Кіріспе

Сан-Фернандо-де-Апуре (saɱ feɾˈnando ðe aˈpuɾe) – Венесуэланың Апуре штатындағы қала. Муниципалитет аумағындағы халық саны 165 135 адамды құрайды (2011 жылғы халық санауы бойынша). 18 ғасырда экспортқа құс қауырсындары (қалам үшін) және жануарлардың терілері кірген. Сан-Фернандодағы Апуре өзені арқылы салынған "Мария Нивес" көпірі 1959 жылы президент Ромуло Бетанкурдың басшылығымен құрылысын бастап, 1961 жылдың 1 ақпанында пайдалануға берілді. Оның құны 8,5 миллион боливарды құрады. Коммерсио және Индипенденсия көшелерінің қиылысында орналасқан Каса-де-Боливар Ұлттық тарихи ескерткіш болып табылады. Бұл 18 ғасырдағы қару-жарақ қоймасы және генерал Мигель Геррероның тұрған үйі. Қазіргі таңда мұнда қоғамдық кітапхана мен муниципалитеттің мәдени басқармасы орналасқан. 1983 жылы қайта жаңартылды.

Тарих

Сан-Фернандо 1788 жылдың 28 ақпанында Корольдік армиялардың жаяу әскер капитаны Фернандо Миярес-и-Гонсалес, әскери қолбасшы, саясаткер және жаңадан құрылған Баринас провинциясының губернаторы (1786) бұйрығымен құрылды және лейтенант-майор Хуан Антонио Родригес пен Фрай Буэнавентура де Бенаокас «Сан-Фернандо-дель-Пасо-Реаль-де-Апуре» деген атаумен орындады. Құрылуына шамамен 200 тума адам куә болды, онда лейтенант Хуан Антонио Родригес жерді таныстырып, актіде мүлік жақсы шоқжұлдызға, таза ауаға, еңбек және мал өсіруге қолайлы мол жерге, фабрикалар үшін ағашқа, отынға және ағын суға ие екені айтылды. Содан кейін Пласа-Майор (қазіргі Пласа-Боливар) алаңының шекарасы белгіленіп, шіркеу салынатын жерге айқыш орнатылды, сосын лейтенант: «Сан-Фернандоның Корольдік қаласы осымен құрылды!» деп жарлықтады. 8 Кейіннен, 1783 жылдың желтоқсанында, Лос-Льянос аймағын бақылаудағы стратегиялық маңыздылығын ескере отырып, қалаға ресми түрде Вилла атағы берілді. (Вилле) 1800 жылдың 27-30 наурызы аралығында қалаға Александр фон Гумбольдт келді. Бес жылдан кейін (1815) Фрай Хоакин Мария қаланың екінші картасын жасады, сонымен қатар оның шекаралары мен құзыретінің толық сипаттамасын берді. XIX ғасырдың 30-жылдарынан бастап Сан-Фернандода білім беру саласы дами бастады, 1831 жылы Мастер Хуан Кастелланос кәмелетке толмағандарға арналған алғашқы жеке мектепті ашты. Содан кейін 1875 жылы Екінші санаттағы федералды мектеп құрылды, ал сол ғасырдың соңында Леон XIII федералды мектебі де ашылды. Қаланың жылнамалары 1859 жылдың 21 маусымында Федералды соғыс кезінде Федералды армия қаланың үлкен бөлігін өртеп, оны қиратудың алдына жеткізгенін жазады. Содан кейін, 1908 жылға қарай Сан-Фернандо көшелері солтүстік-оңтүстік бағытта, зираттың шығыс жағынан 100 метр қашықтықта басталып, әдетте бірінші, екінші, үшінші, төртінші және бесінші деп аталатын. Бесіншісі оңтүстік шекараға дейін жетті. Бірінші мен бесінші аралығында елді мекен шекараланды. Бүгінде олар қаланың орталық немесе тарихи бөлігін құрайды, олар Calle Comercio, Calle Bolívar, Calle Sucre, Calle Páez және Calle Muñoz деп аталады. Сол кезде Сан-Фернандо Апуре өзенінің жағасындағы порты болды. Порттың негізгі аумағы шамамен 400 метрге созылып, Барбарито сарайы салынғанда батысқа қарай сәл кеңейтілді. Бүгінде порт тек тарихи жазбаларда ғана кездеседі, ал оның көп бөлігі қазір қалалық құрылыспен жабылған құрғақ жер, ол бір кезде Апуре өзенінің иелігінде болған. ХХ ғасырдың басында Сан-Фернандода сауда-өнеркәсіп саласы қарқынды дамыды. Онда азық-түлік фабрикалары (макарон, консервілер, шұжықтар, джемдер және т.б.), шам фабрикалары, мұз, құйрық қауырсындарын таратушылар (1884 жылдан бастап), былғары және аллигатор терілері және тағы басқалары жұмыс істеді. Сауда Еуропамен, экспортталатын өнімдердің негізгі бағытымен тығыз байланыста болды. Экспортқа сұраныс азайғанда және теміржолдың дамуымен жер саудасының өркендеуіне байланысты кеме қатынасына деген қызығушылық төмендегенде бұл сала күрт құлдырады: Сан-Фернандо-де-Апуреге дейінгі тармақпен аяқталатын Gran Ferrocarril de Venezuela (Каракастан Пуэрто-Кабельоға дейін) желісі және Ford Tablitas (Ford T моделі, жүк тасуға арналған ағаш тақталары бар) автомобиль саудасының дамуы болды, бұл оның әмбебаптығы мен беріктігіне байланысты нағыз революцияға айналды. 1914 жылы Сан-Фернандоға алғашқы автомобиль келгені туралы жазбалар бар. Бұл анекдоттық оқиға. Бұл Дон Хесус Мария Эрнандес М.-ге тиесілі Форд Т моделі, оны оның күйеу баласы генерал Вальдино Арриага Кагуадан сатып алған. Орта білім беру 1931 жылы Миранда мектебін құрумен басталды, кейіннен ол Лазо-Марти мектебіне айналды. Сонымен қатар, 1953 жылы Саграда Фамилия мектебі де құрылды. 1964 жылы Хуан Ловера Пластикалық өнер мектебінің құрылуымен көркемдік білім беру нығайтылды. 1916 жылы Сан-Фернандода Апуре өзенінің үлкен тасқыны болды, сол кездегі баспасөз оны апатты деп тіркеді. Нәтижесінде, көршілес Гуарико штатындағы Португеза өзеніне арнаны ауыстыратын арна салу жобасы сол кездегі Ұлттық конгресске (қазіргі Ұлттық ассамблея) ұсынылды. 1917 жылы оны мақұлдағаннан кейін, сол жылдың ақпан айында жеке меншіктегі жерді сатып алуға рұқсат ресми газетте жарияланды. 2 наурызда Апуре штатының ресми газетінде жарияланған мәліметтерге сәйкес, азаматтар Фабиан және Хуан Рафаэль Мишеланджели, Мария де Домингуес, Фабиан Мишеланжели (ұлы), Мигель Анхель және Гуллермо Мишеланжели, барлығы жердің иелері, «Сан-Фернандо қаласын қирату мен тоқыраудан құтқару» мақсатымен 20 000 шаршы метр жерді бірлесіп сыйға берді. 1917 жылдың 12 маусымында Апуре өзенінің бағытын ауыстыратын канал ашылды. Қазіргі уақытта канал Мария Нивес көпірінің солтүстік жағалауында орналасқан. Жоғары білім беру 1976 жылы Universidad Nacional Experimental Simón Rodríguez-тің Apure орталығын құрумен басталды. Келесі жылы UNELLEZ құрылды және 1978 жылы Ұлттық ашық университеттің жергілікті орталығы ашылды. Қазіргі уақытта Сан-Фернандо барлық деңгейде кең ауқымды білім беру қызметін жүзеге асырып келеді, онда көптеген бастауыш және орта мектептер мен университеттер бар.

