Кіріспе

Томас Джеймс Кобден Сандерсон (2 желтоқсан 1840 – 7 қыркүйек 1922) – ағылшын суретшісі және кітап мұқабасын жасаушы, өнер және қолөнер қозғалысымен байланысты.

Өмір

Сандерсон Нортумберлендтің Аленвик қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, Джеймс, салық инспекторы, әйелі Мэри Энннен (құрметті аты – Ратфорд Хау) он үш жас кіші болған. Сандерсон бірнеше мектепте оқыды, соның ішінде Корольдік грамматикалық мектеп, Вустер, Оуэн колледжі (Манчестер университеті) және кейін Кембридждегі Тринити колледжіне заңгерлік білім алу үшін түсті. Уильям Морристің досы болғандықтан, Кобден Сандерсон «Өнер және қолөнер» идеологиясымен айналысты, ал Морристермен бірге өткізген кешкі ас кезінде Морристің әйелі Джейн Берден оны кітап мұқабасын жасауға көндірді. Шамамен 1884 жылы ол заңгерлік практикасын тастап, шеберхана ашты. 1887 жылы Кобден Сандерсон жаңа топты «Өнер және қолөнер көрмесі қоғамы» деп атауды ұсынды, осылайша қозғалысқа өзінің атын берді. Оның әйелі оның қызығушылықтары тым абстрактілі екеніне алаңдап, оны кітап мұқабасын жасаушы болуға ынталандырды. Дегенмен, 2010 жылдан 2013 жылға дейін Роберт Грин қаріптің цифрлық нұсқасын еңбекпен қайта жасады. 2015 жылы, Лондон портының көмегімен Хаммерсмит көпірінің жанындағы Темза өзенінің арнасын іздегеннен кейін, Грин түпнұсқа қаріптің 150 данасын қалпына келтіре алды. Кобден Сандерсон Джон Расселдің, Амберли виконтының және оның әйелі Кейттің досы болды, сондай-ақ олардың ұлы, әдебиет бойынша Нобель сыйлығын алған философ және белсенді Бертран Расселдің куәсі болды; «ұл не қыз болсын, оның куәсі болуы бұрыннан жоспарланған еді». Амберли өмірден озған жағдайда, Кобден Сандерсон және басқа куә, биолог Д.А. Спалдинг (Амберлилердің балаларын оқытып, олармен бірге тұрған), бейтарап атеисттер ретінде, оның ұлын діни тәрбиеден қорғайды деп үміттенген. Ата-анасы қайтыс болғаннан кейін Бертранды оның әжесі мен атасы, Джон Рассел, 1-ші граф Рассел (1846-52 және 1865-6 жылдары премьер-министр болған) және оның екінші әйелі, Франсис, Гилберт Эллиоттың қызы, Минтоның 2-ші графы, сот шараларымен қорқытып алды. Рассел 1918 жылы Бірінші дүниежүзілік соғысқа Ұлыбритания жағынан АҚШ-ты қатысуға шақыруға қарсы болғандығы үшін сотталғанда, Кобден Сандерсон оған қолдау білдіретін жігерлендіретін хат жолдады («ескі және берік махаббатпен»), Расселдің анасы оның ұлының іс-қимылын көруін тілейтінін айтты, бұл оның «(Расселдің) керемет оқиғасына лайықты өмір» деп санайтын бөлігі еді.