Кіріспе
Сан-Фернандо-де-Апуре (saɱ feɾˈnando ðe aˈpuɾe) – Венесуэланың Апуре штатындағы қала. Муниципалитет аумағындағы халық саны 165 135 адамды құрайды (2011 жылғы халық санауы бойынша). 18 ғасырда экспортқа құс қауырсындары (қалам үшін) және жануарлардың терілері кірген. Сан-Фернандодағы Апуре өзені арқылы салынған "Мария Нивес" көпірі 1959 жылы президент Ромуло Бетанкурдың басшылығымен құрылысын бастап, 1961 жылдың 1 ақпанында пайдалануға берілді. Оның құны 8,5 миллион боливарды құрады. Коммерсио және Индипенденсия көшелерінің қиылысында орналасқан Каса-де-Боливар Ұлттық тарихи ескерткіш болып табылады. Бұл 18 ғасырдағы қару-жарақ қоймасы және генерал Мигель Геррероның тұрған үйі. Қазіргі таңда мұнда қоғамдық кітапхана мен муниципалитеттің мәдени басқармасы орналасқан. 1983 жылы қайта жаңартылды.
San Fernando de Apure (saɱ feɾˈnando ðe aˈpuɾe) is a city in Apure State in Venezuela. The population of the municipality area is 165,135 (2011 census). The 18th century exports included heron feathers (for pens) and animal hides. The “Maria Nieves” bridge across the Apure River at San Fernando commenced construction in 1959 under the direction of President Rómulo Betancourt, and was opened February 1, 1961. It cost 8.5 million bolivars. Notable is the Casa de Bolivar, a National Historical Monument, at the intersection of Comercio St. and Independencia St. It is the 18th Century Armory, and was the dwelling of General Miguel Gerrero. Now it contains a public library as well as the cultural offices of the municipality. It was restored in 1983.
Тарих
Сан-Фернандо 1788 жылдың 28 ақпанында Корольдік армиялардың жаяу әскер капитаны Фернандо Миярес-и-Гонсалес, әскери қолбасшы, саясаткер және жаңадан құрылған Баринас провинциясының губернаторы (1786) бұйрығымен құрылды және лейтенант-майор Хуан Антонио Родригес пен Фрай Буэнавентура де Бенаокас «Сан-Фернандо-дель-Пасо-Реаль-де-Апуре» деген атаумен орындады. Құрылуына шамамен 200 тума адам куә болды, онда лейтенант Хуан Антонио Родригес жерді таныстырып, актіде мүлік жақсы шоқжұлдызға, таза ауаға, еңбек және мал өсіруге қолайлы мол жерге, фабрикалар үшін ағашқа, отынға және ағын суға ие екені айтылды. Содан кейін Пласа-Майор (қазіргі Пласа-Боливар) алаңының шекарасы белгіленіп, шіркеу салынатын жерге айқыш орнатылды, сосын лейтенант: «Сан-Фернандоның Корольдік қаласы осымен құрылды!» деп жарлықтады. 8 Кейіннен, 1783 жылдың желтоқсанында, Лос-Льянос аймағын бақылаудағы стратегиялық маңыздылығын ескере отырып, қалаға ресми түрде Вилла атағы берілді. (Вилле) 1800 жылдың 27-30 наурызы аралығында қалаға Александр фон Гумбольдт келді. Бес жылдан кейін (1815) Фрай Хоакин Мария қаланың екінші картасын жасады, сонымен қатар оның шекаралары мен құзыретінің толық сипаттамасын берді. XIX ғасырдың 30-жылдарынан бастап Сан-Фернандода білім беру саласы дами бастады, 1831 жылы Мастер Хуан Кастелланос кәмелетке толмағандарға арналған алғашқы жеке мектепті ашты. Содан кейін 1875 жылы Екінші санаттағы федералды мектеп құрылды, ал сол ғасырдың соңында Леон XIII федералды мектебі де ашылды. Қаланың жылнамалары 1859 жылдың 21 маусымында Федералды соғыс кезінде Федералды армия қаланың үлкен бөлігін өртеп, оны қиратудың алдына жеткізгенін жазады. Содан кейін, 1908 жылға қарай Сан-Фернандо көшелері солтүстік-оңтүстік бағытта, зираттың