Кіріспе
Уильям Моррис құрған сәндік өнер фирмасы. Morris, Marshall, Faulkner & Co. (1861–1875) – суретші және дизайнер Уильям Моррис пен Прерафаэлиттер тобының достарымен бірлесіп құрылған жиһаз және сәндік өнер өндіруші және сатушы фирма. Оның ізбасары Morris & Co. (1875–1940) фирмасының орта ғасырлық стильдегі эстетикасы және қолмен жасалған өнеркәсіпке, сондай-ақ дәстүрлі тоқыма өнеріне деген құрметі 20 ғасырдың басына дейін шіркеулер мен үйлерді безендіруге зор әсер етті. Фирманың ең ықпалды кезеңі 1880 және 1890 жылдардағы Өнер және қолөнер қозғалысының гүлденуімен байланысты болғанымен, Morris & Co. Бірінші дүниежүзілік соғыстан бастап 1940 жылы жабылуына дейін шектеулі көлемде жұмыс істеді. Фирманың дизайндары бүгінгі күнге дейін Сандерсон және Ұлдарына берілген лицензиялар арқылы сатылуда, ал компания Уолкер Гринбанктің қабырға қағазы мен мата бизнесінің бөлігі (ол «Morris & Co.» брендіне ие) және Лондонның Либерти фирмасы да осы дизайндарды сатуға құқылы.
the decorative arts firm
Morris, Marshall, Faulkner & Co. (1861–1875) was a furnishings and decorative arts manufacturer and retailer founded by the artist and designer William Morris with friends from the Pre Raphaelites. With its successor Morris & Co. (1875–1940) the firm's medieval inspired aesthetic and respect for hand craftsmanship and traditional textile arts had a profound influence on the decoration of churches and houses into the early 20th century. Although its most influential period was during the flourishing of the Arts and Crafts Movement in the 1880s and 1890s, Morris & Co. remained in operation in a limited fashion from World War I until its closure in 1940. The firm's designs are still sold today under licences given to Sanderson & Sons, part of the Walker Greenbank wallpaper and fabrics business (which owns the "Morris & Co." brand,) and to Liberty of London.
Алғашқы жылдар
Morris, Marshall, Faulkner & Co., "Сурет, ою, жиһаз және металдардағы шеберлер" 1861 жылы Моррис, Форд Мадокс Браун, Эдвард Берн-Джонс, Чарльз Фолькнер, Данте Габриэль Россетти, П. П. Маршалл және Филип Вебб бірлесіп, үйге арналған ортағасырлық үлгідегі қолмен жасалған заттарды жасау және сату үшін құрылды. Проспектте фирманың ою-өрнек, боялған шыны, металл өңдеу, қағаз жабыстыру, шинце (баспа маталар) және кілемшелер жасаумен айналысатыны көрсетілген. Фирманың алғашқы кеңсесі Лондон қаласындағы Red Lion Square, 8 мекенжайында орналасқан. Діни емес жағынан алғанда, өнімдер тізімі боялған терезелер мен қабырға безендірулерінен бөлек, жиһаз, металл және шыны ыдыстар, мата және қағаз қабырға жабындары, кестелер, әшекейлер, тоқыма және түйінделген кілемдер, жібек дамаск және гобелендерді қамтыды. Морис 1862 жылы қабырға қағазы үшін қайталанатын суреттер жасады, ал алты жылдан кейін мата басуға арналған алғашқы суретін ойлап тапты. Оны қызықтырған көптеген салалардағыдай, Моррис коммерциялық мақсаттар үшін оны толығымен ығыстырған роликпен басуға қарағанда, қолмен ағашқа басудың ежелгі әдісін таңдады.
