Кіріспе

Құрбақалар түрі

Еуропалық қызыл құрсақты бақа (Bombina bombina) – Еуропаның континенттік бөлігінің шығыс жағына тән қызыл құрсақты бақалардың бір түрі. Оны көлдер мен батпақтар сияқты суқоймалардың жанынан табуға болады. Ол жыртқыштарды қорғау үшін қолданылатын қызыл түсті құрсағымен, апозематизмнің мысалымен және ерекше "һыңыр" дауысымен танымал.

Сипаттама

Еуропалық отқа тірелген бақа – орташа мөлшердегі бақа, шамамен өседі. Еуропалық отқа тірелген бақалардың Франциядағы Лотарингияда, шығыс Германиядағы табиғи ареалынан шалғай орналасқан популяциясы бар. Бұл популяция алғаш рет 2009 жылы Мозельде табылды, бірақ содан бері бірнеше жақын жерлерде де табылды, бұл оларды адамдар қасақана көшіргенін көрсетеді. Олар будандасу арқылы жергілікті сары ішті бақаларға әсер етуі мүмкін. IUCN оларды "Тәуекел астында емес" деп санаса да, бұл бақа өз ареалында белгілі бір шығындарға ұшырап келеді. Мысалы, 1974 жылы Данияда осы бақалардың 15 белгілі көбейту популяциясы анықталды, бірақ 1988 жылы олардың тек 8-і ғана қалды. Польшадағы Пушча Роминка ландшафттық паркінде отқа тірелген бақа сирек кездесетін, Жағалау ландшафттық паркінде өте сирек кездесетін еді, ал Варшавадағы амфибиялар туралы сараптамада отқа тірелген бақа байқалған түрлердің 9% құрады. Алайда, кейбір аймақтарда олар адамдардың араласуы арқылы қалпына келіп жатыр, мысалы, Данияның Фюнн округінде, бақалардың өмір сүруі мен көбеюі үшін ондаған тоған қазылды, нәтижесінде олардың саны он жыл ішінде шамамен бес есеге артты.

Экология

Бұл бақа әдетте орманды өсімдіктер көп болмаған көлдер мен батпақтар сияқты жазық жерлерде өмір сүруді жөн көреді. Олардың өздері жыландар мен құстардың қорегіне айналады, ал шаубалалары қандасқақтар мен балықтар жейді. Температура төмендеген кезде, олар топыраққа немесе шіріген ағашқа көміліп, көктемге дейін ұйқыға кетеді. Олардың көбеюі әдетте түнде немесе таңертеңгі уақытта болады, мұнда ұрғашылары дене мөлшеріне байланысты 15-40 жұмыртқа салады. Шаубалалар шамамен бір аптадан кейін дүниеге келіп, метаморфозға ұшырап, шамамен бір ай бойы дамиды. Олар ежелгі тармақталу оқиғасынан пайда болған, бірақ географиялық аймақтарында қабаттасқан жерлерде будандасуын жалғастырады. Мұздықтар шегінген кезде, екі түр де Еуропаның қалған бөлігіне тарады, бірақ гибридтесіп, бір-бірімен бәсекелесіп, нәтижесінде B. bombina жазықтарды, ал B. variegata биік тауларды мекендеді. Екі бақа да шамамен ені шамамен 2 см болатын тар гибридтік аймақтарда будандасса да, олар көбінесе морфологиялық және мінез-құлқының айырмашылықтары арқасында одан аулақ болады. B. bombina ылғалды шабындықтар мен су тасқыны жазықтары сияқты жазық жерлердегі маусымдық көлдерде көбейеді, бірақ олар жақын маңдағы тұрақты су қоймаларына жақын болады. Ал B. variegata биік жерлердегі, тез құрғап кететін уақытша көлдерде көбейеді. Сонымен қатар, B. variegata ішкі дауыстық қаптарының болмауына байланысты B. bombina сияқты күшті дауыс шығара алмайды, сондықтан олар басқа отты бақаларсыз көбейтілуге қолайлы көлдерді іздеуге мәжбүр. B. orientalis және B. bombina бомбинин өндіреді. Венадағы H. Michl тобы B. bombina және B. variegata-ны алғаш зерттеді және 1962 жылы Kiss & Michl еңбегінде бомбининнің аминокислоталық тізбесінің бір бөлігін жариялады. Бұл екі түр Bv8-ді өндіреді, содан кейін басқа прокинетициндер осы туысқа жататын басқа түрлерден бөліп алынды және Rana temporaria және Pelophylax esculentus түрлерінде де кездесуі болжамдалды.