Кіріспе

Гэри Гигакстің үш өлшемді шахмат нұсқасы

Dragonchess – атақты Dungeons & Dragons ролдік ойынының тең авторы Гэри Гигакс жасаған үш өлшемді фантастикалық шахматтың түрі. Ойын 1985 жылы "Дракон" журналының 100-ші санында жарияланды.

Тақталар мен бөлшектер

Dragonchess ойын тақтасы тік қатарланған үш 12×8 шахмат тақтасынан тұрады. Жоғарғы тақта (көк және ақ) – ауа, ортаңғы тақта (жасыл және құмыра түсті) – жер, ал төменгі тақта (қызыл және қоңыр) – жер асты әлемі. Dragonchess ойыншыларының (әрқайсысы 42 фигурадан) – Dungeons & Dragons фантастикалық әлемінен шабыттанған немесе алынған кейіпкерлер мен монстрлар жиынтығы. Ойын фигураларының деңгейлер арасындағы және ішіндегі күрделі мүмкіндіктері анықталған. Шахматтағыдай, ақтар бірінші қозғалады, содан кейін ойыншылар кезекпен жүреді, ал ойын қарсыластың патшасына шахмат (қорғауға болмайтын шабуыл) қою арқылы жеңіске жетеді.

Аждаһа (R)

3-деңгейде кез келген сандағы алаңдарды диагональ бойынша немесе бір қадамды тік бұрышты қозғала алады (мысалы, шогидегі айдаһар ат сияқты немесе стандартты шахматтағы король мен епископтың біріктірілген мүмкіндіктері); ол жоғарғы тақтадан ешқашан шыға алмайды. 2-деңгейде тікелей төменде тұрған кез келген фигураны немесе сол фигураға тік бұрышты жақын орналасқан кез келген алаңдағы фигураны 3-деңгейден шықпай қашықтан түсіре алады. Ол әр жүрісте тек бір фигураны түсіре алады, ал қашықтан түсіру толық жүріс болып саналады (яғни, айдаһар 3-деңгейде қозғалып, содан кейін қашықтан түсіре алмайды).

Жауынгер (W)

2-деңгейде бір қадамды тікелей алға жылжусыз, бір қадамды диагональ бойынша ұстай алады (яғни шахматтық пион сияқты, бірақ бастапқы екі қадамдық мүмкіндіксіз); ол ешқашан ортаңғы тақтадан шыға алмайды. Ең соңғы қатарға жеткенде Батырға айналады.

Олифант (O)

2-деңгейде шахмат мұнарасы сияқты қозғалып, қарсыласты ұстай алады (яғни тік және көлденең бағытта кез келген сандағы қозғалыс жасай алады); ол орталық тақтадан ешқашан шыға алмайды.

Бір мүйізді мүйіз (U)

2-деңгейде шахмат аты сияқты қозғалып, қарсыласты ұстай алады (яғни, бір қадам тік бағытта, содан кейін бір қадам диагональ бойынша сыртқа қарай, арадағы қалқандардан секіріп өтеді); ол ортаңғы тақтадан ешқашан шыға алмайды.

Ұры (T)

2-деңгейде шахмат епископы сияқты қозғалып, қарсыласты ұстай алады (яғни, диагональ бойымен кез келген санындағы қозғалыс жасай алады); ол орталық тақтадан ешқашан шыға алмайды.

Базилиск (B)

1-деңгейде ол алға немесе тіке алға бір қадаммен қисайып немесе тікелей жылжып, бір фигураны ала алады, немесе бір қадам артқа (ала алмаса да) жылжып, ала алады; төменгі тақтадан шыға алмайды. Автоматты түрде 2-деңгейде тікелей жоғарыдағы қалған алаңдағы жау фигурасын қозғалмай қалдырады (базилиск төменге жылса немесе жау фигурасы жоғарыға жылса да); қозғалмай қалған фигура базилиск жылғанға дейін немесе алынғанға дейін қозғала алмайды.

Жылжыту белгісі

Қозғалыстарды жазу шахматтағы алгебралық нотациядағыдай, 12×8 тақтаға дейін кеңейтіледі, әрбір шаршы координаттың басына деңгейді көрсету үшін сандық префикс (1, 2 немесе 3) қосылады. Мысалы, ақтардың Элементалы 1g1 шаршысынан (1-деңгей, g1 шаршысы) басталады; қаралардың Патшасы 2g8 шаршысынан басталады; және т.б.