шығыс жағынан 100 метр қашықтықта басталып, әдетте бірінші, екінші, үшінші, төртінші және бесінші деп аталатын. Бесіншісі оңтүстік шекараға дейін жетті. Бірінші мен бесінші аралығында елді мекен шекараланды. Бүгінде олар қаланың орталық немесе тарихи бөлігін құрайды, олар Calle Comercio, Calle Bolívar, Calle Sucre, Calle Páez және Calle Muñoz деп аталады. Сол кезде Сан-Фернандо Апуре өзенінің жағасындағы порты болды. Порттың негізгі аумағы шамамен 400 метрге созылып, Барбарито сарайы салынғанда батысқа қарай сәл кеңейтілді. Бүгінде порт тек тарихи жазбаларда ғана кездеседі, ал оның көп бөлігі қазір қалалық құрылыспен жабылған құрғақ жер, ол бір кезде Апуре өзенінің иелігінде болған. ХХ ғасырдың басында Сан-Фернандода сауда-өнеркәсіп саласы қарқынды дамыды. Онда азық-түлік фабрикалары (макарон, консервілер, шұжықтар, джемдер және т.б.), шам фабрикалары, мұз, құйрық қауырсындарын таратушылар (1884 жылдан бастап), былғары және аллигатор терілері және тағы басқалары жұмыс істеді. Сауда Еуропамен, экспортталатын өнімдердің негізгі бағытымен тығыз байланыста болды. Экспортқа сұраныс азайғанда және теміржолдың дамуымен жер саудасының өркендеуіне байланысты кеме қатынасына деген қызығушылық төмендегенде бұл сала күрт құлдырады: Сан-Фернандо-де-Апуреге дейінгі тармақпен аяқталатын Gran Ferrocarril de Venezuela (Каракастан Пуэрто-Кабельоға дейін) желісі және Ford Tablitas (Ford T моделі, жүк тасуға арналған ағаш тақталары бар) автомобиль саудасының дамуы болды, бұл оның әмбебаптығы мен беріктігіне байланысты нағыз революцияға айналды. 1914 жылы Сан-Фернандоға алғашқы автомобиль келгені туралы жазбалар бар. Бұл анекдоттық оқиға. Бұл Дон Хесус Мария Эрнандес М.-ге тиесілі Форд Т моделі, оны оның күйеу баласы генерал Вальдино Арриага Кагуадан сатып алған. Орта білім беру 1931 жылы Миранда мектебін құрумен басталды, кейіннен ол Лазо-Марти мектебіне айналды. Сонымен қатар, 1953 жылы Саграда Фамилия мектебі де құрылды. 1964 жылы Хуан Ловера Пластикалық өнер мектебінің құрылуымен көркемдік білім беру нығайтылды. 1916 жылы Сан-Фернандода Апуре өзенінің үлкен тасқыны болды, сол кездегі баспасөз оны апатты деп тіркеді. Нәтижесінде, көршілес Гуарико штатындағы Португеза өзеніне арнаны ауыстыратын арна салу жобасы сол кездегі Ұлттық конгресске (қазіргі Ұлттық ассамблея) ұсынылды. 1917 жылы оны мақұлдағаннан кейін, сол жылдың ақпан айында жеке меншіктегі жерді сатып алуға рұқсат ресми газетте жарияланды. 2 наурызда Апуре штатының ресми газетінде жарияланған мәліметтерге сәйкес, азаматтар Фабиан және Хуан Рафаэль Мишеланджели, Мария де Домингуес, Фабиан Мишеланжели (ұлы), Мигель Анхель және Гуллермо Мишеланжели, барлығы жердің иелері, «Сан-Фернандо қаласын қирату мен тоқыраудан құтқару» мақсатымен 20 000 шаршы метр жерді бірлесіп сыйға берді. 1917 жылдың 12 маусымында Апуре өзенінің бағытын ауыстыратын канал ашылды. Қазіргі уақытта канал Мария Нивес көпірінің солтүстік жағалауында орналасқан. Жоғары білім беру 1976 жылы Universidad Nacional Experimental Simón Rodríguez-тің Apure орталығын құрумен басталды. Келесі жылы UNELLEZ құрылды және 1978 жылы Ұлттық ашық университеттің жергілікті орталығы ашылды. Қазіргі уақытта Сан-Фернандо барлық деңгейде кең ауқымды білім беру қызметін жүзеге асырып келеді, онда көптеген бастауыш және орта мектептер мен университеттер бар.