Демография

Қала үш қалалық орталықтан тұрады: Сан-Фернандо-де-Апуре, ол Апуре өзенінің екі жағалауындағы барлық қалалық аймақты қамтиды, батысында Бируака қаласы – дербес әкімшілік бірлік, және шығысында Эль-Рекрео ауданы. 2001 жылғы Венесуэла халық санағы бойынша Сан-Фернандо қалалық аймағында 175 056 адам тұрды, ал Бируакада халық саны 69,4%-ға өсті, Сан-Фернандода – 36,1%-ға. Сан-Фернандодағы өмір салты аймаққа, әулеттік жағдайға және жасқа қарай өзгеріп отырады. Көптеген жастар қалалық стильді қабылдайды, ол жергілікті мәдениеттің күшті ықпалымен қатар, Солтүстік Америка және Венесуэланың солтүстік аймағының (әсіресе, Каракас) өмір салтының элементтерін де көрсетеді. Қаланың ересек халқы әртүрлі стильде өмір сүреді, ол дәстүрлі ланеро салтынан бастап, басқа мәдениеттердің ықпалына дейін жетеді. Ересектердің кейбір топтарында аймаққа тән ерекшеліктері бар дәстүрлі өмір салты сақталған. Қаланың шеткі аудандарында жаңа мәдениеттердің аз әсерін сезінетін қарапайым салты мен дәстүрлерді көруге болады.