Кіріспе

Амфибия түрлері

Тамаққа пайдаланылатын бақа (Pelophylax kl. esculentus) – Еуропаның кең таралған бақа түрі, сонымен қатар, жалпы су бақасы немесе жасыл бақа деп те аталады (бірақ соңғы термин Солтүстік Американың Rana clamitans түріне де қолданылады). Ол тамақ ретінде қолданылады, әсіресе Францияда бақаның аяқтары деликатес ретінде бағаланады. Ерегіздерінің ұзындығы аралығында, ал еркектерінікі аралығында болады. Бұл кең таралған және көптеп кездесетін бақаның көптеген халық арасында қолданылатын аттары бар, олардың ішінде еуропалық қоңыр дақты бақа, еуропалық қоңыр дақты көлдік бақа және қара дақты еуропалық бақа бар.

Тарату

Pelophylax esculentus Еуропаға тән. Ол Францияның солтүстік жартысынан бастап Ресейдің батысына дейін, Эстония мен Даниядан Болгария және Солтүстік Италияға дейін табиғатта өседі. Бұл жеуге жарамды бақа Испания, Норвегия және Ұлыбританияға әкелінген. Оның табиғи кеңістігі P. lessonae-нікімен шамалас.

Гибридтік өрлеу

Пелофилакс kl. esculentus – көл бақасының (Pelophylax lessonae) және батпақ бақасының (Pelophylax ridibundus) құнарлы гибриді. Ол гибридтік (гемиклональды) жолмен көбейеді. Гибридтік генезис гаметогенез кезінде гибридтердің (RL генотипі) бір ата-аналық геномды (L немесе R) жойып, екінші ата-аналық түрдің (R немесе L) рекомбинацияланбаған геномын қамтитын гаметаларды (сәйкесінше R немесе L) өндіретінін білдіреді, ата-аналық геномдардың аралас рекомбинацияланған жиынтығының орнына. Гибридтік популяциялар көбінесе симпатрикалық ата-аналық түрлермен жұптасу (кері будандасу) арқылы көбейеді – P. lessonae (LL) немесе P. ridibundus (RR) – екінші, жойылған ата-аналық геномды (сәйкесінше L немесе R) қамтамасыз етеді. Осылайша, гибридтік генезис – репродукцияның жартылай клондық түрі; геномның жартысы келесі ұрпаққа клондық жолмен, рекомбинацияланбаған (өзгермеген) күйде беріледі, ал екінші жартысы – жыныстық жолмен, рекомбинацияланған күйде. Мысалы, ең көп таралған L–E жүйесінде, тағамдық бақалар Pelophylax kl. esculentus (RE) батпақ бақасы P. ridibundus (R) гаметаларын өндіреді және бірге тіршілік ететін көл бақалары Pelophylax lessonae (L гаметалары) мен жұптасады – төменгі орталық бөлігін қараңыз. Бұл гибридтің көбеюі үшін жыныстық иегер ретінде басқа таксон қажет, әдетте ата-аналық түрлердің бірі, сондықтан ол клептон болып табылады. Сондықтан түр атауында "kl." (клептон үшін) қосылған. Сондай-ақ, барлық гибридтік популяциялар белгілі, онда диплоидтық гибридтер (LR) триплоидтық гибридтермен (LLR немесе LRR) бірге тіршілік етеді, сәйкесінше L немесе R геномдарын ұсынады. Бұл жағдайда диплоидтық гибридтер (LR) тек гаплоидтық R немесе L гаметаларын ғана емес, сонымен қатар триплоидтарды қайта құру үшін қажетті диплоидтық гаметаларды (RL) да жасайды.