктер 1854 жылдың 18 қарашасында Иркирукацу шастасы, «Грейв Крик Умпква» және олармен байланысы жоқ Шаста Коста басшыларымен кездесті. «Шаста шарты» топтар арасында қол қойылды, бірақ оның шарттары жергілікті басшыларға толыққанды түсініксіз болды. Бесінші бапта Федералдық үкімет Орегон шастасы мен олардың көршілері қоныстанған болашақ резервацияда бірнеше нысандарды қаржыландыруға және жабдықтауға міндетті екендігі айтылды. Бұл аурухана, мектеп және екі ұстахананы қамтыды.

The Irkirukatsu Shasta joined their Takelma neighbors in militarily resisting American territorial encroachment during the Rogue River Wars. Incoming colonists implemented agricultural operations across the Rogue Valley in 1852 and 1853. Open meadows became plowed and fenced into private farms. Oak forests were timbered for building supplies and additional agricultural land. Livestock such as pigs dug and ate the bulbs and roots to important flowering species. These practices quickly ruined many food sources for the indigenous of the region, including camas, acorns and seeds from a variety of grass species. A group of 150 to 300 Shasta gathered in the upper Rogue River basin in the winter of 1851 to 1852. Reportedly they had congregated to settle a dispute over a woman and were close to finishing negotiations. The American witness to the proceedings considered it largely a "war expedition". However the peaceable conclusion to the matter through material compensation followed traditional Shasta means of dispute resolution. In early August 1853 a settler named Edwards residing near modern day Phoenix was found slain in his cabin. Edwards' death incited a harsh response from American settlers. Militias were organized to begin indiscriminately attacking any natives in the Rogue River basin. About a month prior he had visited an Dakubetede settlement in the Applegate Valley and stole a Shasta slave. The abduction was tolerated by Americans and claims for compensation from the former slave owner were ignored. Contemporaries in Jacksonville considered this dispute to the cause of the murder. The Irkirukatsu Shasta were targeted in particular as they were considered particularly unwelcoming and aggressive against American colonists. They received help from some Klamath River Shasta who were expelled from their home territories by miners. Eventually the Shasta and Takelma were pressed into accepting deportation from the Rogue Valley. American officials under Joel Palmer met with the leadership of the Irkirukatsu Shasta, "Grave Creek Umpqua" and the unrelated Shasta Costa on 18 November 1854. The "Chasta Treaty" was signed between the groups, although its terms were far from clear to the indigenous leaders. The fifth article stipulated that the Federal government was to fund and staff several facilities on the eventual reservation the Oregon Shasta and their neighbors were to be relocated to. This included a hospital, a schoolhouse, and two blacksmith shops.

Резервация мерзімі

Шаста тайпасы үшін резервациядағы өмірге бейімделу қиын болды. 1856 жылдың қарашасында Гранд-Рондеде шамамен 1025 тума адам тұрған, олардың 909-ы Такельма немесе Шаста тайпаларынан болса, бірақ бұл санда Оңтүстік Орегонның басқа да тума халқы мен Шаста Коста тайпаларының өкілдері де болуы мүмкін. 1857 жылдың мамырында Гранд-Ронде лагерінде уақытша ұсталып тұрған Шаста, Такельма және басқа Рог өзенінің халқының көпшілігі Силец резервациясындағы Жоғарғы шаруашылыққа көшірілді. 1857 жылдың 21 қыркүйегінде АҚШ федералды үкіметінің өкілі Силец резервациясына сапар шекті. Ол Шаста және Такельма тайпаларының саны 544-ке жетеді деп бағалады. Басқарушы Ньюсмит 1854 жылғы «Часта келісімінің» шарттарының бір бөлігі 1858 жылға дейін орындалмағанын хабарлады. Силец резервациясына көшірілгеннен кейін уәде етілген теміршілер, «мектеп мұғалімдері және медициналық қызметкерлер» тек «Часта келісіміне» қол қойғандарға ғана емес, онда тұратын барлық тума халқына бөлісуге тиіс болды.