Between March 27 and 30, 1800, it received the visit of Alexander von Humboldt and five years later (1815), Fray Joaquín María drew up the second map of the town along with a literal description of its limits and jurisdiction. From the decade of the 30's of the XIX century, educational activity began to take shape in San Fernando, when in 1831, Master Juan Castellanos founded the first private school for minors. Then the Second Category Federal School was created in 1875 and at the end of that century the Leon XIII Federal School was also founded. The chronicles of the city record that on June 21, 1859, during the Federal War, the Federal Army set fire to a large part of the city, placing it on the verge of destruction. Then, by 1908, the streets of San Fernando started from a north south line 100 meters from the east side of the cemetery (now known as the old cemetery) and were usually called: first, second, third, fourth and fifth, the last one reaching the southern end. Between the first and the fifth the village was delimited. Today they are part of the central or historic center of the city with the names of Calle Comercio, Calle Bolívar, Calle Sucre, Calle Páez and Calle Muñoz respectively. At that time, San Fernando was a port on the banks of the Apure River. The main area of the port was about 400 meters long, which was extended a little further to the west when the Barbarito Palace was built. Today the port only appears in historical records, and much of it is now dry land with urban development, where it was once the domain of the Apure River. At the beginning of the 20th century San Fernando enjoyed great commercial and industrial activity. Food factories (pasta, canned food, sausages, preserves and others), candle factories, ice, heron feather distributors (since 1884), leather and alligator skins, among others, were developed there. Trade maintained a strong relationship with Europe, the main destination of exported products. This activity declined sharply when the demand for exports decreased, when the interest in navigation was reduced due to the development of land trade with the development of the railroad: there was the Gran Ferrocarril de Venezuela line (Caracas to Puerto Cabello) which was to be completed with a branch to San Fernando de Apure, and the development of road trade with the Ford Tablitas (Ford model T, with wooden boards for cargo), which became a true revolution due to its versatility and resistance. In 1914, the chronicles record the arrival of the first automobile in San Fernando. It is an anecdotal fact. It was a Ford Model T owned by Don Jesús María Hernández M., bought in Cagua by his son in law, General Waldino Arriaga. Secondary education began in the city in 1931 with the creation of the Miranda School, which would later be transformed into the Lazo Martí School. Along the same lines, the Sagrada Familia school was also created in 1953. By 1964, artistic training was consolidated with the founding of the Juan Lovera School of Plastic Arts. In 1916, San Fernando experienced a great overflow of the Apure River, which was registered as catastrophic by the press of the time. Consequently, a project for the construction of a diversion channel to the Portuguesa River in the neighboring State of Guárico was taken to the then National Congress (now the National Assembly). After approving it in 1917, in February of that year the authorization to purchase privately owned land for the construction of the diversion was published in the official gazette. On March 2, according to publication in the official gazette of the State of Apure, the citizens Fabián and Juan Rafael Michelangeli, María de Domínguez, Fabián Michelangeli (son), Miguel Ángel and Gullermo Michelangeli, all owners of the land, jointly donated a space of 20,000 square meters, with the sole purpose of "saving the city of San Fernando from destruction and ruins". On June 12, 1917, the Apure River diversion canal was inaugurated. The canal is currently located on the north bank of the María Nieves Bridge. Higher education studies began in 1976 with the creation of the Apure Center of the Universidad Nacional Experimental Simón Rodríguez. The following year the UNELLEZ was founded and in 1978 the local center of the National Open University was opened. At present, San Fernando maintains a wide educational activity at all levels, with countless primary and secondary schools and universities.
Демография
Қала үш қалалық орталықтан тұрады: Сан-Фернандо-де-Апуре, ол Апуре өзенінің екі жағалауындағы барлық қалалық аймақты қамтиды, батысында Бируака қаласы – дербес әкімшілік бірлік, және шығысында Эль-Рекрео ауданы. 2001 жылғы Венесуэла халық санағы бойынша Сан-Фернандо қалалық аймағында 175 056 адам тұрды, ал Бируакада халық саны 69,4%-ға өсті, Сан-Фернандода – 36,1%-ға. Сан-Фернандодағы өмір салты аймаққа, әулеттік жағдайға және жасқа қарай өзгеріп отырады. Көптеген жастар қалалық стильді қабылдайды, ол жергілікті мәдениеттің күшті ықпалымен қатар, Солтүстік Америка және Венесуэланың солтүстік аймағының (әсіресе, Каракас) өмір салтының элементтерін де көрсетеді. Қаланың ересек халқы әртүрлі стильде өмір сүреді, ол дәстүрлі ланеро салтынан бастап, басқа мәдениеттердің ықпалына дейін жетеді. Ересектердің кейбір топтарында аймаққа тән ерекшеліктері бар дәстүрлі өмір салты сақталған. Қаланың шеткі аудандарында жаңа мәдениеттердің аз әсерін сезінетін қарапайым салты мен дәстүрлерді көруге болады.