Қайта ұйымдастыру және кеңейту
1874 жылдың тамызында Моррис серіктестікті қайта құруға бел буды, бұл Маршалл, Россетти және Мадокс Браунмен олардың үлестерінің қайтарылуына қатысты дау тудырды. Компания 1875 жылдың 31 наурызында Моррис пен Ко. ретінде Морристің жеке меншігіне таратылып, қайта ұйымдастырылды. Кешенде бірнеше ғимараттар мен бояу фабрикасы болды, ал ғимараттар тез арада боялған шыны, мата басу, мата және кілем тоқуға бейімделді. 1879 жылы Моррис ортағасырлық стильде кеуде тоқуды үйреніп, шәкірті Джон Генри Дирлмен бірге Королева алаңында кеуде тоқу шеберханасын ашты. Дирл 1883 жылы Уолтер Крейннің эскизі бойынша Morris & Co. компаниясының алғашқы фигуралық кеудесін жасады. Дирл көп ұзамай Мертон Аббаттығындағы кеңейтілген шеберханада барлық кеуде тоқу шәкірттерін оқытуға жауапты болды және Морриспен бірге Бёрн-Джонстың суреттері немесе эскиздеріне негізделген кеуделер үшін мата үлгілері мен гүлдік фондарды жобалауға қатысты. Осыдан кейін, 1860 жылдардың соңында фирманың беделін нығайтуға көмектескен екі маңызды азаматтық тапсырыс болды: Сент-Джеймс сарайындағы патшалық жоба және 1867 жылғы Оңтүстік Кенсингтон мұражайындағы (қазіргі Виктория және Альберт мұражайы) "жасыл асхана". "Жасыл асхана" (V&A мұражайындағы Моррис бөлмесі ретінде сақталған) Бёрн-Джонстың боялған шыны терезелері мен панельдік суреттерін, Моррис жасаған жеміс-жидек пен гүлдердің бұтақтары бар панельдерін, зәйтүн бұтақтары мен Филип Веббтің фризін қамтыды. Сент-Джеймс комиссиясы қару-жарақ қоймасы мен кесте бөлмесі үшін сәндік схемаларды жасады, сонымен қатар төбелерге, карниздерге, дадоларға, терезелерге және есіктерге боялған стильді гүлдік өрнектердің панельдерін қамтыды. 1871 жылы Morris & Co. компаниясы Северндегі Стоурпортқа жақын Уилден ауылындағы All Saints шіркеуінің терезелерін жасауға жауапты болды. Оларды Бёрн-Джонс әйелінің інісі Альфред Болдуин үшін жобалаған. Батыс Сассекс штатының Шығыс Гринстед қаласына жақын орналасқан Станденді 1892 және 1894 жылдар аралығында Филип Вебб Лондонның белгілі заңгері Джеймс Бил, оның әйелі Маргарет және олардың отбасысы үшін жобалады. Ол Моррис кілемдерімен, маталармен және обойлармен безендірілген. 1895 жылы Morris & Co. компаниясы Ресейдің Санкт-Петербург қаласындағы Императорлық қысқы сарайындағы Николай II-нің жеке пәтерлері үшін Garden Tulip обойларын жасады. Бұл факті бірнеше жыл бұрын Мемлекеттік Эрмитаж мұражайының кураторлары анықтаған. Станмор Холл Моррис қайтыс болғанға дейін Morris & Co. компаниясы орындаған соңғы маңызды безендіру тапсырысы болды (1896 жыл). Бұл сонымен қатар фирманың ең кең ауқымды тапсырысы болды, оған асханаға арналған киелі Грааль туралы әңгімеге негізделген бірнеше кеуделер кірді, Моррис оған бар күшін салды, ал қалған жұмыс Дирлдің басшылығымен орындалды. Morris & Co. компаниясының басқа тапсырыстарына Ирландиядағы Шарлвилл Ормандық қамалының асхана төбесі, қазір Кент штатының Чизлхерстегі Булерс Вуд мектебінің бұрынғы Булерс Вуд үйінің интерьері және Адкоттегі боялған шыны терезелері кіреді.
Соңғы кезеңдер
Моррис басқа қызығушылықтарға, әсіресе социализмге және Келмскотт баспасына ден қойғандықтан, фирмадағы күнделікті жұмыс басқаларға жүктелді. Морристің қызы Мэй 1885 жылы, жиырма жасына толмай тұрып, кестелеу бөлімінің директоры болды. 1880-ші жылдардың соңында қағазкөшпарлер мен маталарға қайталамалы суреттерді жобалай бастаған Дирл 1890 жылға қарай фирманың бас дизайнері болып, интерьер дизайнына қатысты тапсырыстарды жүзеге асырып, Мертон Аббидегі гобелен, тоқыма және мата басып шығару бөлімдерін басқарды. Дирлдің тоқыма дизайнына қосқан үлесі ұзақ жылдар бойы Морриспен салыстырғанда көлеңкеде қалды. Дирл өзінің суреттерін өзінің есімінен гөрі Моррис атымен «Өнер және қолөнер» көрмелерінде және 1899 жылғы Морристің ірі ретроспективасында көрсетті, тіпті бүгінгі күнге дейін көптеген Дирл суреттері «Уильям Моррис» үлгілері ретінде танымал. 1896 жылы Моррис қайтыс болғаннан кейін Дирл фирманың көркемдік директоры болды, ал 1905 жылы фирма тағы да Morris & Co. Decorators Ltd. деп атала бастады. Моррис тірі кезінде әлі де қолжетімді көптеген суреттер қазіргі өндірушілермен екі түрде де ұсынылуда.